II SAB/Wa 80/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski, Sędziowie WSA Stanisław Marek Pietras, Iwona Dąbrowska (spr.), Protokolant Arkadiusz Koziarski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2007 r. sprawy ze skargi R.Z. na bezczynność Prezesa Rady Ministrów w przedmiocie dostępu do informacji publicznej 1) zobowiązuje Prezesa Rady Ministrów do rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia [...] kwietnia 2007 r. o udostępnienie informacji publicznej w całości 2) zasądza od Prezesa Rady Ministrów na rzecz skarżącego kwotę [...] zł (słownie: [...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2007 r., skierowanym - drogą elektroniczną - do Premiera Rzeczpospolitej Polskiej, zwrócił się R. Z. na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198) o udzielenie informacji o działalności władzy publicznej. Jego wniosek dotyczył: - Danych za lata 1999 do 2006 z rocznego sprawozdania z wykonywanej działalności Wojewodów (część IV – Skuteczność i prawidłowość wykonywania nadzoru nad działalnością jednostek samorządu terytorialnego – załącznik Zarządzenia Nr 63 Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 listopada 1999 r. w sprawie szczegółowych zasad składania przez wojewodę sprawozdania z wykonania działalności – M.P. z 1999 r. Nr 36, poz. 540) w układzie : każde roczne sprawozdanie każdego wojewody w osobnym pliku tekstowym, nazewnictwo pliku umożliwiające identyfikację roku i wojewody, - jeżeli informacje z części IV ww. sprawozdania były kiedykolwiek użyte do innych sprawozdań, analiz, opracowań, wystąpień, oceny itp. władzy publicznej to informację w odniesieniu do każdego przypadku należy podać w rozbiciu: kiedy, przez kogo, w jakim celu, gdzie, w jakim zakresie informacja została użyta. Jednocześnie R. Z. wniósł o przesłanie w plikach tekstowych lub graficznych (odrębnie dla każdego przypadku użycia informacji) tych dokumentów. R. Z. podał we wniosku swój adres e- mail, wskazując, że jeden list może mieć wraz załącznikiem do 20 MB. Wnosząc o udostępnienie tych danych powołał się również na art. 61 Konstytucji RP i podał, że zebrany materiał będzie mu potrzebny do dokonania analizy i zbiorczych danych statystycznych, niezbędnych do przygotowywanej przez niego pracy magisterskiej. We wniosku podał również swój adres oraz adres jednostki badawczej, a także nazwisko promotora jego pracy. Tego samego dnia tj. [...] kwietnia 2007 r. R. Z. otrzymał drogą elektroniczną potwierdzenie złożonego przez niego wniosku – w języku angielskim. Dnia [...] maja 2007 r. R. Z. listem poleconym skierował wezwanie do Premiera Rzeczpospolitej Polskiej do niezwłocznego usunięcia naruszenia prawa i udzielenie mu informacji o działalności władzy publicznej, zgodnie z jego wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2007 r. Dnia [...] maja 2007 r. M. J. , będąca [...] w Centrum Informacji Rządu przesłała drogą elektroniczną pismo informujące wnioskodawcę, że jego prośba o informację publiczną z dnia [...] kwietnia 2007 r. została przekazana dnia [...] kwietnia 2007 r. do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, do Departamentu Administracji Publicznej. R. Z. poinformowany został, że jego prośbą będzie zajmował się C. Z. W odpowiedzi R. Z. otrzymał częściową odpowiedź obejmującą: - dnia [...] maja 2007 r. sprawozdania wojewodów za 2000 rok ([...] sztuk), - dnia [...] maja 2007 r. sprawozdania wojewodów za rok 2001 ([...] sztuk) i za rok 2002 ([...] sztuk), - dnia [...] czerwca 2007 r. sprawozdania wojewodów za lata 2003 ( [...] sztuk), 2004 ([...] sztuk), 2005 ([...] sztuk), 2006 ([...] sztuk). Z uwagi na fakt otrzymywania tylko częściowych danych R. Z. uszczegółowił swoją prośbę drogą elektroniczną pismem z dnia [...] maja 2007 r. i [...] czerwca 2007 r. Pismem z dnia [...] czerwca 2007 r. , uzupełnionym następnie pismem z dnia [...] sierpnia 2007 r. R. Z. złożył bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Premiera RP – Jarosława Kaczyńskiego, w której wniósł o nakazanie organowi udzielenia informacji o działalności władzy publicznej zgodnie z jego wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2007 r., uszczegółowionym [...] maja 2007 r. W skardze wskazał, że do dnia [...] czerwca 2007 r. nie otrzymał danych dotyczących: - danych za rok 1999 z rocznego sprawozdania z wykonywanej działalności wojewodów – od wszystkich wojewodów, - dane za rok 2001 – od Wojewody Ś., - dane za rok 2004 – od Wojewody Ś., M. i O., - dane za rok 2005 – od Wojewody M., - dane za rok 2006 – od Wojewody M., P., L., Ł. i P.. Wskazał, że również nie otrzymał informacji na temat drugi jego wniosku z dnia [...] kwietnia 2007 r. Wniósł również o zasądzenie od uczestnika postępowania kosztów postępowania, w tym [...] złotych, [...] groszy kosztów poniesionych na znaczki pocztowe. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz wskazał, że dane zawarte w skardze są niepełne ponieważ skarżący pominął w niej fakt, że [...] maja 2007 r. R. Z. został powiadomiony przez Centrum Informacji Rządu o przekazaniu jego wniosku do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, jako organu właściwego. Ponadto organ wskazał, że skarżący korespondował z tym urzędem i otrzymywał sukcesywnie żądane informacje. Odnosząc się zaś do faktu potwierdzenia otrzymania listu od skarżącego drogą elektroniczną w języku angielskim to wynikało, to z przyczyn technicznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, że: Rozpatrując przedmiotową skargę sąd uznał ją za zasadną. Wskazać należy, iż pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198). W ich świetle informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ustawy. Ponieważ sformułowania te nie są zbyt jasne, należy przy ich wykładni kierować się art. 61 Konstytucji RP, zgodnie z którym prawo do informacji jest publicznym prawem obywatela, realizowanym na zasadach skonkretyzowanych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Uwzględniając wszystkie te aspekty, można zatem powiedzieć, że informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Informacja publiczna dotyczy sfery faktów. Jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Informację publiczną stanowi więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej, związanych z nimi bądź w jakikolwiek sposób dotyczących ich. Są nią zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez nie wytworzonych, jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań (także te, które tylko w części ich dotyczą), nawet gdy nie pochodzą wprost od nich. Artykuł 4 ust. 1 ustawy stanowi, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: organy władzy publicznej, organy samorządów gospodarczych i zawodowych, podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. W świetle powyższego nie ulega wątpliwości, że Prezes Rady Ministrów jest podmiotem zobowiązanym na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej do udostępnienia informacji, mającej charakter informacji publicznej, będącej w jego posiadaniu. Trzeba również dodać, że dysponent informacji publicznej jest zobowiązany do jej udostępnienia tylko wtedy, gdy informacja nie została wcześniej udostępniona wnioskodawcy (nie ma także innego trybu dostępu do niej – art. 1 ust. 2 ustawy) i nie funkcjonuje w obiegu publicznym. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy podkreślić należy, że pytanie o roczne sprawozdanie z wykonywanej działalności wojewodów w aspekcie skuteczności i prawidłowości wykonywania nadzoru nad działalnością jednostek samorządu terytorialnego niewątpliwie mieściło się w pojęciu informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy, jak każdej informacji o sprawach publicznych, a takie informacje na podstawie art. 6 ust. 2c ustawy w szczególności podlegają udostępnieniu. Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, udostępnienie informacji na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki nie później jednak niż w terminie 14 dni, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 ustawy. Udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialno-techniczną. Żaden przepis prawa nie nakłada na dysponenta takiej informacji obowiązku nadawania tejże czynności szczególnej formy. Zatem udzielenie informacji za pośrednictwem poczty elektronicznej czyni zadość obowiązkowi i odpowiada w swej istocie czynności materialno-technicznej. Bezczynność organu na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej polega na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje. Wskazać należy, że zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki nie później niż w terminie 14 dni. W wyjątkowych sytuacjach przewidzianych w przepisach termin ten może być przedłużony, o czym zgodnie z art. 13 ust. 2 należy strony poinformować. W sytuacji, gdy organ odmawia udzielenia informacji bądź umarza postępowanie, winien wydać decyzję administracyjną na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy. Tymczasem w przedmiotowej sprawie organ otrzymał wniosek skarżącego w dniu [...] kwietnia 2007 r. i do chwili obecnej nie udzielił mu odpowiedzi w żądanym pełnym zakresie. Skarżący w skardze do Sądu podał, że do dnia [...] czerwca 2007 r. nie otrzymał danych dotyczących: - danych za rok 1999 z rocznego sprawozdania z wykonywanej działalności wojewodów – od wszystkich wojewodów, - dane za rok 2001 – od Wojewody Ś., - dane za rok 2004 – od Wojewody Ś., M. i O., - dane za rok 2005 – od Wojewody M., - dane za rok 2006 – od Wojewody M., P., L., Ł. i P.. Wskazał, że również nie otrzymał informacji na drugi temat jego wniosku z dnia [...] kwietnia 2007 r. Wskazać należy, że bez znaczenia w sprawie pozostaje fakt zwrócenia się przez Rządowe Centrum Informacji do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w dniu [...] maja 2007 r. o udzielenie informacji skarżącemu oraz o poinformowaniu go o tym fakcie. Adresatem wniosku był bowiem Prezes RM, nie zaś Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji. Podać należy, że niewątpliwie Prezes Rady Ministrów jest dysponentem informacji, o które wnioskował skarżący we wniosku z dnia [...] kwietnia 2007 r. Wynika to bowiem z zapisu § 2 Zarządzenia nr 63 Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 listopada 1999 r. (M.P. z 1999 r. Nr 36, poz. 540), zgodnie z którym sprawozdania z wykonywania działalności za dany rok kalendarzowy, według stanu na dzień 31 grudnia w terminie do dnia 15 lutego następnego roku przekazywane jest Prezesowi Rady Ministrów za pośrednictwem ministra właściwego do spraw administracji publicznej. Sąd oczywiście nie neguje faktu, że dane, o które wnosił skarżący mogą być również w posiadaniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, jednakże to Prezes Rady Ministrów był adresatem wniosku złożonego w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wskazać należy, że jak wynika z akt sprawy tj. z korespondencji Departamentu Administracji Publicznej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji do Dyrektora Centrum Informacyjnego Rządu z dnia [...] lipca 2007 r. wszystkie dane, o które wnosił skarżący we wniosku z [...] kwietnia 2007 r., które były dostępne drogą elektroniczną, zostały mu już udostępnione. Do udostępnienia pozostały zatem sprawozdanie za rok 1999 i za inne lata, w których nie sporządzane były sprawozdania w wersji elektronicznej a jedynie w wersji papierowej. Uznać należy również, że skarżący otrzymał odpowiedź na pytanie drugie wniosku z [...] kwietnia 2007 r. W takiej sytuacji organ winien udzielić żądanej informacji publicznej, zwłaszcza sytuacji, gdy nie uznał jej zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej za informację przetworzoną. A zatem skoro nie odmówił udzielenia informacji publicznej z tej przyczyny, ani też nie wskazał, że informacją taką po prostu nie dysponuje to winien ja udzielić. Dlatego sąd dopatrzył się w działaniu Prezesa Rady Ministrów naruszenia prawa i zobowiązał go do usunięcia tego naruszenia z uwzględnieniem przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, w tym terminu wynikającego z art. 13. W takim stanie sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w oparciu o art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) w związku z art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 209 ww. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd, zasądzając zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego, uwzględnił wartość uiszczonego wpisu sądowego w wysokości 100 zł oraz kwotę [...] zł poniesioną tytułem znaczków pocztowych.