II SAB/Wa 83/18

WyrokWSA w Warszawie2018-04-26

Skład orzekający: Joanna Kube, Iwona Dąbrowska, Iwona Maciejuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Prezes Trybunału Konstytucyjnego był bezczynny w rozpatrzeniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że Prezes Trybunału Konstytucyjnego pozostawał w bezczynności w rozpatrzeniu punktu 1 wniosku o udostępnienie informacji publicznej, gdyż nie dokonał ustaleń faktycznych dotyczących żądanych dokumentów ani nie rozpatrzył wniosku w ustawowym terminie. Jednak bezczynność ta nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. W pozostałym zakresie skarga została oddalona z uwagi na brak podstaw do zarzutu bezczynności.
Stan faktyczny
Fundacja złożyła w listopadzie 2017 r. wniosek do Prezesa Trybunału Konstytucyjnego o udostępnienie informacji publicznej w postaci skanów akt Prezesa Trybunału, powołując się na ustawę o dostępie do informacji publicznej. Prezes TK odmówił realizacji wniosku powołując się na ustawę o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, wskazując na odmienny tryb dostępu do akt spraw Trybunału. Fundacja wniosła skargę na bezczynność Prezesa TK w rozpatrzeniu tego wniosku.
Rozstrzygnięcie
Zobowiązał Prezesa Trybunału Konstytucyjnego do rozpatrzenia punktu 1 wniosku Fundacji w terminie 14 dni od doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; stwierdził, że bezczynność organu nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa; oddalił skargę w pozostałym zakresie; zasądził od Prezesa TK na rzecz Fundacji kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska, Iwona Maciejuk (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi Fundacji im. [...] na bezczynność Prezesa Trybunału Konstytucyjnego w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] listopada 2017 r. o udostepnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Prezesa Trybunału Konstytucyjnego do rozpoznania punktu 1 wniosku Fundacji im. [...] z dnia [...] listopada 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu, o której mowa w punkcie 1 wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Prezesa Trybunału Konstytucyjnego na rzecz Fundacji im. [...] kwotę 100 zł (słownie: sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem z dnia [...] listopada 2017 r. Fundacja [...] zwróciła się do Trybunału Konstytucyjnego, na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej o udostępnienie skanów, wydanych do dnia udzielenia odpowiedzi na niniejszy wniosek o udostępnienie informacji publicznej, aktów Prezesa Trybunału Konstytucyjnego: 1) o których mowa w § 11 pkt 2 załącznika do uchwały Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Trybunału Konstytucyjnego z 27.07.2017 r. w sprawie regulaminu Trybunatu Konstytucyjnego M.P., poz. 767 ), 2) o których mowa w § 11 pkt 5 załącznika do uchwały zgromadzenia Ogólnego Sędziów Trybunału Konstytucyjnego z 15.09.2015 r. w sprawie regulaminu Trybunatu Konstytucyjnego (M.P., poz. 823). Fundacja zwróciła się o przesłanie informacji pocztą elektroniczną na wskazany we wniosku adres. Trybunał Konstytucyjny w odpowiedzi na wniosek (odpowiedź na jedenaście wniosków) pismem z dnia [...] listopada 2017 r. poinformował, że podstawą prawną jego realizacji nie jest ustawa o dostępie do informacji publicznej, ale ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, zwana dalej także u.o.t.p.t.k. Podał, że wnioskowane dokumenty stanowią część akt spraw Trybunału Konstytucyjnego, zatem na podstawie art. 74 ust. 4 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, dostęp do dokumentów zawartych w aktach sprawy Trybunału odbywa się poprzez: 1) publikację dokumentów na stronie internetowej Trybunału, będącej stroną Biuletynu Informacji Publicznej; 2) umożliwienie przeglądania akt w siedzibie Trybunału z uwzględnieniem ust. 5; 3) udostępnienie na wniosek kopii, odpisów lub wyciągów z akt, o ile dokumenty te nie zostały opublikowane zgodnie z pkt 1, po wniesieniu opłaty ustalonej zgodnie z przepisami ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 623). Organ wskazał, że zgodnie z art. 74 ust. 3 u.o.t.p.t.k. przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie i otrzymywanie odpisów, kopii lub wyciągów z tych akt przez podmioty niebędące uczestnikami postępowania, jest dopuszczalne po dokonaniu anonimizacji danych osobowych oraz innych danych istotnych ze względu na identyfikację podmiotową. Wskazano, że na podstawie art. 74 ust, 6 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym korzystanie z uprawnień odnośnie przeglądania akt sprawy nie może zakłócać pracy Trybunału. Poinformowano, że zgodnie ze statutem Biura Trybunału Konstytucyjnego udostępnianie akt spraw rozpoznawanych przez Trybunał uczestnikom postępowania i innym zainteresowanym należy do zadań Sekretariatu Trybunału Konstytucyjnego. Wskazano adres e-mail i nr telefonu. Fundacja [...] pismem z dnia [...] stycznia 2018 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezesa Trybunału Konstytucyjnego w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] listopada 2017 r. Wnosząc o zobowiązanie Prezesa TK do rozpatrzenia przedmiotowego wniosku oraz zwrot kosztów postępowania. Fundacja zarzuciła naruszenie: 1) art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie jakim przepis ten stanowi gwarancję prawa do uzyskiwania informacji o działalności władz publicznych, poprzez nieuzasadnione ograniczenie tego prawa na kanwie niniejszej sprawy wskutek uznania, że złożony wniosek nie może zostać zrealizowany na podstawie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, 2) art. 61 ust. 2 Konstytucji RP. zgodnie z którym konstytucyjne prawo do uzyskiwania informacji o działalności władz publicznych obejmuje dostęp do dokumentów, poprzez nieuzasadnione ograniczenie tego prawa na kanwie niniejszej sprawy wskutek uznania, że złożony w sprawie wniosek (dotyczący dostępu do dokumentów) nie może być zrealizowany na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, 3) art. 13 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej w zakresie w jakim przepis ten stanowi, że adresat wniosku jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej na wniosek bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, poprzez brak udostępnienia informacji publicznej przez podmiot zobowiązany, 4) art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, w zakresie w jakim przepis ten stanowi o tym, że przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi (pod warunkiem że nie ograniczają obowiązków przekazywania informacji publicznej do centralnego repozytorium informacji publicznej), poprzez błędne przyjęcie przez podmiot zobowiązany, że art. 74 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym stanowią przepisy odmiennie regulujące zasady i tryb dostępu do informacji publicznych, objętych przedmiotem wniosku z [...] listopada 2017 r., 5) art. 74 ust. 3,4 i 6 u.o.t.p.t.k., w zakresie w jakim przepisy te regulują dostęp do akt spraw rozpatrywanych przez Trybunał Konstytucyjny, poprzez błędne przyjęcie, że przepisy te znajdą zastosowanie w niniejszej sprawie w odniesieniu do złożonego wniosku z [...] listopada 2017 r. podczas gdy nie dotyczy on dostępu do akt spraw toczących się przed Trybunatem Konstytucyjnym. W uzasadnieniu skarżący podniósł m.in., że [...] listopada 2017 r. otrzymał jedną odpowiedź na wszystkie 11 wniosków. Wskazano, że powyższe jest uchybieniem formalnym. Skarżący podniósł, że przepis art. 74 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym nie reguluje w odmienny sposób zasad i trybu dostępu do informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Przepisy art. 74 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym stanowią bowiem przepisy regulujące dostęp do akt spraw, toczących się przed Trybunatem Konstytucyjnym, przez uczestników postępowania (art. 74 ust. 1 i 2 ustawy), dostęp innych podmiotów do akt sprawy (art. 74 ust. 3 ustawy) oraz obowiązki Trybunału Konstytucyjnego w celu zapewnienia dostępu do akt sprawy (art. 74 ust. 4 ustawy). Nie są to przepisy, które wyłączają w tym zakresie udostępnianie informacji na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Przedmiotem wniosku w niniejszej sprawie nie był dostęp do akt postępowań, toczących się przed Trybunałem Konstytucyjnym, w związku z czym nie znajduje zastosowania przepis art. 74 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym. Przedmiotem wniosku były oznaczone dokumenty, zawierające informacje o działalności władz publicznych (Trybunału Konstytucyjnego). Pomimo, że niektóre z dokumentów (lub ich odpisy) mogą znajdować się w aktach spraw toczących się przed Trybunałem, to przedmiotem wniosku nie było udostępnienie akt spraw toczących się przed Trybunałem. Skarżący wskazał, że zgodnie z § 11 pkt 2 Regulaminu Trybunału Konstytucyjnego (stanowiącego załącznik do uchwały Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 lipca 2017 r., poz. 767), w związku z rozpoznawaniem spraw w Trybunale, Prezes Trybunału w szczególności może zwrócić się do przewodniczącego składu orzekającego o ustalenie ramowego harmonogramu przygotowań sprawy do rozpoznania. Natomiast zgodnie z § 11 ust. 2 pkt 5 Regulaminu Trybunału Konstytucyjnego (stanowiącego załącznik do uchwały Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 września 2015 r., poz. 823), Prezes Trybunału wykonuje czynności przewidziane w ustawach oraz w regulaminie, a w szczególności na wniosek lub za zgodą sędziego Trybunału, po konsultacji z szefem Biura, przydziela mu do bezpośredniej, współpracy, wskazanych pracowników służby prawnej Trybunału. Skarżący wskazał, że choć akt, w którym Prezes Trybunału Konstytucyjnego zwraca się do przewodniczącego składu orzekającego o ustalenie ramowego harmonogramu przygotowań sprawy do rozpoznania może stanowić część akt sprawy toczącej się przed Trybunałem Konstytucyjnym, to został on wytworzony nie w związku z rozpatrywaniem konkretnej sprawy, ale w związku z czynieniem przez Prezesa Trybunału Konstytucyjnego z przysługujących kompetencji. Wskazano, że nie można się też zgodzić ze stwierdzeniem, że akt o przydzieleniu sędziemu Trybunału Konstytucyjnego pracowników służby prawnej Trybunału stanowić może część akt spraw toczących się przed Trybunałem Konstytucyjnym. Prezes Trybunału Konstytucyjnego, reprezentowany przez radcę prawnego, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów zastępstwa prawnego według norm prawem przepisanych. Odnosząc się do punktu drugiego wniosku Fundacji z dnia [...] listopada 2017 r. pełnomocnik wskazał, że Regulamin Trybunału z 2015 r. nie zawiera jednostki redakcyjnej, którą skarżący podaje we wniosku, a mianowicie - § 11 pkt 5, z kolei skarżący nie określa żądanych aktów w inny sposób niż tylko poprzez podanie podstawy prawnej. Zatem w podanym zakresie żądanie skarżącego było bezprzedmiotowe. W odniesieniu do pytania pierwszego wniosku pełnomocnik wskazał, że Prezes Trybunału w odpowiedzi na pierwsze pytanie uznał, że ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem jest "inną ustawą" w rozumieniu art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, albowiem ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem odpowiada formie aktu normatywnego, o której mowa w art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wskazano, że na drugie pytanie Prezes Trybunału także udzielił odpowiedzi twierdzącej, a mianowicie - uznał, że ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem określa odmiennie zasady i tryb dostępu do informacji, których udostępnienia domaga się skarżący. Odmienność polega na tym, że udostępnienie informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej jest co do zasady bezpłatne (art. 7 ust. 2), a udostępnienie dokumentów zawartych aktach spraw Trybunatu w trybie ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunatem wręcz przeciwnie (art. 74 ust. 4 pkt 3). W przypadku udostępnienia dokumentów zawartych w aktach spraw Trybunału dokumenty te udostępnia się w formie kopii, odpisów lub wyciągów z akt (art. 74 ust. 4 pkt 3), a w przypadku udostępnienia informacji publicznej w formie zgodnej z wnioskiem (art. 14 ust. 1). Informację publiczną udostępnia się co do zasady bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1), a korzystanie z uprawnień na gruncie ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem "nie może zakłócać pracy Trybunatu" (art. 74 ust. 6). W uregulowaniu ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem jeszcze została wyrażona zasada ograniczonej jawności akt spraw Trybunału (art. 74 ust. 3 i 5). Co istotne, skarżący powinien oznaczyć formę dokumentów w sposób odpowiadający art. 74 ust. 4 pkt 3 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed TK i uiścić opłatę zgodnie z przywołanym tutaj przepisem. Pełnomocnik wskazał, że z analizy wniosku wynika, że skarżący nie oznaczył formy dokumentów zgodnie z art. 74 ust. 4 pkt 3 powołanej ustawy, nie uiścił opłaty. Pełnomocnik podniósł, że podstawa prawna rozstrzygnięcia organu odpowiada prawu, ponieważ u.o.t.p.t.k. stanowi "inną ustawę" w rozumieniu art. 1 ust. 2 u.d.i.p. a przepisy art. 74 u.o.t.p.t.k. określają odmiennie zasady i tryb dostępu do informacji, których udostępnienia domaga się skarżący. Dlatego też organ odstąpił od stosowania przepisów u.d.i.p. i zastosował przepisy art. 74 u.o.t.p.t.k. Skarżący nie oznaczył formy dokumentów zgodnie z art. 74 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p.t.k. ani nie uiścił opłaty. Dlatego też żądane dokumenty, zawarte w aktach spraw Trybunału, nie zostały udostępnione skarżącemu. Pełnomocnik wskazał, że skarżący uważa, że przepisy art. 74 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem w określonym zakresie nie wyłączają udostępnienia informacji na podstawie u.d.i.p. (IV akapit, s. 6). Organ wychodzi z odmiennego założenia. Gdyby ustawodawca nie chciał traktować przepisów art. 74 u.o.t.p.t.k. jako lex specialis musiałby to zaznaczyć zastrzeżeniem typu: "z zastrzeżeniem przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej". Pełnomocnik organu zauważył, że skarżący podnosi, iż przedmiotem wniosku są dokumenty, które nie stanowią części akt spraw toczących się przed Trybunałem. Pełnomocnik Prezesa TK wskazał, że ani obowiązujący Regulamin Trybunału, ani obowiązująca regulacja Trybunału nie określają, co zawierają akta spraw Trybunału. Nie można zatem z góry założyć, że żądane dokumenty nie zawierają się w aktach spraw Trybunału. Można za to stwierdzić, że są funkcjonalnie związane z toczącymi się sprawami, co stanowi podstawę, by twierdzić, że zawierają się w aktach spraw Trybunału jednakże z uwagi na nieprecyzyjny zakres wniosku, organ nie jest w stanie udzielić precyzyjnej odpowiedzi. Pełnomocnik wskazał następnie, że jeżeli Sąd dojdzie do przekonania, że nie należy zastosować zasad i trybu wynikającego z u.o.t.p.t.k., organ poddaje pod rozwagę Sądu kwestię, czy wniosek skarżącego stanowi wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Organ podkreśla, że art. 6 ust. 1 pkt 4 tiret trzeci u.d.i.p. stanowi wprost o udostępnianiu treści orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego, a nie ich postaci, co więcej nie stanowi na temat "aktów Prezesa Trybunału". Niemniej jednak, zasadnicze obiekcje organ podnosi w związku z bliżej niesprecyzowanym zakresem wniosku skarżącego. Skarżący nie podał ani sygnatur akt spraw Trybunału, ani nawet nie określił, jakie sprawy Trybunału ma na uwadze (o zgodności ustaw z Konstytucją, sprawy skarg konstytucyjnych czy inne). Nie określa skarżący w sposób precyzyjny okresu czasu. Nie wiadomo bowiem, czy chodzi skarżącemu o akty wydawane od wejścia w życia regulaminów Trybunału, czy chodzi skarżącemu o akty wydawane później. Nie stwierdził też, jakich konkretnie informacji, zawartych w żądanych dokumentach, poszukuje. W związku z tym w poszukiwaniu właściwego dokumentu trzeba dokonać przeglądu znacznej ilości akt spraw Trybunału. Wniosek tak sformułowany nie jest żądaniem udostępnienia informacji publicznej i nie może być prawidłowo rozpoznany, bowiem nie jest sprecyzowany zakres żądania, a w każdym razie jest on wskazany zbyt ogólnikowo. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga w części (dotyczącej zarzutu bezczynności Prezesa TK w przedmiocie rozpatrzenia punktu 1 wniosku z dnia [...] listopada 2017 r.) jest zasadna. W pozostałym zakresie, dotyczącym zarzutu bezczynności Prezesa TK w rozpatrzeniu punktu 2 wniosku z dnia [...] listopada 2017 r., Sąd uznał skargę za niezasadną. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym skarga na bezczynność w przedmiocie informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia (v. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r. sygn. akt l OSK 601/05 LEX nr 236545, postanowienie NSA z dnia 3 października 2007 r. sygn. akt I OSK 1382/07, orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu rozpatrującego niniejszą sprawę pogląd ten pozostaje aktualny także w obecnym stanie prawnym. Skarga na bezczynność ma na celu doprowadzenie do wydania przez organ oczekiwanego przez stronę aktu lub podjęcia określonej czynności. Skarga taka wnoszona jest wówczas, gdy organ wprawdzie prowadzi postępowanie, ale – mimo ustawowego obowiązku – nie kończy go wydaniem stosownego aktu ani nie podejmuje właściwej czynności, której domaga się strona (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, publ. LEX nr 148427 i nr 148280). Dla stwierdzenia bezczynności organu w zakresie wydania stosownego aktu lub podjęcia czynności nie ma znaczenia fakt, z jakich powodów organ zwleka z realizacją wniosku, a w szczególności, czy zwłoka spowodowana jest zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu. Wnioskodawca ma prawo kwestionowania bezczynności organu zawsze, gdy uznaje, że żądane przez niego informacje są informacjami publicznymi i powinny być udostępnione w trybie u.d.i.p. Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1764), zwana dalej u.d.i.p., służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat funkcjonowania organów władzy publicznej. Używając w art. 2 ust. 1 pojęcia "każdemu", ustawodawca precyzuje zastrzeżone w Konstytucji RP obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Ustawa ta reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Oczywiście ustawa znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy. Zakres podmiotowy wyznacza wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.), zaś zakres przedmiotowy obejmuje pojęcie "informacji publicznej" (art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p). Zgodnie z brzmieniem art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej, 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Stosownie do art. 4 ust. 3 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji. Prezes Trybunału Konstytucyjnego jest zatem podmiotem obowiązanym do udostępniania informacji publicznej zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił natomiast w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. W myśl tych przepisów, informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. Uwzględniając wszystkie aspekty wynikające z treści tych przepisów, należy przyjąć, że informacją publiczną jest każda informacja dotycząca sfery faktów i danych publicznych, a więc każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów realizujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Udostępnieniu podlega informacja publiczna w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o majątku, którym dysponują (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f u.d.i.p.), zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a u.d.i.p.), danych publicznych (art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p.), majątku publicznym (art. 6 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.). Podkreślenia wymaga, że przepis art. 6 u.d.i.p. nie ma charakteru zamkniętego, a wyliczenie stanów faktycznych w nim zawartych jest jedynie przykładowe. Nie oznacza to, że niewymienienie konkretnego stanu, który w sposób jednoznaczny dotyczy informacji o sprawie publicznej, pozwala na uznanie, że nie mamy do czynienia z informacją publiczną. W odniesieniu do całego wniosku Fundacji z dnia [...] listopada 2017 r. wskazania na wstępie wymaga, co słusznie zauważył Prezes TK, że w istocie nie określa on wprost żądanej informacji, albowiem we wniosku powołano jedynie określoną jednostkę redakcyjną tak załącznika do uchwały ZO Sędziów TK z dnia 27 lipca 2017 r. (pkt 1 wniosku), jak i załącznika do uchwały ZO Sędziów TK z dnia 15 września 2015 r. (pkt 2 wniosku). Tym niemniej, nie budzi w ocenie Sądu wątpliwości, że taki sposób sformułowania wniosku, jeśli tylko dana jednostka redakcyjna w powołanym akcie istnieje, nie stanowił przeszkody do właściwego rozpatrzenia żądania wnioskodawcy. W tym miejscu wskazania wymaga, że w istocie, jak podniósł Prezes TK w odpowiedzi na skargę, regulamin TK (załącznik do uchwały ZO Sędziów TK z dnia 15 września 2015 r.) nie zawiera jednostki redakcyjnej przywołanej przez wnioskodawcę w punkcie 2 wniosku z dnia [...] listopada 2017 r., tj. nie zawiera § 11 pkt 5. W związku z tym, że wnioskodawca nie określił opisowo we wniosku żądanej informacji, w ocenie Sądu brak jest podstaw, aby zarzucić Prezesowi TK bezczynność w przedmiocie rozpatrzenia punktu 2 wniosku Fundacji z dnia [...] listopada 2017 r. Organ nie miał przy tym obowiązku żądania poprawienia punktu 2 wniosku o udostępnienie informacji publicznej we wskazanym zakresie. Okoliczność, że w skardze na bezczynność wnioskodawca wskazał poprzez określenie żądanej informacji, iż w punkcie 2 wniosku chodziło o § 11 ust. 2 pkt 5 regulaminu, nie zmienia ustalenia Sądu w tym zakresie. Nie można bowiem zarzucić organowi, że był bezczynny na gruncie u.d.i.p. w rozpatrzeniu punktu 2 wniosku w sytuacji, gdy nie istnieje jednostka redakcyjna wskazana w tym punkcie przez wnioskodawcę. Nie ma przeszkód, aby Fundacja wystąpiła z kolejnym wnioskiem określając należycie przedmiot żądania. Z tego względu Sąd stwierdził, że skarga na bezczynność Prezesa TK w przedmiocie rozpatrzenia punktu 2 wniosku z dnia [...] listopada 2017 r. była niezasadna w chwili jej wniesienia. Podlegała ona zatem w tym zakresie oddaleniu. Odnosząc się natomiast do punktu 1 wniosku z dnia [...] listopada 2017 r. Sąd wskazuje, że nie podziela twierdzenia organu wyrażonego w odpowiedzi na skargę, że zakres wniosku był nieprecyzyjny. Ten punkt wniosku dotyczył żądania udostępnienia aktów Prezesa TK, o których mowa w § 11 pkt 2 załącznika do uchwały Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 lipca 2017 r. w sprawie regulaminu Trybunatu Konstytucyjnego M.P. z 2017 r., poz. 767). Zgodnie z tym przepisem regulaminu TK, w związku z rozpoznawaniem spraw w Trybunale, Prezes Trybunału, w szczególności: może zwrócić się do przewodniczącego składu orzekającego o ustalenie ramowego harmonogramu przygotowań sprawy do rozpoznania. Choć art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. nie wymienia wprost aktów Prezesa TK, o których mowa w § 11 pkt 2 powołanego regulaminu, stanowią one informację publiczną. Jak wskazano już bowiem wyżej, przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p., w tym jego pkt 4 nie zawiera katalogu zamkniętego informacji podlegających udostępnieniu. Treść punktu 1 wniosku z dnia [...] listopada 2017 r. nie budzi też, wbrew twierdzeniom zawartym w odpowiedzi na skargę, wątpliwości, co do okresu, którego żądanie dotyczy. Jest oczywiste, że chodzi o akty Prezesa TK wydane na podstawie § 11 pkt 2 regulaminu, a zatem podjęte od dnia wejścia w życie tego regulaminu, do dnia udzielenia odpowiedzi na ten punkt wniosku. Nie było zatem w ocenie Sądu formalnych przeszkód do należytego rozpatrzenia punktu 1 wniosku z dnia [...] listopada 2017 r. Stąd też wszelkie zastrzeżenia organu w tym zakresie zawarte w odpowiedzi na skargę Sąd uznał za nieuzasadnione. Odnosząc się zaś ściśle do kwestii rozpatrzenia przez organ punktu 1 wniosku z [...] listopada 2017 r. Sąd stwierdził, że organ nie rozpatrzył należycie tego punktu wniosku, a w konsekwencji pozostaje w bezczynności w jego rozpatrzeniu na gruncie u.d.i.p. Z tego względu Sąd zobowiązał organ do rozpatrzenia tego punktu wniosku. Wskazania wymaga, że co do zasady Sąd podziela pogląd Prezesa Trybunału Konstytucyjnego, że gdy chodzi o żądanie udostępnienia dokumentu znajdującego się w aktach sprawy rozpoznawanej przed Trybunałem Konstytucyjnym, a zatem stanowiącego akta sprawy TK, zastosowanie w zakresie udostępnienia takiego dokumentu (aktu) znajduje ustawa o organizacji i trybie postępowania przed TK. Ten akt prawny, jako lex specialis, określa bowiem zasady i tryb udostępniania, w określonej ustawowo postaci, dokumentów z akt spraw Trybunału. W odniesieniu zatem do dokumentów znajdujących się w aktach spraw Trybunału Konstytucyjnego (stanowiących te akta), zastosowanie znajduje art. 1 ust. 2 u.d.i.p. Taka też odpowiedź, ze wskazaniem, że wnioskowane dokumenty "stanowią część akt spraw Trybunału Konstytucyjnego" udzielona została przez organ wnioskodawcy w piśmie z dnia [...] listopada 2017 r. Taka odpowiedź organu wskazuje, że organ dokonał ustalenia, że akty Prezesa TK, o których mowa w § 11 pkt 2 regulaminu TK, stanowią akta spraw przed TK. Przyjęcie tego ustalenia za dokonane przez organ, stanowiłoby o tym że informacja zawarta w piśmie z dnia [...] listopada 2017 r. o innym trybie udostępnienia, uwalnia Prezesa TK od zarzutu bezczynności na gruncie u.d.i.p. Zauważyć jednak należy, że skierowana do Sądu odpowiedź na skargę przeczy w istocie informacji zawartej w piśmie organu z dnia [...] listopada 2017 r. stanowiącym odpowiedź na wniosek Fundacji z dnia [...] listopada 2017 r. Pełnomocnik organu w odpowiedzi na skargę wprost wskazał, że " (...) ani obowiązujący Regulamin Trybunału, ani obowiązująca regulacja Trybunału nie określają, co zawierają akta spraw Trybunału. Nie można zatem z góry założyć, że żądane dokumenty nie zawierają się w aktach spraw Trybunału. Można za to stwierdzić, że są funkcjonalnie związane z toczącymi się sprawami, co stanowi podstawę, by twierdzić, że zawierają się w aktach spraw Trybunału, jednakże z uwagi na nieprecyzyjny zakres wniosku, organ nie jest w stanie udzielić precyzyjnej odpowiedzi". Powyższe oświadczenie jednoznacznie wskazuje, że organ w istocie nie dokonał żadnych ustaleń faktycznych dotyczących żądania Fundacji zawartego w punkcie 1 wniosku z dnia [...] listopada 2017 r., a skierowana do wnioskodawcy odpowiedź z dnia [...] listopada 2017 r. jest jedynie ogólną informacją o obowiązującym prawie w zakresie udostępniania akt spraw Trybunału, nie stanowi zaś odpowiedzi na punkt 1 wniosku. Trafnie tym samym skarżący zarzuca brak realizacji konstytucyjnego prawa do informacji o działalności organów władzy publicznej (art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Z odpowiedzi na skargę wynika, że organ po pierwsze nie ustalił, czy od dnia wejścia w życie regulaminu TK Prezes TK podjął jakikolwiek akt na podstawie § 11 pkt 2 regulaminu TK (czy zwrócił się w jakiejkolwiek sprawie do przewodniczącego składu orzekającego o ustalenie ramowego harmonogramu). W sytuacji zaś, gdyby żaden akt na podstawie § 11 pkt 2 regulaminu nie został podjęty przez Prezesa TK, wystarczyłoby poinformować o tym pisemnie wnioskodawcę. Udostępnieniu podlega bowiem informacja będąca w posiadaniu organu. Jeśli organ informacją nie dysponuje, nie wytworzył jej, nie ma czego udostępniać i nie ma potrzeby rozważania trybu jej udostępniania. Gdyby natomiast organ ustalił, że akty, o których mowa w § 11 pkt 2 regulaminu, Prezes TK podjął, konieczne jest stwierdzenie (ustalenie) przez organ, czy w istocie znajdują się one w aktach spraw Trybunału, czy też nie. Stwierdzenie, że istnieje inny tryb dostępu do żądanej w punkcie 1 wniosku informacji, niż tryb określony w u.d.i.p., wymaga zatem wcześniejszego ustalenia przez organ, że w istocie akty te (jeśli w ogóle zostały przez Prezesa TK podjęte) zawarte są w aktach spraw TK. W przypadku zaś, gdy akty Prezesa TK, o których mowa w punkcie 1 wniosku, zostały przez Prezesa TK podjęte, ale nie znajdują się w aktach spraw (nie stanowią akt spraw TK), zastosowanie w zakresie ich udostępnienia znajdować będzie u.d.i.p. Potwierdzeniem braku rzeczywistego rozpatrzenia przez organ punktu 1 wniosku Fundacji jest także znajdująca się w aktach sprawy notatka służbowa (bez daty) Rzecznika Prasowego TK dotycząca skarg na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej złożonych przez Fundację. Sąd w sprawie niniejszej nie podważa twierdzenia organu, że dokumenty żądane przez wnioskodawcę są funkcjonalnie powiązane z postępowaniem przed Trybunałem Konstytucyjnym. Powyższe nie stanowi jednakże samo w sobie podstawy do stwierdzenia przez organ – bez ustaleń – czy akty, o których mowa w punkcie 1 wniosku Fundacji stanowią akta spraw TK. W sprawie tej nie sposób przyjąć, że organ nie ma wiedzy, czy takie akty podejmował, a jeśli podejmował, to gdzie się one znajdują. W związku z tym, że odpowiedź na skargę i notatka służbowa znajdująca się w aktach przesłanych przez organ do Sądu wskazują na brak dokonania ustaleń faktycznych, należało zobowiązać organ do rozpatrzenia punktu 1 wniosku z dnia [...] listopada 2017 r. w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Punkt 1 wniosku nie został bowiem rozpatrzony, ani w ustawowym terminie, ani do dnia orzekania przez Sąd w niniejszej sprawie. W sytuacji, gdy punkt 1 wniosku dotyczy informacji (aktów Prezesa TK), które istnieją i nie stanowią akt spraw TK, organ ma obowiązek: 1) udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej, co winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku oraz w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem; 2) wydać, na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., decyzję o odmowie jej udostępnienia w razie uznania, że zachodzą podstawy do takiej odmowy, 3) udzielić informacji, o których mowa w art. 13 ust. 2 i art. 14 ust. 2 u.d.i.p., wyjaśniając przyczyny braku możliwości udostępnienia informacji w terminie bądź zgodnie z wnioskiem, przy jednoczesnym wskazaniu, w jakim terminie, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. Jeśli zaś organ po dokonaniu ustaleń stwierdzi, że istnieją akty Prezesa TK, o których mowa w punkcie 1 wniosku Fundacji i w istocie stanowią one akta spraw TK, poinformuje Fundację o odrębnym trybie udostępnienia tych informacji, określonym w u.o.t.p.t.k. Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynności Prezesa Trybunału Konstytucyjnego nie można w niniejszej sprawie przypisać charakteru rażącego naruszenia prawa. Podkreślenia wymaga, że każda sprawa oceniana jest przez Sąd indywidualnie, z uwzględnieniem okoliczności w niej występujących. Wprawdzie organ nie dokonał w sprawie tej rzeczywistego rozpatrzenia punktu 1 wniosku, jednakże wydaje się, że wpływ na powyższe miało przyjęcie błędnego założenia, iż związek funkcjonalny żądanej informacji z postępowaniem przed TK uzasadnia w tym przypadku generalne wskazanie na odrębny tryb dostępu do informacji publicznej. Z akt sprawy nie wynika, aby działanie organu, miało na celu pozbawienie prawa do informacji. Wniosek nie pozostał bez reakcji organu. Podmiot, do którego wnioskodawca wystąpił miał prawo dokonać własnej interpretacji u.d.i.p. i wyrazić swoje stanowisko, które to okoliczności w ocenie Sądu nie stanowią podstawy stwierdzenia rażącego naruszenia prawa w zakresie rozpatrzenia przez organ punktu 1 wniosku. Wobec tego, że skarga w części okazała się zasadna, Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. w zw. z art. 119 pkt 4 i art. 120 P.p.s.a., orzekł, jak w punkcie 1 wyroku. W punkcie 2 wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 149 § 1a powołanej ustawy. W punkcie 3 wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 151 P.p.s.a. O kosztach sądowych, jak w punkcie 4 wyroku Sąd orzekł, na podstawie art. 200 P.p.s.a. Do kosztów tych Sąd zaliczył uiszczony przez skarżącego wpis sądowy od skargi w wysokości 100 zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło