II SAB/Wa 87/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 września 2025 r. sprawy ze skargi J. B. na bezczynność Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie rozpoznania odwołania 1. stwierdza, że Minister Obrony Narodowej dopuścił się bezczynności; 2. stwierdza, że bezczynność Ministra Obrony Narodowej miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Skarżący, zwany dalej "Wnioskodawcą", zarzucił Ministrowi Obrony Narodowej, zwanemu dalej "organem", bezczynność przy rozpatrywaniu jego odwołania od decyzji Szefa Sztabu Generalnego z [...] lutego 2023 r., zwanej dalej "Decyzją". W skardze wniesiono o zobowiązanie organu do rozpatrzenia odwołania bądź stwierdzenie, że dopuścił się on bezczynności. W uzasadnieniu skargi wskazano: - [...] marca 2023 r. Wnioskodawca złożył do organu odwołanie, od Decyzji (w systemie EZD), - [...] stycznia 2024 r. Wnioskodawca wniósł do organu ponaglenie (w systemie ePUAP), - pomimo upływu 11 miesięcy do dnia wniesienia skargi (datowana [...] luty 20224 r.) organ nie podjął jakichkolwiek czynności w tej sprawie – nie informował też o przedłużeniu postępowania. W odpowiedzi na skargę (datowanej [...] marca 2025 r.) organ wniósł o umorzenie postępowania przed sądem. W uzasadnieniu wskazano: - pismem z [...] marca 2023 r. (data wpływu [...] marca 2023 r.) Wnioskodawca odwołał się od Decyzji; [...] stycznia 2024 r. złożył ponaglenie zaś [...] lutego 2024 r. do organu wpłynęła skarga na bezczynność - w przedmiocie wydania decyzji odwoławczej, - [...] grudnia 2024 r. organ wydał decyzję – utrzymano w mocy orzeczenie wydane w I. instancji (załączono je do akt). Skargę rozpoznano w trybie uproszczonym, wobec treści art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.). Sąd zważył, co następuje: Bezczynność organu administracji publicznej - w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - ma miejsce, gdy w prawnie ustalonym terminie nie podejmuje on czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo ustawowego obowiązku – nie kończy go wydaniem w terminie stosownego aktu lub nie podjął wymaganej czynności. Dla skuteczności skargi nie ma znaczenia, z jakich powodów nie podjęto określonego aktu lub nie wykonano czynności, a w szczególności czy jest to następstwem zawinionej lub niezawinionej opieszałości organu w ich podjęciu lub dokonaniu (tak: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, str. 86). Skargę na bezczynność można wnieść po upływie terminu przewidzianego do załatwienia sprawy, po wyczerpaniu środków zaskarżenia – ponaglenie, w myśl art. 37 § 1 K.p.a. W rozpoznawanym przypadku uczyniono zadość temu wymaganiu (tak pismo z [...] stycznia 2024 r.). W przepisach nie zakreślono z kolei wymaganego minimalnego bądź maksymalnego okresu pomiędzy wykorzystaniem środków, wskazanych w art. 37 § 1 K.p.a., w zw. z art. 52 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a wniesieniem skargi. Stosownie do art. 35 § 3 K.p.a., załatwienie sprawy, w postępowaniu odwoławczym powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca. Organ administracji publicznej winien zawiadomić strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, określonym w art. 35 K.p.a., oraz podać przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin jej załatwienia (art. 36 K.p.a.). Nawet jednak sprostanie tej powinności nie wyłącza możliwości uznania, że organ jest w sprawie bezczynny. W skardze i odpowiedzi nań opisano przebieg sprawy. Ponowne ich przytaczanie nie jest zasadne. W opisanym wcześniej stanie faktycznym jest bezsporne, że organ uchybił znacznie terminowi załatwienia sprawy (do [...] kwietnia 2023 r – tj. miesiąc od wpływu odwołania). Orzeczenie wobec odwołania wydano dopiero po ponad 20 miesiącach od jego wniesienia. Przy tym w odpowiedzi na skargę organ nie przywoływał nawet żadnych przeszkód dla wydania rozstrzygnięcia. Nie wydano go także, pomimo skierowania do organu ponaglenia ([...] stycznia 2024 r.) a następnie wniesienia - za jego pośrednictwem - skargi do sądu Administracyjnego (wpływ do organu [...] luty 2024 r.). Organ uchylił przy tym powinności przekazania jej do Sądu, w terminie, wynikającym z art. 54 § 2 ustawy - Prawo postępowaniu przed sądem administracyjnymi (wpływ [...] stycznia 2025 r.). Przedstawione Sądowi akta także nie dają podstaw, aby Sąd z urzędu dopatrzył się przyczyn nie załatwienia sprawy w terminie. Uzasadnia to przyjęcie, że organ pozostawał w bezczynności, miała ona zaś przy tym charakter rażącego naruszenia prawa - wobec tak znacznego przekroczenia terminu a także nie wydania orzeczenia, pomimo wniesienia ponaglenia a potem skargi do Sądu, której zresztą nie przekazano w terminie. Organ nie informował przy tym Wnioskodawcy o przyczynach opóźnienia w załatwieniu sprawy oraz zakładanym terminie wydania rozstrzygnięcia (wedle treści art. 36 K.p.a.). Stąd nie mógł uwzględnić wniosku organu o umorzenie postępowania. Wobec brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 i 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jest on zobligowany ocenić sprawę (w kontekście występowania bezczynności) wedle stanu na dzień wniesienia skargi. Późniejsze zdarzenia w toku postępowania mogą stanowić wyłącznie okoliczności istotne w kontekście oceny, czy bezczynność organu ma charakter rażącego naruszenia prawa (jak w rozpatrywanym przypadku). Z powyższych względów, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 oraz § 1a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji wyroku.