II SAB/Wa 780/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (spr.), Sędzia WSA Joanna Kube, Asesor WSA Mateusz Rogala, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym 16 kwietnia 2024r. sprawy ze skargi M. S. na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z [...] września 2023r. o udostępnienie informacji publicznej oddala skargę I. Stan sprawy przedstawia się następująco. 1. M. S. (zwany dalej "Skarżącym") wnioskiem z [...] września 2023r. (data wpływu [...] września 2023r.) zwrócił się do Dyrektora Aresztu Śledczego w [...] (zwanego dalej "Dyrektorem AŚ") o udostępnienie informacji publicznej w zakresie: 1) kopii protokołów lub sprawozdań (z załącznikami jeśli istnieją) przeprowadzonych w Areszcie Śledczym w [...] (zwany dalej "AŚ") przez: - OISW w [...] w terminach [...].02-03.03.2020r. [...].05-20.05.2021r., - CZSW w terminie [...].04-[...].05.2021r., - Ministerstwo Sprawiedliwości w terminie [...].01.2020r.- [...].01.2020r. 2) wskazania, jakie podmioty kontrolowały AŚ w latach 2018-2019 i w jakim przedmiocie przeprowadzano kontrole i w jakim terminie; 3) przesłania wykazu produktów (tzw. cennika wypiskowego), które osadzeni mogą zakupić w AŚ ze środków własnych, w trybie art. 113a § 1 k.k.w. (zakupy w kantynie, nie paczki). 2. Dyrektor AŚ w odpowiedzi z [...] października 2023r. na ww. wniosek wskazał, że "cennik wypiskowy" jest tożsamy z cennikiem paczki, który udostępniono Skarżącemu [...] września 2023r. w odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Skarżącego wezwano też, w terminie 7 dni od dnia odebrania wezwania do wykazania istnienia szczególnego interesu publicznego, wskazując, że ww. informacje stanowią informację przetworzoną, bo realizacja wniosku wiązałaby się z koniecznością wyodrębnienia spraw, o które Skarżący wnioskuje. W konsekwencji wymaga to dodatkowych czynności analitycznych, organizacyjnych i intelektualnych. Dyrektor AŚ wskazał też, że informacje w zakresie kontroli przeprowadzonych w AŚ w latach 2018-2019 zarchiwizowano. 3. Skarżący pismem z [...] października 2023r. nie zgodził się z Dyrektorem AŚ, że żądane informacje mają charakter przetworzony i podkreślił, że wniosek dotyczył udostepnienia czterech kopii dokumentów i wskazania: jakie podmioty kontrolowały AŚ w latach 2018-2019, w jakim przedmiocie były przeprowadzone te kontrole i kiedy miały miejsce. 4. Dyrektor AŚ decyzją z [...] listopada 2023r. (omyłkowo wskazano datę [...] listopada 2022r.), znak: [...], po rozpatrzeniu wniosku z [...] września 2023., uzupełnionego pismem z [...] października 2023r., odmówił Skarżącemu udostępnienia informacji publicznej, uznając, że w sprawie nie wystąpił szczególnie istotny interes w uzyskaniu przez Skarżącego żądanej informacji publicznej. Żądane dane miałyby służyć jedynie prywatnym interesom Skarżącego, a nie szeroko pojętemu interesowi publicznemu, który odnosi się w istocie do spraw związanych z funkcjonowaniem państwa i innych organów publicznych, w tym Służby Więziennej, jako pewnej całości. 5. Skarżący w skardze z 26 listopada 2023r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zaskarżył bezczynność Dyrektora AŚ w przedmiocie rozpoznania ww. wniosku z [...] września 2023r. o udostępnienie informacji publicznej, zarzucając naruszenie: a) art. 61 ust. 1 Konstytucji RP - przez błędne zastosowanie polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek; b) art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022r., poz. 902, zwanej dalej "u.d.i.p.") - przez błędne uznanie, że przedmiotem ww. wniosku było udostępnienie informacji publicznej przetworzonej; c) art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. – przez jego błędne zastosowanie, polegające na niezrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej oraz niewyznaczenie nowego terminu na rozpatrzenie wniosku; d) art. 16 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. - przez ich niezastosowanie, skutkujące brakiem wydania decyzji administracyjnej w przypadku ograniczenia prawa do informacji publicznej. Skarżący wniósł o: - zobowiązanie Dyrektora AŚ do załatwienia wniosku z [...] września 2023r., - stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem przepisów prawa, - wymierzenie organowi grzywny w wysokości 1500 zł, - rozpoznanie sprawy na rozprawie i doprowadzenie Skarżącego na nią; - przyznanie Skarżącemu prawa pomocy; - zasądzenie na rzecz Skarżącego od organu sumy pieniężnej w wysokości 100 zł; - zasądzenie na rzecz Skarżącego od organu kosztów postępowania. Skarżący w uzasadnieniu skargi wskazał, że do dnia wniesienia skargi nie udostępniono Mu informacji publicznej, będącej przedmiotem ww. wniosku z [...] września 2023r., ani nie doręczono Mu decyzji dotyczącej wniosku. Skarżący zwrócił się do Dyrektora AŚ z innym wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej ([...] października 2023r.) i w odniesieniu do tego wniosku wydano decyzję odmawiającą udostępnienia informacji publicznej (decyzja Dyrektora AŚ z [...] listopada 2022r., znak: [...]), w której organ wskazał, że wniosek z 18 października 2023r. był uzupełnieniem wniosku z [...] września 2023r. o udostępnienie informacji publicznej. W ocenie Skarżącego postępowanie wywołane wnioskami z [...] września i z [...] października 2023r. są odrębne i tak powinny być procedowane. Skarżący ponadto wskazał, że żądana w punkcie 1 i 2 wniosku z [...] września 2023r. informacja publiczna powinna zostać zakwalifikowana jako informacja prosta. Organ, dokonując kwalifikacji ww. punktów wniosku, postąpił w sposób rażąco nieprawidłowy, chcąc uniknąć udostępnienia informacji publicznej. Natomiast w odniesieniu do punktu 3 wniosku z [...] września 2023r. Dyrektor AŚ nie udostępnił informacji publicznej, bo udostępniony "cennik paczkowy" jest innym dokumentem niż "cennik wypiskowy". 6. Dyrektor AŚ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie, albo oddalenie, wskazuję, że okoliczności sprawy wskazują, że nie pozostawał w bezczynności w związku z ww. wnioskiem Skarżącego z [...] września 2023r. (data wpływu do organu [...] września 2023r.) II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 1. skarga nie ma uzasadnionych podstaw. 2. Sąd na wstępie zauważa, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022r., poz. 2492) i art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023r., poz. 1634 ze zm., zwana dalej "P.p.s.a.") Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl art. 119 pkt 4 i art. 120 P.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Sąd rozpoznaje sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Tym samym Sąd był uprawniony rozpoznać sprawę ze skargi Skarżącego w trybie uproszczonym, bez kierowania jej na rozprawę. Sąd stwierdza ponadto, że stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez Sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. 3. Sąd wyjaśnia, że przedmiotem zaskarżenia w sprawie jest bezczynność Dyrektora AŚ, która zdaniem Sądu, nie wystąpiła w sprawie. Po pierwsze dlatego, że organ udzielił Skarżącemu w terminie 14 dni od wniesienia wniosku z [...] września 2023r. (data wpływu do organu [...] września 2023r.) odpowiedzi z [...] października 2023r. na ww. wniosek Skarżącego z [...] września 2023r. – mając na względzie pytanie postawione w punkcie 3 ww. wniosku, wskazując, że "cennik wypiskowy" jest tożsamy z cennikiem paczki, który udostępniono Skarżącemu [...] września 2023r. w odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej. W tym kontekście nie można przyjąć, że organ pozostawał w bezczynności. Po drugie ww. piśmie z [...] października 2023r. wezwano Skarżącego do wykazania istnienia szczególnego interesu publicznego, wskazując, że informacje z wniosku stanowią informację przetworzoną, bo realizacja wniosku wiązałaby się z koniecznością wyodrębnienia spraw, o które Skarżący wnioskuje. W konsekwencji wymaga to dodatkowych czynności analitycznych, organizacyjnych i intelektualnych. Dyrektor AŚ wskazał też, że informacje w zakresie kontroli przeprowadzonych w AŚ w latach 2018-2019 zarchiwizowano. Po trzecie Dyrektor AŚ wydał wobec Skarżącego, w związku z jego wnioskiem z wnioskiem z [...] września 2023r., uzupełnionym pismem z [...] października 2023r., decyzję administracyjną znak: [...], w której treści ustosunkował się do żądań Skarżącego zawartych w punkcie 1 i 2 ww. wniosku. Decyzja ta została wydane [...] listopada 2023r., czyli organ zmieścił się w dwumiesięcznym terminie, o którym mowa w art. 13 ust. 2 u.d.i.p. W tym kontekście również nie można przyjąć, że organ pozostawał w bezczynności w odniesieniu do ww. wniosku Skarżącego z [...] września 2023r., uzupełnionym pismem z [...] października 2023r. Dodatkowo Sąd wezwał zarządzeniem z 31 stycznia 2024r. Dyrektora AŚ do nadesłania potwierdzenia doręczenia Skarżącemu ww. decyzji z [...] listopada 2023r. znak: [...] (k. 22 akt sądowych) i otrzymał w związku z tym informację od organu, że ww. decyzję doręczono Skarżącemu [...] listopada 2023r. (k.28, 36, 52 akt sądowych). Nawet omyłkowe wskazanie w ww. decyzji roku – zamiast 2003r. podano 2022r. nie wskazuje, że organ pozostawał w bezczynności, skoro zarówno z nr decyzji, jak również z jej sentencji i uzasadnienia wynika czego decyzja ta dotyczyła – wniosku Skarżącego z [...] września 2023r. (data wpływu do organu [...] września 2023r.), uzupełnionego pismem z [...] października 2023r. Stwierdzić też należy, że Skarżącego w ww. decyzji pouczono o przysługujących środkach zaskarżenia. Sąd w związku z tym stwierdza, że skarga na bezczynność nie mogła być uwzględniona. W orzecznictwie ugruntowane jest bowiem stanowisko, że w przypadku złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej jego adresat może: (1) udostępnić informację publiczną, gdy jest jej dysponentem oraz nie zachodzą przesłanki wyłączające jej udostępnienie określone w art. 5 ustawy z 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022r., poz. 902, zwana dalej "u.d.i.p."); podmiot obowiązany dokonuje tego w formie czynności materialno-technicznej (art. 13 u.d.i.p.); (2) poinformować wnioskodawcę, że jego wniosek nie znajduje podstaw w przepisach u.d.i.p., gdyż żądanie nie dotyczy informacji mających charakter informacji publicznej; wskazać, że podmiot zobowiązany nie jest dysponentem informacji, o których udzielenie wnioskodawca się zwrócił (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.), bądź też poinformować stronę, że w sprawie obowiązuje odrębny tryb udzielenia informacji publicznej (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.); (3) odmówić udostępnienia informacji publicznej z powodu ograniczeń wymienionych w art. 5 u.d.i.p. (bądź umorzyć postępowanie w sytuacji wskazanej w art. 14 ust. 2 u.d.i.p.) stosownie do art. 16 u.d.i.p. w związku z art. 17 ust. 1 u.d.i.p., czego dokonuje się w formie decyzji administracyjnej; (4) odmówić udostępnienia informacji publicznej przetworzonej w związku z niespełnieniem przez stronę przesłanki "szczególnej istotności dla interesu publicznego" w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Organ winien ponadto podjąć ww. działania w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z wyjątkami wynikającymi z ustawy (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). Brak podjęcia przez podmiot obowiązany któregokolwiek z ww. działań, uzasadnia podniesienie przez wnioskodawcę zarzutu bezczynności. Przepis ten określając termin realizacji kompetencji podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej i jednocześnie gwarantując szybkość realizacji prawa wnioskodawcy do uzyskania informacji publicznej w określonej procedurze ma zarówno aspekty materialnoprawne, jak i procesowe. W przypadku złożenia skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem Sądu jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się Skarżący, jest obowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz, że żądana informacja ma charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność. Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Stosownie do art. 4 ust. 3 u.d.i.p., obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji. 4. Zdaniem Sądu w świetle powyższych rozważań należało uznać, że Dyrektor AŚ – jako podmiot obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. - nie pozostawał w bezczynności w związku z ww. wnioskiem Skarżącego z [...] września 2023r. (data wpływu do organu [...] września 2023r.). Sąd mając powyższe na względzie, oddalił skargę, stosownie do art. 151 P.p.s.a.