II SAB/Wa 912/15

PostanowienieWSA w Warszawie2015-10-19

Skład orzekający: Lucyna Picho

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, prowadząca wspólne gospodarstwo domowe z liczną rodziną, posiadająca dom o powierzchni 150 m² oraz nieruchomość rolną o powierzchni 1,5 ha (w tym 0,5 ha lasu), która zaspokaja bieżące potrzeby rodziny, może zostać zwolniona od ponoszenia wszelkich kosztów postępowania sądowego i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie, uznając, że skarżący nie wykazał, iż żyje wraz z rodziną w ubóstwie i nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego oraz kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Posiadanie domu o znacznej powierzchni oraz nieruchomości rolnej, która zaspokaja bieżące potrzeby rodziny, stanowiło podstawę do uznania, że skarżący nie spełnia przesłanek do całkowitego zwolnienia od kosztów.
Stan faktyczny
Skarżący W. S. złożył skargę na decyzję Wójta Gminy K. dotyczącą bezczynności w przedmiocie dostępu do informacji publicznej. Po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu od skargi, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie, obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wskazał na trudną sytuację materialną rodziny, w tym dochody z emerytur rodziców i zasiłków rodzinnych, posiadanie domu o powierzchni 150 m² oraz nieruchomości rolnej o powierzchni 1,5 ha, która zaspokaja bieżące potrzeby rodziny.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący st. referendarz sądowy Lucyna Picho (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 19 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. S. na decyzję Wójt Gminy K. z dnia r. Nr w przedmiocie : bezczynność w przedmiocie dostępu do inf.publ.objętej wnioskiem z 05.06.2015 r. p o s t a n a w i a Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika W. S. po otrzymaniu w niniejszej sprawie odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od wniesionej skargi, w wysokości 100 zł (k-10), złożył wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata (k-14), który następnie w formularzu sprecyzował jako częściowe zwolnienie od kosztów sądowych i żądanie ustanowienia radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, czwórką dzieci oraz rodzicami. Oświadczył, że na dochody rodziny składają się miesięcznie: emerytura rolnicze jego rodziców w kwocie [...] zł ojca oraz [...] zł matki i zasiłki rodzinne na dzieci – w łącznej wysokości [...] zł. Łączny dochód w gospodarstwie domowym wynosi [...] zł brutto miesięcznie. Wskazał, że posiada dom o powierzchni [...] m² oraz nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha ([...] ha przeliczeniowego na potrzeby podatku gruntowego, w tym [...] ha lasu). Jednocześnie stwierdził, że gospodarstwo rolne nie przynosi dochodu, a uzyskiwane plony przeznaczane są w całości na potrzeby rodziny. Również posiadany las nie zapewnia dodatkowych dochodów, ale jest z niego pozyskiwane drewno na opał. Wyjaśnił, że jego żona, jako jedyna z rodziny, posiada konto w banku, w celu otrzymywania zasiłków na dzieci. Podniósł też, że rodzina nie korzysta z sieci gazowej, a jedynie używa butli gazowych, co wynosi [...] zł miesięcznie, opłaca również rachunki za energię elektryczną w kwocie około [...] zł miesięcznie, natomiast woda jest czerpana z własnej studni. Dodatkowo oświadczył, że jego obecny stan zdrowia nie pozwala na dalsze prowadzenie gospodarstwa. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej powołana jako p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Należy podkreślić, iż przyznanie przez Sąd prawa pomocy w zakresie całkowitym powinno mieć charakter wyjątkowy i być uzasadnione sytuacją majątkową strony żyjącej w ubóstwie. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno sprowadzać się jedynie do przypadków, w których strona rzeczywiście nie posiada środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym i wykaże to w sposób przekonywujący. Instytucja prawa pomocy jest zatem wyjątkiem od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania przez stronę i ma zastosowanie w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Prawo dostępu do sądu nie oznacza jednocześnie konieczności zagwarantowania stronom bezwarunkowego prawa do uzyskania bezpłatnej pomocy prawnej, ani do zwolnienia od kosztów sądowych. W niniejszej sprawie deklarowany dochód rodziny skarżącego wynosi [...] zł, jest on właścicielem domu, w którym mieszka, o powierzchni [...] m² oraz nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha ([...] ha przeliczeniowego na potrzeby podatku gruntowego, w tym [...] ha lasu), która, jak wynika z oświadczenia, zaspakaja bieżące potrzeby rodziny. W związku z powyższym należy stwierdzić, że wnioskodawca nie wykazał, iż żyje wraz z rodziną w ubóstwie i nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania w sprawie i kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 254 § 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło