II SAB/Wa 841/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA - Maria Werpachowska po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.M. na bezczynność Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od decyzji Dyrektora Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w W. z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] postanawia - odrzucić skargę - Pismem z dnia [...] sierpnia 2014 r. M.M. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, za pośrednictwem Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, skargę na bezczynność tego organu w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od decyzji Dyrektora Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w W. z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] odmawiającej przeprowadzenia kwerendy oraz udostępnienia materiałów archiwalnych dotyczących S.P. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie. Wskazał m.in., że skarżący przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego nie występował do Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 37 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.); zwanej dalej P.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego można wnieść dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia, o ile służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Z powołanych regulacji wynika zatem, że wyczerpanie stosownych środków zaskarżenia jest podstawową przesłanką dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego. W przypadku skargi na bezczynność organu, przed jej wniesieniem do Sądu, strona powinna wyczerpać środek prawny określony w art. 37 k.p.a., zgodnie z którym na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 k.p.a. lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronom przysługuje zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Zażalenie (wezwanie do usunięcia naruszenia prawa) służy kwestionowaniu przekroczenia maksymalnego ustawowego terminu załatwienia sprawy przez organ administracyjny. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy M.M. nie wystąpił do Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w trybie art. 37 k.p.a. ze stosownym wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, co potwierdził organ w odpowiedzi na skargę. Wniesienie skargi do sądu administracyjnego przed wcześniejszym wykorzystaniem przez skarżącego przysługującego mu środka zaskarżenia na drodze administracyjnej w postaci wezwania do usunięcia naruszenia prawa, czyni przedmiotową skargę niedopuszczalną. Jednocześnie należy wskazać, że Prezes Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu jest stroną niniejszego postępowania. Zgodnie z art. 32 P.p.s.a., w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. W przypadku skargi na bezczynność to skarżący jest uprawniony do wskazania jaki organ, w jego ocenie, pozostaje w bezczynności, a wybór przez niego dokonany jest wiążący zarówno dla sądu rozpoznającego sprawę, jak i organu. Innymi słowy, to skarżący wskazuje organ, którego bezczynność zaskarża. Skoro przedmiotem niniejszej sprawy M.M. uczynił bezczynność Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, to nieuprawnione jest stanowisko Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej jakoby pozbawiony był legitymacji procesowej biernej. Ustalenie natomiast, czy zarzucana organowi bezczynność miała miejsce, podlega ocenie sądu rozpoznającego sprawę również pod kątem właściwości organu do załatwienia sprawy. W niniejszej sprawie Sąd oceny tej nie mógł dokonać, gdyż z przyczyn podanych w treści uzasadnienia skarga jest niedopuszczalna. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 52 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.