II SAB/Wa 909/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym skargi D. W. na bezczynność Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie rozpoznania skargi z dnia [...] stycznia 2014 r. postanawia odrzucić skargę. D. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie rozpatrzenia jego skargi z dnia [...] stycznia 2014 r. oraz innych skarg, na nieterminowe załatwianie jego spraw przez Dowódcę [...]. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 1-4a p.p.s.a. Oznacza to, że zaskarżenie bezczynności organu administracji publicznej jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest wniesienie skargi na, określone w pkt 1-4a art. 3 § 2 p.p.s.a., akty administracyjne. Skargę można wnieść na następujące akty: decyzje administracyjne, postanowienia wydawane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, postanowienia wydawane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, jak również na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. D. W. wskazał, że przedmiotem jego skargi jest bezczynność Ministra Obrony Narodowej, w sprawie jego skarg na Dowódcę [...], zarzucając rażące przekraczanie terminów załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym. W uzasadnieniu wskazał, że na skargę, skierowaną do Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] stycznia 2014 r. w sprawie bezczynności Dowódcy [...] w ogóle nie otrzymał odpowiedzi. Skarga ta wniesiona została do Ministra Obrony Narodowej na podstawie art. 227 i 37 K.p.a. W ocenie Sądu, żądanie strony, skierowane do Ministra Obrony Narodowej, w istocie stanowi skargę na nieterminowe prowadzenie postępowania administracyjnego przez Dowódcę [...], czym wyczerpuje dyspozycję art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.). Stosownie do treści art. 37 § 1 K.p.a. (w jego brzmieniu obowiązującym od dnia 11 kwietnia 2011 r.), na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W myśl zaś art. 52 § 1 i § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. W przypadku skargi na bezczynność, takim środkiem zaskarżenia – wymaganym dla jej dopuszczalności – jest właśnie zażalenie do organu wyższego stopnia na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. lub na przewlekłe prowadzenie postępowania, a jeżeli nie ma takiego organu – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Należy natomiast podkreślić, że bezczynność organów administracji w zakresie nierozpatrzenia zażalenia, złożonego w trybie art. 37 K.p.a. do organu wyższego stopnia, nie podlega kontroli sądów administracyjnych. Zażalenie, o którym mowa w art. 37 § 1 K.p.a., jest bowiem szczególnym środkiem zaskarżenia, odrębnym od zażalenia unormowanego w art. 141-144 K.p.a. i służy zwalczaniu bezczynności organu administracji w toku postępowania administracyjnego. Wprawdzie tego rodzaju zażalenie jest także środkiem zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a, a jego złożenie jest warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność wnoszonej do sądu administracyjnego, lecz czym innym jest wniesienie zażalenia, jako warunku skargi na bezczynność, a czym innym jest wniesienie skargi na bezczynność organu wyższego stopnia w przedmiocie rozpatrzenia tego rodzaju zażalenia. Ta ostatnia sytuacja została bowiem wyłączona spod kontroli sądów administracyjnych, a z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie. Oznacza to, że przedmiot niniejszej skargi (bezczynność Ministra Obrony Narodowej w zakresie rozpoznania skargi z dnia 13 stycznia 2014 r. na bezczynność Dowódcy [...], wniesiona na podstawie art. 227 oraz 37 K.p.a.) nie mieści się w przedstawionym powyżej katalogu spraw rozpoznawanych przez sądy administracyjne, jak również brak jest przepisów szczególnych, które przewidywałyby w takiej sytuacji sądową kontrolę (art. 3 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Tego rodzaju sprawy nie są załatwiane przez organ, poprzez wydanie decyzji, czy innego aktu, na który przysługuje skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Jednocześnie trzeba też zauważyć, że uregulowane w dziale VIII K.p.a., postępowanie skargowo – wnioskowe (art. 227 i następnie) nie podlega kontroli sądów administracyjnych, ponieważ w postępowaniu tym brak jest podstaw do rozstrzygania w formach przewidzianych w art. 3 § 2 pkt 1–4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Postępowanie to ma charakter odrębny od postępowania administracyjnego, a do czynności podejmowanych w postępowaniu skargowo – wnioskowym nie stosuje się przepisów działu II K.p.a. ("Postępowanie"), ponieważ w odróżnieniu od postępowania administracyjnego, postępowanie skargowo – wnioskowe nie kończy się wydaniem decyzji administracyjnej, ale czynnością materialno-techniczną, tzn. zawiadomieniem o załatwieniu sprawy (art. 238 § 1 K.p.a.), które nie zostało zaliczone przez ustawodawcę do aktów i czynności podlegających kontroli sądów administracyjnych. Oznacza to, że również skarga na bezczynność organu w tym przedmiocie nie jest dopuszczalna i podlega odrzuceniu. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji.