II SAB/Wa 781/15

PostanowienieWSA w Warszawie2015-08-25

Skład orzekający: Lucyna Picho

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która deklaruje miesięczny dochód rodziny na poziomie [...] zł brutto i posiada stały dochód z emerytury rolniczej, wykazała, że żyje w ubóstwie i nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, uznając, że skarżący nie wykazał, iż żyje wraz z rodziną w ubóstwie i nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego ani kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Deklarowany dochód rodziny oraz posiadanie stałego dochodu z emerytury rolniczej nie uzasadniają przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, które ma charakter wyjątkowy i powinno być stosowane jedynie w szczególnie uzasadnionych przypadkach ubóstwa.
Stan faktyczny
Skarżący J. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, w związku ze skargą na bezczynność Wójta Gminy K. w przedmiocie dostępu do informacji publicznej. W uzasadnieniu wskazał na wysokie koszty utrzymania rodziny, niskie dochody (emerytury rolnicze, zasiłki rodzinne) oraz posiadanie przez syna domu i lasu. Sąd ocenił, że deklarowany dochód rodziny i posiadanie stałego dochodu nie uzasadniają przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Lucyna Picho po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2015 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi J. S. na bezczynność Wójta Gminy K. w przedmiocie dostępu do informacji publicznej objętej wnioskiem z dnia [...] marca 2015 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. J. S. po otrzymaniu w niniejszej sprawie odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od wniesionej skargi (k- 17), wniósł do Sądu wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, który w urzędowym formularzu sprecyzował jako żądanie ustanowienia radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku wyjaśnił, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, synem, synową oraz [...] wnuków. Oświadczył, że na dochody rodziny składają się miesięcznie: emerytury rolnicze jego i żony w kwocie po [...] zł oraz zasiłki rodzinne na dzieci – w łącznej wysokości [...] zł, a łączny dochód w gospodarstwie domowym wynosi [...] zł brutto ([...] zł netto) miesięcznie. Dodatkowo wskazał, że pozostaje na dożywociu u syna, który posiada dom o powierzchni [...] m². Wyjaśnił, że synowa, jako jedyna z rodziny, posiada konto w banku, w celu otrzymywania zasiłków na dzieci. Podniósł też, że rodzina nie korzysta z sieci gazowej, a jedynie używa butli gazowych, co kosztuje około [...] zł miesięcznie, opłaca również rachunki za energię elektryczną, natomiast woda jest czerpana z własnej studni. Podniósł, że w sezonie zimowym kupuje węgiel w cenie około [...] zł za tonę, natomiast drewno na opał jest pozyskiwane z lasu, który posiada syn. Dodatkowo oświadczył, że obecny stan zdrowia syna uniemożliwia mu wykonywanie pracy na roli. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej powołana jako p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Należy podkreślić, iż przyznanie przez Sąd prawa pomocy w zakresie całkowitym powinno mieć charakter wyjątkowy i być uzasadnione sytuacją majątkową strony żyjącej w ubóstwie. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno sprowadzać się jedynie do przypadków, w których strona rzeczywiście nie posiada środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym i wykaże to w sposób przekonywujący. Instytucja prawa pomocy jest zatem wyjątkiem od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania przez stronę i ma zastosowanie w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Prawo dostępu do sądu nie oznacza jednocześnie konieczności zagwarantowania stronom bezwarunkowego prawa do uzyskania bezpłatnej pomocy prawnej, ani do zwolnienia od kosztów sądowych. Dokonując pod tym kątem oceny sytuacji majątkowej skarżącego uznać należy, że deklarowany dochód jego rodziny wynosi [...] zł miesięcznie, gospodarstwo, prowadzone przez syna i synową wnioskodawcy zaspakaja bieżące potrzeby rodziny, a on sam (oraz jego żona) posiada stały dochód w postaci emerytury rolniczej. W związku z powyższym należy stwierdzić, że wnioskodawca nie wykazał, iż żyje wraz z rodziną w ubóstwie i nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania w sprawie jak również kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 254 § 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło