II SAB/Wa 92/13

PostanowienieWSA w Warszawie2013-05-22

Skład orzekający: Sędzia WSA - Stanisław Marek Pietras

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy oddział spółki akcyjnej posiada zdolność sądową w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Oddział spółki akcyjnej, mimo wyodrębnienia organizacyjnego, technicznego, kadrowego i finansowego, nie posiada odrębnej podmiotowości prawnej ani zdolności sądowej. Zdolność sądową posiada wyłącznie spółka akcyjna jako osoba prawna. W związku z tym skarga wniesiona na bezczynność oddziału spółki akcyjnej podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 P.p.s.a.
Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na bezczynność P. S.A. Oddział w W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Organ wskazał, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę i zwrócono solidarnie skarżącym uiszczony wpis.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA - Stanisław Marek Pietras po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. K. i L. K. na bezczynność P. S.A. Oddział W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] sierpnia 2011 r. o udostępnienie informacji publicznej postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić solidarnie skarżącym W. K. i L. K. uiszczony wpis w kwocie 100 (słownie: stu) zł. W. K. i L. K. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność P. S.A. Oddział w W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] sierpnia 2011 r. o udostępnienie informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę P. S.A. Oddział w W. wskazał, że informacje jakich domagają się skarżący nie stanowią informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a., sąd odrzuca skargę jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie. Zgodnie z treścią art. 25 ust. 1 P.p.s.a. zdolność sądową, czyli zdolność do występowania przed sądem administracyjnym jako strona, ma osoba fizyczna i osoba prawna, a ponadto państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz organizacje społeczne nieposiadające osobowości prawnej, jak też inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do nich nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Zdolność sądową mają ponadto organizacje społeczne, choćby nie posiadały osobowości prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób. Stronami postępowania sądowoadministracyjnego, w myśl art. 32 P.p.s.a., są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. W niniejszej sprawie stronami postępowania są skarżący oraz P. S.A. Oddział w W., na który w skardze wskazali skarżący, reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, jako na organ zobowiązany do udostępnienia żądanej informacji publicznej. Przed przystąpieniem zatem do badania zasadności skargi Sąd zobowiązany jest do zbadania zdolności sądowej stron biorących udział w postępowaniu sądowymi i ustalenia czy oddział spółki akcyjnej posiada zdolność sądową. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w postanowieniu z dnia 19 marca 2013 r. sygn. akt II SAB/Wa 23/13 (publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl) wskazał, że spółka akcyjna osobą prawną staje się z chwilą wpisania jej do rejestru, tj. Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego (art. 306 pkt 4 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych -Dz.U. nr 94, poz. 1037 ze zm.). Kodeks spółek handlowych nie reguluje kwestii tworzenia oddziałów spółek akcyjnych mających siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jednak na możliwość posiadania przez przedsiębiorcę (spółkę akcyjną) oddziałów wskazują przepisy ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jednolity Dz. U. z 2010 r. nr 220, poz.1447 ze zm.), tj. art. 5 pkt 4, zgodnie z którym przez oddział rozumie się wyodrębnioną i samodzielną organizacyjnie część działalności gospodarczej, wykonywaną przez przedsiębiorcę poza siedzibą przedsiębiorcy lub głównym miejscem wykonywania działalności. Jeżeli przedsiębiorca posiada oddziały, to w rejestrze przedsiębiorców obok danych dotyczących przedsiębiorcy powinny być ujawnione także siedziby i adresy jego oddziałów (art. 38 pkt 1 lit. d ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym - tekst jednolity Dz.U. z 2007 r. nr 168, poz.1186 ze zm.). Pomimo jednak organizacyjnego, technicznego, kadrowego i finansowego wyodrębnienia oddział nie posiada odrębnej podmiotowości (zdolności) prawnej, bowiem podstawą aktywności oddziału jest zawsze osobowość (zdolność) prawna przedsiębiorcy (por. A. Janiak. Komentarz do art. 436 Kodeksu cywilnego, pub. LEX, 2012 nr 128071). Z powyższego wynika, że osobowość prawną, a co za tym idzie zdolność sądową posiada jedynie spółka akcyjna, co oznacza, że tylko spółka akcyjna może być stroną w postępowaniu ze skargi na bezczynność w sprawie udostępnienia informacji publicznej. Wyżej zaprezentowane stanowisko jest w ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę trafne. W realiach zatem niniejszej sprawy stroną postępowania może być wyłącznie P. S.A. z siedzibą w L. Jednocześnie wyjaśnić należy, że niewłaściwe określenie podmiotu, którego bezczynności dotyczy skarga, nie jest brakiem formalnym skargi, ani też brakiem podlegającym uzupełnieniu w trybie przewidzianym w art. 31 P.p.s.a. Wezwanie do uzupełnienia wskazanych braków byłoby możliwe tylko wówczas, gdy nabycie zdolności sądowej związane jest z dokonaniem określonej czynności takiej jak wpis do rejestru, a dokonanie tej czynności uzależnione jest od woli podmiotu niemającego zdolności sądowej (tak M. Niezgódka-Medek, teza 1 do art. 31 – B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Lex 2011). Z taką sytuacją jednak nie mamy w niniejszej sprawie do czynienia. Reasumując, skoro oddział spółki akcyjnej nie posiada zdolności sądowej, to nie może występować w postępowaniu sądowoadministracyjnym jako strona. Z tych też względów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 i § 3 P.p.s.a skarga podlega odrzuceniu. O zwrocie wpisu Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło