II SAB/Wa 903/15

PostanowienieWSA w Warszawie2016-04-04

Skład orzekający: Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy, sąd powinien uwzględnić zmiany w sytuacji materialnej strony, które nastąpiły po wydaniu prawomocnego orzeczenia w przedmiocie prawa pomocy, nawet jeśli te zmiany nie uzasadniają zupełnej odmienności dotychczasowego rozstrzygnięcia?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny może uchylić i zmienić postanowienie niekończące postępowania, nawet prawomocne, w razie zmiany okoliczności sprawy. Jednakże, aby uwzględnić kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy po wydaniu prawomocnego orzeczenia w tej kwestii, konieczne jest wykazanie istotnych zmian w sytuacji materialnej strony, które uzasadniają zupełną odmienność dotychczasowego rozstrzygnięcia, w szczególności istotne pogorszenie sytuacji finansowej. W przypadku braku takich zmian, sąd odmawia przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżący J. S. złożył ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych od skargi na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Wcześniejszy wniosek o przyznanie prawa pomocy został prawomocnie oddalony przez Naczelny Sąd Administracyjny. Skarżący powołał się na istotną zmianę sytuacji materialnej i życiowej, wskazując na chorobę syna i związane z tym koszty leczenia. Sąd ocenił, czy nastąpiły zmiany uzasadniające zmianę prawomocnego orzeczenia.
Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił odmówić przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, poprzez zwolnienie z wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi J. S. na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] maja 2015 r. o udostępnienie informacji publicznej (dot. poz.[...]) postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. J. S. przy piśmie z dnia 29 lutego 2016 r., w którym podniósł "istotną zmianę sytuacji materialnej i życiowej", złożył ponownie w niniejszej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując, że wnosi o zwolnienie od wpisu sądowego od skargi. Jak wynika z akt sprawy, skarżący po raz pierwszy złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu od skargi, który został pozostawiony bez rozpoznania, a następnie wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego (k-27 akt). Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 27 listopada 2015 r., a następnie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy, natomiast Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 17 lutego 2016 r., oddalił wniesione przez stronę zażalenie. W ponownym wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 29 lutego 2016 r. wnioskodawca wskazał na okoliczności podniesione w formularzu PPF z dnia 16 listopada 2015 r., nadto oświadczył, że jego syn doznał zawału serca i stwierdzono u niego poważną wadę serca, co oznacza, że jest praktycznie niezdolny do pracy w gospodarstwie i musi być pod stałą kontrolą lekarzy. Jednocześnie podał, że syn musi przyjmować leki kardiologiczne, które nie są refundowane przez NFZ, kolejna wizyta u kardiologa w ramach NFZ została wyznaczona za 6 miesięcy, a koszt jednej prywatnej wizyty u lekarza wynosi 150 zł. Do wniosku dołączył kserokopie dokumentacji dotyczącej stanu majątkowego rodziny, kserokopie dokumentów potwierdzających wydatki na opłaty oraz kserokopie dokumentacji medycznej syna, w tym m.in. paragonu fiskalnego za konsultację u kardiologa na kwotę 150 zł z dnia [...] stycznia 2016 r., zwolnienia lekarskiego syna z dnia [...] stycznia 2016 r. oraz z dnia [...] lutego 2016 r., karty informacyjnej pobytu syna na oddziale chorób wewnętrznych, wyciągu z konta bankowego synowej za grudzień 2015 r., odcinków emerytury swojej i żony, opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, decyzji Wójta Gminy [...] w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego z dnia [...] lutego 2015 r. oraz decyzji w sprawie wymiaru podatku rolnego, decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] listopada 2014 r. o pobieranych zasiłkach na dzieci. Postanowieniem z dnia 3 marca 2016 r. starszy referendarz sądowy odmówił stronie przyznania prawa pomocy uznając, że nie zaszły takie zmiany okoliczności sprawy, które pozwalałyby na zmianę prawomocnego orzeczenia Sądu w zakresie wcześniejszego wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Od powyższego orzeczenia skarżący złożył w terminie sprzeciw. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), w związku z art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zaskarżone postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie art. 245 § 1 i 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, w tym zwolnienie od wpisu sądowego od skargi. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jednocześnie należy wskazać, że zgodnie z art. 165 powołanej ustawy, postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Dokonując oceny wniosku skarżącego z dnia 29 lutego 2016 r. zauważyć należy, że jest to kolejny wniosek w przedmiocie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych złożony w niniejszej sprawie. Poprzedni wniosek w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego został już rozstrzygnięty prawomocnym postanowieniem Sądu z dnia 8 stycznia 2016 r. Rozpoznając kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w danym zakresie, nie można odstąpić od oceny sytuacji materialnej strony, zawartej we wskazanym wcześniej prawomocnym orzeczeniu. Podkreślić przy tym należy, że zmiana stanowiska i odmienne rozstrzygnięcie w przedmiocie aktualnie rozpatrywanego wniosku o przyznanie prawa pomocy, jest możliwe wyłącznie przy spełnieniu warunku w postaci zmiany okoliczności sprawy. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zupełną odmienność dotychczasowego rozstrzygnięcia, w szczególności istotne pogorszenie sytuacji (przede wszystkim finansowej) wnioskodawcy. Natomiast ze złożonego obecnie wniosku nie wynika, aby w okresie pomiędzy złożeniem pierwszego wniosku o przyznanie prawa pomocy, a przedmiotowym wnioskiem z dnia 29 lutego 2016 r. zaszły takie zmiany w sytuacji finansowej skarżącego, które by uzasadniały zmianę prawomocnego orzeczenia wydanego w niniejszej sprawie w zakresie prawa pomocy. Zasadniczo bowiem sytuacja materialna, w tym finansowa, wskazana w złożonych wnioskach nie uległa zmianie, a skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie uiścić wpisu sądowego od wniesionej skargi w wysokości 100 zł. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 165 ppsa, postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło