II SAB/Wa 89/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Pisula - Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi E. S. na bezczynność Prezesa Rady Ministrów w przedmiocie rozpoznania wniosku skarżącego z dnia [...] stycznia 2007 r. postanawia 1. oddalić wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych 2. odmówić ustanowienia radcy prawnego II SAB/Wa 89/07 UZASADNIENIE W skardze z dnia [...] lipca 2007 r. na bezczynność Szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów E. S. zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF) skarżący podał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, którego jedynym dochodem jest kwota 700 zł. uzyskiwana ze sprzedaży mleka. Jest właścicielem domu z 1906 r. o powierzchni 60 m² oraz prowadzi gospodarstwo rolne o powierzchni 17 ha. Skarżący podał, że w 2006 r. miała miejsce katastrofalna w skutkach susza, która spowodowała obniżenie plonów o ok. 70-80% i zmusiła go do korzystania ze środków z opieki społecznej. Ponadto został on uznany przez Komisję Lekarską KRUS w Z. za czasowo niezdolnego do pracy w gospodarstwie od [...] do [...] r., co spowodowało ograniczenie jego produkcji rolnej oraz ponoszenie dużych wydatków związanych z koniecznością zatrudniania pracowników do cięższych prac gospodarskich. Dodatkowo skarżący podniósł, że w latach 2005-2006 przegrał dwie sprawy przed Sądem Rejonowym w W. (sygn. [...] i [...]) i zobowiązany został do zapłaty kosztów procesu ok. [...] zł, w wyniku czego zostało wszczęte przeciw niemu postępowanie egzekucyjne. Następnie skarżący wskazał, że musiał również ponieść inne koszty i opłaty sądowe w kwocie ok. [...] zł. Wezwaniem z dnia [...] września 2007 r. zobowiązano skarżącego, w trybie przewidzianym w art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), do złożenia dodatkowych oświadczeń i złożenia dodatkowych dokumentów źródłowych dotyczących jego stanu majątkowego i dochodów (kopii dokumentów potwierdzających fakt prowadzenia postępowania egzekucyjnego w stosunku do skarżącego, kopii dokumentów wskazujących na poniesienie przez skarżącego "innych kosztów i opłat sądowych", kopii rachunków opłat za energię elektryczną, gaz i opał oraz oświadczenia, czy korzysta ze świadczeń opieki społecznej. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący przy piśmie z dnia [...] września 2007 r. nadesłał kopię skierowanego do niego wezwania Sądu Rejonowego IV Wydziału Ksiąg Wieczystych w W. z dnia [...] grudnia 2006 r. do uiszczenia kosztów sądowych wraz z oświadczeniem, że zapłacił z tego tytułu [...] zł., kopię wezwania Sądu Rejonowego w W. z dnia [...] sierpnia 2007 r. sygn. akt [...] do zapłaty kosztów postępowania sądowego w wysokości [...] zł., kserokopię ostatecznego wezwania do zapłaty skierowanego do skarżącego przez Z. Sp. z o.o. z dnia 10 września 2007 r. w kwocie [...] zł., kopie zapłaconych przez skarżącego rachunków za energię elektryczną od maja do sierpnia 2007 r. w łącznej wysokości [...] zł., kopię wezwania Sądu Rejonowego w W. z dnia [...] grudnia 2006 r. sygn. [...] do zapłaty kosztów postępowania sądowego oraz grzywny w łącznej wysokości [...] zł wraz z dowodem zapłaty, kopii wezwania Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Z. z dnia [...] marca 2007 r. skierowanego do KRUS do dokonywania potrąceń z renty lub emerytury skarżącego, kopii postanowienia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Z. z dnia [...] grudnia 2006 r. sygn. [...] o ustaleniu niezbędnych kosztów do prowadzenia egzekucji i obciążenia nimi dłużnika (razem [...] zł.) oraz kopię zawiadomienia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Z. o wszczęciu egzekucji z dnia [...] sierpnia 2006 r. sygn. [...] (kwota łączna [...] zł). W celu wyjaśnienia wszelkich wątpliwości dotyczących aktualnego stanu majątkowego i dochodów skarżącego (z wyżej wskazanych dokumentów nie wynikało na jakim etapie są postępowania egzekucyjne dotyczące skarżącego oraz jakie kwoty skarżący uiścił, dodatkowo wiele nadesłanych dokumentów było z 2006 r.) skarżący został ponownie wezwany do udzielenia informacji dotyczących postępowań egzekucyjnych przeciwko niemu prowadzonych, do oświadczenia czy uzyskuje dopłaty bezpośrednie lub korzysta z innych form wsparcia z tytułu uprawy gruntów rolnych oraz do nadesłania rachunków telefonicznych z sierpnia i września 2007 r. i wyciągów z posiadanych rachunków bankowych. W odpowiedzi skarżący w piśmie z dnia [...] października 2007 r. oświadczył, że postępowania egzekucyjne przeciwko niemu są w toku, a ich przedmiotem jest kwota ok. [...] zł. Dodatkowo skarżący podał, że w styczniu 2007 r. otrzymał dopłatę bezpośrednią w wysokości [...] zł oraz załączył rachunki telefoniczne za okres od lipca do września 2007 r. w kwocie [...] zł. Do pisma z dnia [...] października 2007 r. skarżący dołączył fakturę z dnia [...] maja 2007 r. za zakup oleju oraz nawozów na kwotę [...] zł oraz cztery faktury z września i października 2007 opiewające na kwotę [...] zł tytułem zapłaty za olej napędowy. Skarżący nadesłał też oryginał wyciągu z jego rachunku bankowego z dnia [...] stycznia 2007 r. Pismem z dnia [...] grudnia 2007 r., które stanowiło sprzeciw od postanowienia Referendarza Sądowego z dnia 19 listopada 2007 r., skarżący dodatkowo wskazał, że w 2007 r. poniósł straty w hodowli bydła w kwocie [...] zł oraz zalega z opłatą składek dla G. w K. w wysokości [...] zł. Skarżący podkreślił, iż ponosi również wiele innych bieżących wydatków, których nie jest w stanie udokumentować. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Zgodnie z art. 239 ust. 1 pkt d cyt ustawy nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach ze stosunków pracy i stosunków służbowych. Ze względu na powyższe wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w części dotyczącej zwolnienia z kosztów sądowych podlega oddaleniu. Stosownie natomiast do regulacji zawartych w art. 262 cyt., ustawy przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Ze względu na powyższe stosownie do art. 245 § 3 cyt. ustawy prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje m.in. ustanowienie radcy prawnego. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 cyt. ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jednocześnie ciężar dowodu, co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy. W ocenie Sądu skarżący nie wykazał, iż nie ma dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przede wszystkim wskazać należy, iż skarżący prowadzący [...] ha gospodarstwo rolne otrzymał w styczniu 2007 r. dopłaty bezpośrednie w wysokości [...] zł. Powyższa informacja, bardzo istotna ze względu na ocenę stanu majątkowego skarżącego i nie zawarta przez niego w formularzu PPF, została przekazana przez skarżącego dopiero po drugim wezwaniu o uzupełnienie dokumentów niezbędnych do rozpatrzenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżący informował, że wyżej wskazane dopłaty przeznaczył na zakup paliwa oraz nawozów, na dowód czego przedstawił faktury na łączną kwotę około [...] zł. Skarżący nadesłał również do Sądu dokumenty, wskazujące na toczące się przeciwko niemu różne postępowania egzekucyjne, z których nie wynikało jednak, czy zostały one zakończone i jakie sumy zostały wpłacone przez skarżącego na ich poczet. Według oświadczenia skarżącego wyżej wskazane postępowania są w toku, a ich przedmiotem jest kwota ok. [...] zł. Z oświadczenia skarżącego wynika również, iż jego miesięczny dochód wynosi ok. [...] zł miesięcznie i jest to kwota uzyskiwana ze sprzedaży mleka. Tymczasem z nadesłanego do Sądu przy piśmie z dnia [...] października 2007 r. wyciągu z rachunku bankowego wynika, że skarżący uzyskuje również rentę w wysokości [...] zł i dochody te również nie zostały ujęte w formularzu PPF. Oceniając sytuację majątkową skarżącego, po analizie dokumentów i oświadczeń przez niego złożonych Sąd uznał, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego stałe dochody skarżącego wynoszą: a) [...] zł (dopłaty bezpośrednie) b) [...] zł (renta w ciągu roku) c) [...] (należności ze sprzedaży mleka). Oznacza to, że kwota uzyskiwanych przez skarżącego dochodów wynosi [...] zł, z czego miesięcznie skarżący otrzymuje ok. [...] zł (renta + dochody ze sprzedaży mleka). W ocenie Sądu dochody uzyskiwane przez skarżącego, osobę samotną, która nie ma na utrzymaniu osób trzecich, pozwalają na poniesienie kosztów związanych z opłatą pomocy prawnej – kosztów porady prawnej lub kosztów zastępstwa procesowego bez bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dodać należy, co już było podniesione, że skarżący jest zwolniony na mocy art. 239 pkt 1d z kosztów sądowych. Ze względu na powyższe na podstawie art. 246 § 1 pkt. 2 z zw. 254 § 1, art. 262 oraz 239 pkt 1d cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.