II SAB/Wa 85/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2013 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku S. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi S. G. na bezczynność Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie dostępu do informacji publicznej postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 26 września 2013 r. odrzucił wniesioną przez S. G. skargę. Skarżący wnioskiem z dnia 4 października 2013 r. wystąpił o przyznanie mu w niniejszej sprawie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną B. G. i dorosłym synem J. G. Wskazał, że żadna z osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiada dochodów. Oświadczył również, że rodzina nie ma nieruchomości, wartościowych przedmiotów i nie dysponuje zasobami pieniężnymi. Jednocześnie podniósł, że nie płaci opłat związanych z utrzymaniem mieszkania, został wpisany do Krajowego Rejestru Dłużników Niewypłacalnych. Do wniosku nie zostały dołączone jakiekolwiek dokumenty potwierdzające okoliczności wskazane w złożonym formularzu PPF. W celu ustalenia rzeczywistej sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych strony, wnioskodawca, pismem referendarza sądowego z dnia 22 października 2013 r., został wezwany do nadesłania - w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania – kserokopii decyzji Prezesa ZUS o odmowie przyznania prawa do emerytury, oświadczenia o wysokości stałych, niezbędnych kosztów utrzymania, oświadczenia, czy ktoś z członków rodziny korzysta ze świadczeń z pomocy społecznej, jeżeli tak to w jakim zakresie, jeśli nie należało wskazać z jakich środków rodzina się utrzymuje. Wnioskodawca w piśmie z dnia 16 listopada 2013 r. zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego (za pośrednictwem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie) o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w celu zaskarżenia wydanego w sprawie postanowienia o odrzuceniu wniesionej skargi. Jednocześnie podniósł, że wobec zakończenia postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie (przez wydanie postanowienia o odrzuceniu skargi) rozpatrzenie wniosku o przyznanie prawa pomocy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie jest niedopuszczalne. Skarżący nie odniósł się do wezwania o nadesłanie oświadczeń i dokumentów wskazanych w piśmie referendarza sądowego z dnia 22 października 2013 r. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Stosownie do art. 245 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym i obejmować zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 cytowanej ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zgodnie natomiast z art. 245 § 1 i 3 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym, a przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Uznając, że skarżący pismem z dnia 16 listopada 2013 r. rozszerzył wniosek z dnia 4 października 2013 r. o ustanowienie radcy prawnego, stwierdzić należy, że art. 255 cytowanej ustawy stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa, z tego względu Sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiedzialny za zasadność i legalność ich wydatkowania, ma obowiązek zbadania, czy strona wnioskująca o przyznanie prawa pomocy, rzeczywiście spełnia przesłanki do przyznania jej tego prawa. Ocena, czy spełniona została przesłanka warunkująca przyznanie prawa pomocy, następuje na podstawie informacji i dokumentów przedstawionych przez stronę. Oznacza to, że na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Wnioskodawca powinien być zatem zainteresowany przedłożeniem wszelkich dokumentów, które poświadczają jego sytuację materialną i możliwości płatnicze. Rzeczywista sytuacja majątkowa wnioskodawcy nie może budzić żadnych wątpliwości, stąd złożone w formularzu PPF oświadczenia winny zostać prawidłowo udokumentowane. Jak wynika z akt sprawy, wnioskodawca do dnia rozpoznania wniosku z dnia 4 października 2013 r. o przyznanie prawa pomocy nie złożył dokumentów, wymaganych do oceny jego sytuacji finansowej, w szczególności nie wskazał z jakich środków utrzymują się trzy dorosłe osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym, w sytuacji, gdy żadna z tych osób nie osiąga dochodu, a brak jest jakichkolwiek informacji o przyznaniu rodzinie ewentualnej pomocy socjalnej. W związku z powyższym, wobec braku wystarczających danych do ustalenia rzeczywistej sytuacji finansowej skarżącego uznano, że wnioskodawca nie wykazał w niniejszej sprawie, przesłanek wymaganych treścią art. 246 § 1 powołanej ustawy. Jednocześnie należy wskazać, że stosownie do treści art. 243 § 1 w zw. z art. 254 § 1 tej ustawy, w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjęto, że do rozpoznawania wniosków o przyznanie prawa pomocy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny do którego została wniesiona skarga, nawet wówczas, gdy wniosek został złożony na etapie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (np. postanowienia NSA: z dnia 9 lipca 2008 r., sygn. akt II OZ 727/08, LEX nr 493627, z dnia 28 lutego 2011 r., sygn. akt II FZ 76/11, LEX nr 783853, oraz z dnia 18 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 1992/11, LEX nr 1110109). Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 255, art. 254 § 1, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.