II SAB/Wa 855/15

PostanowienieWSA w Warszawie2015-10-13

Skład orzekający: Iwona Malicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który jest właścicielem dwóch mieszkań (jedno wynajmowane) i działki, posiada dochód rodziny w wysokości 3000 zł miesięcznie, a także zobowiązania kredytowe i zaległości czynszowe, wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, uzasadniającego przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Deklarowany dochód rodziny (3000 zł) przekracza kryterium dochodowe pozwalające na przyznanie pomocy społecznej, a wnioskodawca jest właścicielem dwóch mieszkań (jedno wynajmowane) i działki. Prawo pomocy jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania i ma zastosowanie w szczególnie uzasadnionych przypadkach.
Stan faktyczny
M. M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Komendanta Policji. Wnioskodawca podniósł, że jest bezrobotny, jego żona zarabia niewiele, a dochód rodziny wynosi 3000 zł miesięcznie. Wskazał na posiadanie dwóch mieszkań (jedno wynajmowane), działki, zobowiązań kredytowych, zaległości czynszowych oraz obciążenie długami spółki przez żonę.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania M. M. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 13 października 2015 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku M. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. M. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Komendanta [...] Policji w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] maja 2015 r. w sprawie udostępnienia akt z archiwum KSP (dot. [...]) postanawia: odmówić przyznania M. M. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. M. M. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie w niniejszej sprawie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną – M. M. oraz dwójką dzieci w wieku szkolnym. Podniósł, że od 2009 r. jest bezrobotny, a żona wykonuje niskopłatne prace redakcyjne bez etatu. Podał, że źródłem utrzymania rodziny jest wynagrodzenie żony z tytułu umowy o dzieło w wysokości 1.800 zł oraz czynsz z najmu mieszkania – 1.200 zł, łącznie 3.000 zł. Oświadczył, że posiada dwa mieszkania w [...]: o powierzchni 105 m2 i 39 m2 oraz działkę w [...] o wielkości 384 m2, natomiast nie posiada oszczędności. Wskazał, że ciążą na nim zobowiązania z tytułu kredytu mieszkaniowego, nominowanego w euro w wysokości 41 tys., z tytułu którego rata miesięczna wynosi około 1.400 zł, a także zaległe opłaty z tytułu czynszu za mieszkanie na ponad 4.000 zł. Podał, że jedno z mieszkań jest obciążone egzekucją komorniczą, natomiast działka jest przedmiotem postępowania przed sądem powszechnym i może stracić charakter działki budowlanej. Podniósł, że żona, jako prezes spółki z o.o. została obciążona długami tej spółki na kwotę 240 tysięcy zł. Nadto wskazał, że czynsze za mieszkania wynoszą łącznie około 1.500 zł, opłaty za media – około 100 zł, a koszt zakupu biletów to kwota 200 zł miesięcznie. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że stan majątkowy oraz możliwości płatnicze skarżącego i jego rodziny ustalono również w oparciu o dokumenty źródłowe nadesłane przez skarżącego do innych jego spraw zawisłych przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie. Zostały one zarejestrowane pod sygnaturą II KO/Wa 68/15. Stosownie do art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko zwolnienie od kosztów sądowych. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oznacza to, że na wnioskodawcy ciąży obowiązek przekonania Sądu, iż znajduje się w sytuacji określonej w powołanym wyżej przepisie (por. "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym – komentarz" B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek; wydanie II – Kantor Wydawniczy ZAKAMYCZE 2006; str. 554). Na obecnym etapie postępowania ciąży na wnioskodawcy obowiązek uiszczenia w niniejszej sprawie wpisu sądowego w wysokości 100 zł. Należy podkreślić, że instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania przez stronę i ma zastosowanie w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Prawo dostępu do sądu nie oznacza jednocześnie konieczności zagwarantowania stronom bezwarunkowego prawa do uzyskania bezpłatnej pomocy prawnej, ani do zwolnienia od kosztów sądowych. Wymóg ponoszenia kosztów postępowania nie stanowi ograniczenia prawa do sądu i jest usprawiedliwiony koniecznością zapewnienia właściwego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości. Jak wskazuje się w doktrynie oraz orzecznictwie sądów administracyjnych prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezdomnym, bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku (granice ubóstwa). Deklarowany dochód rodziny skarżącego wynosi 3.000 zł i choć nie jest wysoki przekracza kryterium dochodowe, pozwalające na przyznanie rodzinie pomocy społecznej. Nadto wnioskodawca jest właścicielem dwóch mieszkań w [...], z których jedno wynajmuje, oraz działki w [...] o powierzchni 384 m2. W związku z powyższym trzeba stwierdzić, że wnioskodawca nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 254 § 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło