II SAB/Wa 91/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Mierzejewska po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. i M. K. na bezczynność P. SA Oddział w W. w przedmiocie nierozpatrzenia wniosku z dnia [...] kwietnia 2012 r. o udostępnienie informacji publicznej postanawia 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącym uiszczony wpis w kwocie 100 zł (słownie sto) zł. W. i M. K., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika – radcę prawnego, wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność P. SA Oddział w W. w przedmiocie nierozpatrzenia wniosku z dnia [...] kwietnia 2012 r. o udostępnienie informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę P. SA Oddział w W. wskazała, że skarga jest niezasadna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie. Stosownie zaś do art. 25 ust 1 cytowanej ustawy osoba fizyczna i osoba prawna ma zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona (zdolność sądowa). Z cytowanych powyżej przepisów wynika, że jednym z podstawowych obowiązków Sądu rozpoznającego sprawę jest zbadanie zdolności sądowej stron biorących udział we wszczętym postępowaniu, zatem w niniejszym postępowaniu w pierwszej kolejności należy rozstrzygnąć, czy oddział spółki akcyjnej posiada zdolność sądową. Rozważania w tej kwestii należy rozpocząć od stwierdzenia, że ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dokonuje charakterystyki kategorii podmiotów, którym przysługuje zdolność sądowa przed sądami administracyjnymi, przede wszystkim w oparciu o cywilistyczne kryteria związane ze statusem takiego podmiotu w prawie prywatnym, głównie jego zdolność prawną. Kolejno wymieniono bowiem, jako posiadające zdolność sądową, osoby fizyczne i osoby prawne (§ 1), państwowe i samorządowe jednostki nieposiadające osobowości prawnej oraz organizacje społeczne nieposiadające osobowości prawnej (§ 2), inne jednostki nieposiadające osobowości prawnej (§ 3) oraz organizacje społeczne, w tym nieposiadające osobowości prawnej, występujące w sprawach innych podmiotów (§ 4). Jedynie w odniesieniu do jednostek, o których mowa w § 3, zdolność sądową powiązano z sytuacją, gdy przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do nich nakazów lub zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Osobą prawną zgodnie z art. 33 kodeksu cywilnego jest Skarb Państwa i jednostki organizacyjne, którym przepisy szczególne przyznają osobowość prawną. Pomijając w rozważaniach Skarb Państwa należy wskazać, że pozostałe osoby prawne mogą uzyskiwać osobowość prawną z mocy prawa, w szczególności wówczas, gdy są tworzone na podstawie odrębnej ustawy, tak jak np. agencje wykonawcze, Narodowy Bank Polski, niektóre fundusze celowe, lub na skutek wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego, tak jak np. spółki prawa handlowego wyposażone w osobowość prawną. Zdolność sądowa takich jednostek powstaje z chwilą gdy nabędą one osobowość prawną. (por. M. Niezgódka-Medek Małgorzata: Komentarz do art. 25 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, LEX, 2011, Numer: 99807). Nie ulega zatem wątpliwości, że spółka akcyjna posiada osobowość prawną, a co za tym idzie też zdolność sądową. Zdolności tej jednak nie posiada oddział spółki. W świetle art. 5 pkt 4 z dnia 2 lipca 2004 r. ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jednolity z 2010 r. nr 220, poz.1447 ze zm.) przez oddział rozumie się oddział - wyodrębnioną i samodzielną organizacyjnie część działalności gospodarczej, wykonywaną przez przedsiębiorcę poza siedzibą przedsiębiorcy lub głównym miejscem wykonywania działalności. Ustawa z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (tekst jednolity z 2007 r. Dz. U. nr 168, poz.1186 ze zm.) nakłada natomiast na przedsiębiorcę posiadającego oddziały, ujawnienia w rejestrze przedsiębiorców obok danych dotyczących przedsiębiorcy, także siedziby i adresów jego oddziałów (art. 38 pkt 1 lit. d ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym). Pomimo jednak wskazanego powyżej organizacyjnego, technicznego, kadrowego i finansowego wyodrębnienia oddział nie posiada odrębnej podmiotowości prawnej, bowiem podstawą aktywności oddziału jest zawsze osobowość (zdolność) prawna przedsiębiorcy (por. A. Janiak. Komentarz do art. 436 Kodeksu cywilnego, pub. LEX, 2012 nr 128071). Reasumując skoro skarżący, reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, wskazali, że bezczynności w przedmiocie rozpoznania ich wniosku dopuścił się oddział spółki akcyjnej, jakim jest P. SA Oddział w W., który nie posiada zdolności sądowej, to skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 w zw. z art. 58 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. O zwrocie wpisu Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 cytowanej ustawy.