II SAB/Wa 780/15
PostanowienieWSA w Warszawie2015-08-31
Skład orzekający: Agnieszka Grzelak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która jest właścicielem domu o powierzchni 200 m² i nieruchomości rolnej o powierzchni ponad 10 ha, z której uzyskuje dochody zaspokajające bieżące potrzeby rodziny, może zostać uznana za osobę niezdolną do poniesienia kosztów postępowania sądowego w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wnioskodawca nie wykazał, iż żyje wraz z rodziną w ubóstwie i nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego oraz kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Deklarowany dochód rodziny oraz posiadany majątek (dom, nieruchomość rolna zaspokajająca bieżące potrzeby) wskazują, że wnioskodawca jest w stanie ponieść koszty postępowania. W związku z tym odmówiono przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Wnioskodawca W. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W uzasadnieniu wskazał na wysokie dochody rodziny, posiadanie domu o powierzchni 200 m² oraz nieruchomości rolnej o powierzchni ponad 10 ha, która zaspokaja bieżące potrzeby rodziny. Wnioskodawca podniósł również, że jego stan zdrowia nie pozwala na dalsze prowadzenie gospodarstwa.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi W. S. na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] marca 2015 r. o udostępnienie informacji publicznej postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie
W. S. po otrzymaniu w niniejszej sprawie odpisu zarządzenia
o wezwaniu do uiszczenia wpisu od wniesionej skargi, w wysokości 100 zł wniósł o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie, obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.
W uzasadnieniu wniosku wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe
z żoną, czwórką dzieci oraz rodzicami. Oświadczył, że na dochody rodziny składają się miesięcznie: emerytury rolnicze jego rodziców w kwocie 992,93 zł ojca oraz 930,26 zł (797,26 zł netto) matki i zasiłki rodzinne na dzieci – w łącznej wysokości 584 zł. Łączny dochód w gospodarstwie domowym wynosi 2.507,19 zł brutto (2.374,19 zł netto) miesięcznie. Wskazał, że posiada dom o powierzchni 200 m² oraz nieruchomość rolną o powierzchni 10,8845 ha (5,1755 ha przeliczeniowego na potrzeby podatku gruntowego, w tym 1,6 ha lasu). Jednocześnie stwierdził, że gospodarstwo rolne nie przynosi dochodu, a uzyskiwane plony przeznaczane są w całości na potrzeby rodziny. Również posiadany las nie zapewnia dodatkowych dochodów, ale jest z niego pozyskiwane drewno na opał. Wyjaśnił, że jego żona, jako jedyna z rodziny, posiada konto w banku, w celu otrzymywania zasiłków na dzieci. Podniósł też, że rodzina nie korzysta z sieci gazowej, a jedynie używa butli gazowych, co wynosi 100 – 150 zł miesięcznie, opłaca również rachunki za energię elektryczną w kwocie około 400 zł miesięcznie, natomiast woda jest czerpana z własnej studni. Dodatkowo oświadczył, że jego obecny stan zdrowia nie pozwala na dalsze prowadzenie gospodarstwa.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i winno sprowadzać się jedynie do przypadków, w których strona rzeczywiście nie posiada środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym i wykaże to w sposób przekonywujący.
Instytucja prawa pomocy jest zatem wyjątkiem od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania przez stronę i ma zastosowanie w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Prawo dostępu do sądu nie oznacza jednocześnie konieczności zagwarantowania stronom bezwarunkowego prawa do uzyskania bezpłatnej pomocy prawnej, ani do zwolnienia od kosztów sądowych.
W niniejszej sprawie deklarowany dochód rodziny skarżącego wynosi 2.374,19 zł. ponadto Skarżący jest właścicielem domu, w którym mieszka, o powierzchni 200 m² oraz nieruchomości rolnej o powierzchni 10,8845 ha (5,1755 ha przeliczeniowego na potrzeby podatku gruntowego, w tym 1,6 ha lasu), która, jak wynika z oświadczenia, zaspakaja bieżące potrzeby rodziny.
W związku z powyższym należy stwierdzić, że wnioskodawca nie wykazał, iż żyje wraz z rodziną w ubóstwie i nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania
w sprawie i kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika.
Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło