II SAB/Wa 82/17
PostanowienieWSA w Warszawie2017-04-05
Skład orzekający: Iwona Malicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona, która nie przedstawiła wymaganych dokumentów potwierdzających jej sytuację majątkową pomimo wezwania, może zostać uznana za spełniającą przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ strona skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny. Pomimo wezwania, nie przedstawiła wymaganych dokumentów potwierdzających jej sytuację majątkową, co budziło wątpliwości co do jej możliwości płatniczych.Stan faktyczny
E. G. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w związku ze skargą na bezczynność organu w sprawie udostępnienia informacji publicznej. Przedstawiła wstępne dane dotyczące swoich dochodów i wydatków, które sugerowały, że koszty utrzymania przewyższają dochody. Sąd wezwał ją do przedłożenia dodatkowych dokumentów potwierdzających jej sytuację majątkową, jednak strona ich nie złożyła.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy E. G. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2017 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku E. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. G. na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] stycznia 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.
E. G., wraz ze skargą na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej, wniosła o przyznanie w niniejszej sprawie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z małoletnimi córkami. Wskazała, że na dochód rodziny składa się jej wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę na część etatu w wysokości 400 zł oraz alimenty na córki w łącznej wysokości 1.500 zł. Oświadczyła, że nie posiada majątku ani oszczędności.
Podniosła, że spłaca pożyczkę w wysokości 53.500 zł w ratach po 1.250 zł miesięcznie, posiada kredyt na kwotę 3.200 zł, koszty utrzymania mieszkania wynoszą około 500 zł, a na leki dla dzieci wydaje 400 zł miesięcznie. Nadto na wyżywienie i zakup najpotrzebniejszych rzeczy wydaje około 900 zł.
W celu ustalenia rzeczywistej sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych strony, wnioskodawczyni została wezwana do nadesłania w terminie 7 dni oświadczeń i dokumentów dotyczących jej sytuacji majątkowej, w tym m.in. do wskazania, czy otrzymuje świadczenia na dzieci z rządowego programu 500+, czy prowadzi działalność gospodarczą pod adresem zamieszkania, do nadesłania zaświadczenia o zarobkach, kserokopii dokumentów PIT za rok 2015 i ewentualnie za rok 2016, kopii wyciągów bankowych z posiadanych kont bankowych.
Powyższe wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi strony w dniu 9 marca 2017 r.
Skarżąca do dnia rozpoznania wniosku nie złożyła wymaganych dokumentów, dotyczących jej sytuacji majątkowej i finansowej.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Stosownie do art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko zwolnienie od kosztów sądowych. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zgodnie z art. 255 tej ustawy, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
Udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa, z tego względu Sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiedzialny za zasadność i legalność ich wydatkowania, ma obowiązek zbadania, czy strona wnioskująca o przyznanie prawa pomocy, rzeczywiście spełnia przesłanki do przyznania jej tego prawa.
Ocena, czy spełniona została przesłanka warunkująca przyznanie prawa pomocy, następuje na podstawie informacji i dokumentów przedstawionych przez stronę. Oznacza to, że na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Wnioskodawca powinien być zatem zainteresowany przedłożeniem wszelkich dokumentów, które poświadczają jego sytuację materialną i możliwości płatnicze. Rzeczywista sytuacja majątkowa wnioskodawcy nie może budzić żadnych wątpliwości.
Natomiast przedmiotowy wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zawierał, wyczerpujących informacji dotyczących zdolności do poniesienia kosztów sądowych w niniejszej sprawie, bowiem zadeklarowane koszty utrzymania rodziny (opłaty za dom 500 zł, leki dla dzieci 400 zł, spłata raty pożyczki 1.250 zł, zakup żywności oraz innych podstawowych rzeczy - 900 zł, łącznie 3.050 zł) przewyższają podane dochody (1.900 zł), a skarżąca nie wyjaśniła z jakich innych źródeł koszty te pokrywa.
W związku z powyższym, wobec wątpliwości co do sytuacji finansowej skarżącej i jej możliwości płatniczych, należało uznać, że wnioskodawczyni nie wykazała w niniejszej sprawie, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania siebie i dzieci. Tym bardziej, że na obecnym etapie postępowania skarżąca jest zobowiązana do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi w kwocie 100 zł.
Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 255, art. 254 § 1, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło