II SAB/Wa 852/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędzia WSA Piotr Borowiecki, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 marca 2022 r. sprawy ze skargi A. C. na bezczynność Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] października 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej oddala skargę A. C. (reprezentowana przez pełnomocnika – radcę prawnego), pismem z dnia 27 listopada 2021 r., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, dalej także: "organ", w przedmiocie rozpatrzenia jej wniosku z dnia [...] października 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej. Skarżąca wniosła o stwierdzenie, że Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców dopuścił się bezczynności, orzeczenie o jej charakterze i nakazanie rozpoznania wniosku oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wedle norm przepisanych. Wskazała, że w dniu [...] października 2021 r. za pośrednictwem poczty elektronicznej złożyła do organu wniosek o udostępnienie informacji publicznej o treści: "Na podstawie art. 61 Konstytucji RP wnoszę o wszelkie instrukcje, polecenia, zalecenia i inną korespondencję służbową lub wynikającą ze stosunku zależności między UDSC a MSWiA w przedmiocie zasad rozpatrywania wniosków i przyznawania ochrony międzynarodowej (zarówno o treści ogólnej, jak i dotyczącej określonych narodowości lub grup społecznych) w okresie od 1 grudnia 2020." Zaznaczyła, że informacje należy wysłać na niniejszy adres email w postaci elektronicznej. Wnosząca skargę podniosła, że organ do dnia sporządzenia skargi nie udzielił odpowiedzi na powyższy wniosek i nie udostępnił wnioskowanej przez nią informacji publicznej. Wskazała, że wnioskowana informacja stanowi informację publiczną, bowiem jest informacją o sposobie funkcjonowania organu i środkach publicznych otrzymanych przez organ. Przy czym stwierdziła, że organ jest podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznej na gruncie u.d.i.p. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, w odpowiedzi na skargę z dnia 20 maja 2021 r., wniósł o: 1. oddalenie w całości skargi A. C. na bezczynność Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w przedmiocie wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] października 2021 r. wysłanej na adres e-mail: [...] 2. o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów, tj.: - wydruku ze strony Biuletynu Informacji Publicznej Urzędu do Spraw Cudzoziemców [...] na okoliczność wskazania przez organ oficjalnego adresu elektronicznego innego niż użyty przez skarżącą; - wydruku wiadomości e-mail wysłanej do skarżącej w dniu [...] grudnia 2021 r. Organ podniósł, że użyty przez skarżącą adres e-mail [...] nie jest oficjalnym adresem elektronicznym organu. Ponadto, wskazany w wiadomości e-mail skarżącej drugi adres poczty elektronicznej [...] nie znajduje się w domenie Szefa Urzędu. Oficjalnym adresem elektronicznym organu jest adres [...], który jest wskazany na stronie Biuletynu Informacji Publicznej Urzędu. Jednakże na powyższy adres skarżąca nie wystąpiła z zapytaniem, którego dotyczy przedmiotowa skarga. Ponadto, na potrzeby kontaktu interesantów z Szefem Urzędu uruchomiono formularz kontaktowy, który umożliwia bezpośredni kontakt z Urzędem. Szczegóły znajdują się na stronie: [...]. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, odnośnie zapytania skarżącej skierowanego na adres e-mail [...] wyjaśnił, że analiza wpływu korespondencji zewnętrznej na ten adres wykazała, że korespondencja od skarżącej z dnia [...] października 2021 r. nie wpłynęła i w związku z tym nie odnotowano wpływu wniosku skarżącej o udzielenie informacji publicznej z dnia [...] października 2021 r. Wskazał jednocześnie, że dopiero w związku z wpływem skargi do Sądu powziął wiadomość o zapytaniu skarżącej i w związku z tym w dniu [...] grudnia 2021 r. przesłał A. C. odpowiedź na zapytanie sformułowane w jej mailu z dnia [...] października 2021 r. Z powyższych względów, brak jest więc jakichkolwiek argumentów przemawiających za tym, że organ pozostawał w bezczynności w udostępnieniu przedmiotowej informacji publicznej skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie podlegała uwzględnieniu, albowiem Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców na dzień wniesienia skargi nie pozostawał w bezczynności w rozpatrzeniu wniosku A. C. z dnia [...] października 2021 r. W świetle art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 2176 z późn. zm.), zwanej dalej "u.d.i.p.", do skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329), zwanej dalej "p.p.s.a." Powyższy przepis, odsyłając do stosowania przepisów p.p.s.a., określa właściwość rzeczową sądów administracyjnych do rozpatrywania skarg nie tylko na decyzje odmawiające udostępnienia informacji publicznej (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p., ale i bezczynność podmiotu obowiązanego do jej udostępnienia (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). Ustawa o dostępie do informacji publicznej służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat funkcjonowania organów władzy publicznej. Używając w art. 2 ust. 1 pojęcia "każdemu", ustawodawca precyzuje zastrzeżone w Konstytucji RP obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Ustawa ta reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Oczywiście ustawa znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy. Zakres podmiotowy wyznacza wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.), zaś zakres przedmiotowy obejmuje pojęcie "informacji publicznej" (art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p). Zgodnie z brzmieniem art. 4 ust. 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej, 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Stosownie do art. 4 ust. 3 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców jest, zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p., podmiotem obowiązanym do udostępniania informacji publicznej znajdującej się w jego posiadaniu. Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił natomiast w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. W myśl tych przepisów, informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. Uwzględniając wszystkie aspekty wynikające z treści tych przepisów, należy przyjąć, że informacją publiczną jest każda informacja dotycząca sfery faktów i danych publicznych, a więc każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów realizujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Udostępnieniu podlega informacja publiczna w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o majątku, którym dysponują (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f u.d.i.p.), zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a u.d.i.p.), danych publicznych (art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p.), majątku publicznym (art. 6 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.). W świetle powyższego informacja wskazana w przedmiotowym wniosku, dotycząca zasad rozpatrywania wniosków i przyznawania ochrony międzynarodowej, stanowi informację publiczną. Zgodnie z treścią art. 14 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. W myśl art. 2 ust. 1 ustawy, prawo do informacji publicznej przysługuje każdemu, z zastrzeżeniem art. 5, który ogranicza je z uwagi na ochronę informacji niejawnych oraz ochronę innych tajemnic ustawowo chronionych. Nie jest przy tym wymagane wykazanie ani interesu publicznego, ani celu, w jakim uzyskana informacja zostanie wykorzystana. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2, a jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Jednakże, aby można było mówić o niedopełnieniu przez podmiot zobowiązany obowiązku wynikającego z u.d.i.p., wniosek z żądaniem musi dotrzeć do adresata. Z odpowiedzi na skargę wynika, że wiadomość o wniosku z dnia [...] października 2021 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców uzyskał dopiero po zapoznaniu się z treścią skargi na bezczynność z dnia 27 listopada 2021 r. (wydruk wiadomości przekazany został jako załącznik do skargi). Na podstawie całości akt sprawy brak jest podstaw, aby twierdzenie organu, co do tego, że wniosek z dnia [...] października 2021 r. nie trafił do organu, podważyć. Podkreślić należy przy tym, że samo wysłanie wiadomości e-mail z adresu poczty elektronicznej wnioskodawcy na adres e-mail adresata, na co powołuje się skarżąca, nie stanowi dowodu, że wniosek przesłany za pomocą środka komunikacji elektronicznej dotarł do adresata, a zatem, że został skutecznie złożony. Obowiązek podjęcia działań na gruncie u.d.i.p. powstaje zaś z chwilą wpływu wniosku do podmiotu zobowiązanego. Skarżąca przedłożyła przy skardze wydruk wiadomości e-mail, wskazujący treść wniosku i adresy e-mail nadawcy i podmiotów, do którego był kierowany, jak również wydruk logów poczty elektronicznej potwierdzających doręczenie wniosku. Nie stanowi to jednakże dowodu, że list nadany drogą poczty elektronicznej wpłynął do podmiotu, do którego był kierowany. Organ, jak wynika z odpowiedzi na skargę, podjął działania w celu ustalenia, czy wniosek z dnia [...] października 2021 r. wpłynął. Wniosku nie odnaleziono. W ocenie Sądu, w stanie faktycznym tej sprawy, nie ma podstaw do zakwestionowania twierdzenia organu, że wniosek z dnia [...] października 2021 r. do dnia skierowania skargi na bezczynność nie wpłynął. Skoro zaś wniosek ten nie wpłynął do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców przed dniem złożenia skargi na bezczynność w jego rozpoznaniu, to w ogóle nie może być mowy o bezczynności. W sytuacji, w której jedna ze stron zaprzecza, jakoby doręczono jej wniosek, na podstawie którego wszczyna się postepowanie administracyjne, ciężar wykazania, że wniosek został skutecznie złożony obciąża wnioskodawcę. Trudno bowiem wymagać, by organ wykazywał, że nie otrzymał wniosku. Skoro skarżąca wybrała złożenie wniosku za pośrednictwem poczty elektronicznej, winna zabezpieczyć potwierdzenie odbioru takiego wniosku. Za skuteczne złożenie wniosku nie może być uznane jedynie jego wysłanie/nadanie, a jest nim doręczenie, złożenie we właściwym organie. W odniesieniu do doręczeń za pośrednictwem poczty elektronicznej możliwe są doręczenia za potwierdzeniem odbioru, doręczenia z wykorzystaniem systemu ePUAP (art. 63 k.p.a.). Wówczas nie ma żadnej wątpliwości, że – i w jakiej dacie – wniosek do organu dotarł. Z możliwości tej skarżąca nie skorzystała, co przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej przewidują, ale co wiąże się z konsekwencją w postaci braku wykazania skutecznego złożenia wniosku. Wydruki z własnej poczty elektronicznej, wskazujące na wysłanie wniosku, nie stanowią dowodów z dokumentów w rozumieniu art. 106 § 3 i 5 p.p.s.a. w zw. z art. 244 Kodeksu postępowania cywilnego, nie potwierdzają również otrzymania przez organ wysyłanych wiadomości. Gdyby nawet mogły stanowić dowód w sprawie i tak potwierdzałyby jedynie dostarczenie wiadomości na serwer odbiorcy/wysłanie wniosku, co nie jest tożsame z dostarczeniem ich na pocztę elektroniczną organu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 2 października 2015 r., sygn. akt: SAB/Sz 110/15). Tak więc, samo nadanie listu za pośrednictwem poczty elektronicznej wnioskodawcy na adres poczty elektronicznej Urzędu do Spraw Cudzoziemców nie oznacza, że list dotarł do adresata. Powyższe, aby mogło wywoływać negatywne – na gruncie u.d.i.p. – dla Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców skutki, musiałoby wynikać z przepisu prawa. W przypadku korzystania z platformy e-PUAP potwierdzenia są generowane automatycznie. Natomiast w przypadku wysłania listu za pośrednictwem poczty elektronicznej, do wnioskodawcy należy dołożenie starań w celu potwierdzenia przez podmiot, do którego wiadomość kierowano, że list z żądaniem wystosowanym w przedmiocie dostępu do informacji publicznej, do podmiotu tego dotarł (v. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 5 października 2017 r. sygn. akt IV SAB/Wr 138/17, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 28 października 2020 r. sygn. akt IV SAB/Wr 260/20, orzeczenia.nsa.gov.pl). Okoliczność, że skargę na bezczynność organu w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej wnosi się do sądu administracyjnego bez wyczerpania środka zaskarżenia nie oznacza, że wnioskodawca nie powinien być zainteresowany tym, czy podmiot, do którego wniosek kierowano, wniosek otrzymał. Od tego przecież zależy, czy wnioskodawca uzyska niezwłocznie interesującą go informację publiczną, co stanowi istotę żądań kierowanych na gruncie u.d.i.p. Sąd nie uwzględnił wniosku organu o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z wydruku ze strony BIP, ponieważ informacje tam zawarte należą do faktów powszechnie znanych, zaś przeprowadzenie dowodu z wiadomości mailowej wysłanej do skarżącej w dniu [...] grudnia 2021 r. nie było niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 w zw. z art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a., orzekł, jak w wyroku. ----------------------- 1