II SAB/Wa 90/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. G. na bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania przez Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w przedmiocie postępowania dyscyplinarnego postanawia: odrzucić skargę W dniu 4 stycznia 2021 r. R. G. (dalej: "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania przez Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (dalej: "Szef ABW", "organ") w przedmiocie postępowania dyscyplinarnego. Skarżący zarzucił, że postępowanie dyscyplinarne w jego sprawie prowadzone było nieprawidłowo. Podał, że w piśmie z [...] września 2020 r. zwrócił się do Szefa ABW z wnioskiem o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego wobec rzecznika dyscyplinarnego wyznaczonego do prowadzenia postępowania dyscyplinarnego. Szef ABW nie doręczył mu postanowienia z dnia [...] października 2020 r. (nr [...]) o odmowie wszczęcia postępowania dyscyplinarnego w stosunku do rzecznika dyscyplinarnego. W związku z powyższym skarżący wniósł o zobowiązanie Szefa ABW do doręczenia mu niniejszego postanowienia i stwierdził, że obecnie został pozbawiony prawa do jego zaskarżenia, co stanowi o naruszeniu § 14 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 8 lipca 2020 r. w sprawie udzielania wyróżnień i przeprowadzania postępowań dyscyplinarnych wobec funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (Dz.U. z 2020 r. poz. 1225), art. 100 § 4, art. 105 i art. 305 § 1 k.p.k. oraz art. 51 ust. 3 i ust. 5, art. 61 ust. 1-4, art. 78 w związku z art. 2, art. 7, art. 8 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżący zarzucił ponadto, że organ uniemożliwił mu dostęp do akt sprawy dyscyplinarnej, nie doręczył mu oryginału upoważnienia udzielonego przez Szefa ABW zastępcy dyrektora Biura Kadr ABW, o które zwrócił się we wniosku z dnia [...] listopada 2020 r. (a jedynie jego kserokopię) i w ten sposób naruszył art. 13, art. 14, art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2020 r. poz. 2176) oraz art. 61 ust.1-4, art. 78 w związku z art. 2, art. 7, art. 8, art. 32, art. 51 ust. 3 i ust. 5 Konstytucji RP. Skarżący podniósł, że powyższe okoliczności prowadzą do "zahamowania dalszego prawidłowego toku sprawy" i w związku z tym jego skarga jest uzasadniona. Szef ABW w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie stwierdzając, że niniejsza sprawa nie należy do właściwości sądów administracyjnych, ewentualnie o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej. W piśmie procesowym z dnia 2 marca 2021 r. skarżący podtrzymał zarzuty i wnioski skargi kwestionując stanowisko organu zawarte w odpowiedzi na skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Sąd przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi zobowiązany jest zbadać dopuszczalność skargi. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne orzekają w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, do których przepisy p.p.s.a. stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy sądowoadministracyjne). Według art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, zaś § 2 tego artykułu stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę, co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem, których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (...), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (...), postępowań o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (...), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Oprócz kontroli działalności administracji publicznej w sprawach skarg wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają też w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Z przywołanych wyżej przepisów p.p.s.a. wynika, że skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest pochodną skargi na określone prawne formy działania organów administracji publicznej. W konsekwencji skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich przysługuje skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia, a także inne akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa. Bezczynność organu administracji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ administracji nie podejmuje żadnych czynności w sprawie albo gdy wprawdzie prowadzi postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie wydał stosownego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Natomiast przewlekłe prowadzenie postępowania określane jest jako postępowanie nieefektywne. Przewlekłość oznacza bowiem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Zgodnie z art. 152 ust. 2 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz. U. z 2002 r. Nr 74, poz. 676 ze zm.), skarga do sądu administracyjnego przysługuje funkcjonariuszowi na orzeczenie kończące postępowanie dyscyplinarne wydane w wyniku rozpatrzenia odwołania. Powołany przepis należy rozumieć w ten sposób, że tylko orzeczenie dyscyplinarne kończące postępowanie dyscyplinarne co do istoty (tj. rozstrzygnięcie o: uniewinnieniu obwinionego, umorzeniu postępowania, uznaniu obwinionego winnym popełnienia czynu i wymierzeniu kary dyscyplinarnej, bądź uznaniu obwinionego winnym popełnienia czynu i odstąpieniu od wymierzenia kary) podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. W tym postępowaniu Sąd kontroluje przebieg całego postępowania dyscyplinarnego, w tym również legalność postanowień incydentalnych (wpadkowych) wydanych w jego toku, na które nie przysługuje odrębny środek zaskarżenia do sądu administracyjnego. Zgodzić należy się zatem ze stanowiskiem organu zaprezentowanym w odpowiedzi na skargę, że aby złożona przez skarżącego skarga na bezczynność (przewlekłość postępowania) została przyjęta do merytorycznego rozpoznania przez Sąd, skarżący musiałby uczynić jej przedmiotem zaniechanie organu polegające na niewydaniu stosownego orzeczenia kończącego prowadzone wobec niego postępowanie dyscyplinarne. Taka sytuacja nie ma jednak miejsca w niniejszej sprawie, w której zarzut bezczynności oraz przewlekłego prowadzenia postępowania dyscyplinarnego skarżący sformułował względem nieuprawnionego, w jego ocenie, zaniechania organu polegającego w szczególności na niedoręczeniu postanowienia Szefa ABW z dnia [...] października 2020 r. nr [...], niedoręczeniu oryginału upoważnienia udzielonego przez Szefa ABW zastępcy dyrektora Biura Kadr ABW oraz uniemożliwieniu dostępu do akt sprawy dyscyplinarnej. W świetle powyższego niniejsza skarga jest niedopuszczalna, a podniesione przez skarżącego zarzuty dotyczące nieprawidłowo prowadzonego postępowania dyscyplinarnego oraz zaniechania dokonania przez organ określonych czynności, nie mogą podlegać ocenie Sądu w niniejszej sprawie. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.