II SAB/Wa 902/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi J. S. na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] czerwca 2015 r. o udostępnienie informacji publicznej (dot. poz. [...]) postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. J. S. złożył w niniejszej sprawie wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, synem, synową oraz czwórką wnuków. Oświadczył, że na dochody rodziny składają się miesięcznie: emerytury rolnicze jego i żony w kwocie po 1.088,62 zł, zasiłki rodzinne na dzieci – w łącznej wysokości 643 zł oraz dochód syna z gospodarstwa rolnego, wyliczony na podstawie tzw. hektarów przeliczeniowych dla celów podatku rolnego, w wysokości 1.071,29 zł. Podał, że tak ustalony, łączny dochód w gospodarstwie domowym wynosi 3.891,53 zł miesięcznie. Wskazał, że posiada dom o powierzchni 200 m² oraz nieruchomość rolną o powierzchni 10,8845 ha (5,1755 ha przeliczeniowego na potrzeby podatku gruntowego, w tym 1,6 ha lasu). Jednocześnie stwierdził, że gospodarstwo rolne nie przynosi dochodu pieniężnego, a uzyskiwane plony przeznaczane są w całości na potrzeby rodziny. Również posiadany las nie zapewnia dodatkowych dochodów, ale jest z niego pozyskiwane drewno na opał. Wyjaśnił, że synowa, jako jedyna z rodziny, posiada konto w banku, w celu otrzymywania zasiłków na dzieci. Podniósł, że rodzina nie korzysta z sieci gazowej, a jedynie używa butli gazowych, co wynosi około 150 zł miesięcznie, opłaca również rachunki za energię elektryczną w kwocie około 400 zł miesięcznie, telefon – około 80 zł miesięcznie, wywóz śmieci – 160 zł miesięcznie oraz dojazdy dzieci do szkoły w kwocie około 70 zł miesięcznie, natomiast woda jest czerpana z własnej studni. Do stałych wydatków skarżący zaliczył również koszty leków dla siebie i żony, w tym tlenu (kłopoty z oddychaniem), insuliny (cukrzyca) oraz pieluch, w wysokości około 600 zł miesięcznie. Do innych koniecznych kosztów utrzymania zaliczył koszty ubezpieczenia budynków w wysokości 470 zł rocznie, zakup węgla – 850 zł rocznie, wywóz nieczystości – około 600 zł rocznie, podatki od nieruchomości – 594 zł rocznie, szczepienie psów – 100 zł rocznie, przegląd kominiarski – 150 zł rocznie. Dodatkowo oświadczył, że obecny stan zdrowia syna uniemożliwia mu wykonywanie pracy na roli. J. S. pismem z dnia 15 grudnia 2015 r. złożył sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia 30 listopada 2015 r., wnosząc o przyznanie prawa pomocy zgodnie z wnioskiem. Skarżący podniósł, że miesięczne dochody jego rodziny - wielodzietnej i wielopokoleniowej - wypełniają przesłankę ubóstwa. Nadto, że nie wzięto pod uwagę faktu jego wieku, braku wykształcenia prawniczego oraz ograniczeń w poruszaniu się, co uniemożliwia samodzielną obronę przed sądem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zaskarżone postanowienie traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy podkreślić, że instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania przez stronę i ma zastosowanie w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Prawo dostępu do sądu nie oznacza jednocześnie konieczności zagwarantowania stronom bezwarunkowego prawa do uzyskania bezpłatnej pomocy prawnej, ani do zwolnienia od kosztów sądowych. Wymóg ponoszenia kosztów postępowania nie stanowi ograniczenia prawa do sądu i jest usprawiedliwiony koniecznością zapewnienia właściwego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości. W ocenie Sądu, deklarowany przez skarżącego dochód w przeliczeniu na jednego członka rodziny nie jest wysoki, jednak gospodarstwo, prowadzone przez syna i synową wnioskodawcy zaspakaja bieżące potrzeby rodziny. Skarżący i jego żona mają stałe dochody, zapewnione mieszkanie, opiekę i pomoc. Podkreślić należy, że syn skarżącego jest właścicielem domu oraz nieruchomości rolnej o powierzchni 10,8845 ha. Zdaniem Sądu, posiadanie majątku, w szczególności nieruchomości rolnej, w zasadzie wyłącza możliwość przyznania prawa pomocy. Skoro syn skarżącego posiada gospodarstwo rolne, to może rozporządzać nim w sposób przynoszący dochody. W związku z powyższym należy stwierdzić, że wnioskodawca nie wykazał, iż spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 260 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.