II SAB/Wa 95/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. K. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 28 września 2017 r., sygn. akt II SAB/Wa 95/17 w sprawie ze skargi S. K. na bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie sprawy przez Kierownika Studiów Doktoranckich Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w [...] w przedmiocie wprowadzenia do obrotu prawnego decyzji z dnia [...] czerwca 2008 r. postanawia odrzucić wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. S. K. pismem z dnia [...] grudnia 2015 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie sprawy przez Kierownika Studiów Doktoranckich Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w [...] w przedmiocie wprowadzenia do obrotu prawnego decyzji z dnia [...] czerwca 2008 r., dotyczącej wniosku z dnia [...] maja 2008 r. o przedłużenie studiów doktoranckich. Do skargi został dołączony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, który został zarejestrowany pod sygn. akt [...] i rozpoznany postanowieniem z dnia [...] stycznia 2016 r., którym przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Okręgowa Izba Radców Prawnych pismem z dnia [...] lutego 2016 r. poinformowała Sąd o wyznaczeniu radcy prawnego M. K. pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącego. Po nadesłaniu przez organ odpowiedzi na skargę, przedmiotowa skarga została zarejestrowana pod sygn. akt [...]. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę S. K. jako niedopuszczalną. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia złożył pełnomocnik skarżącego z urzędu r.pr. M. K.. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia [...] stycznia 2017 r. w sprawie o sygn. akt [...] uchylił zaskarżone postanowienie odrzucające skargę i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Po zwrocie akt z Naczelnego Sądu Administracyjnego sprawa została zarejestrowana pod nową sygn. akt - [...], o czym poinformowano pełnomocników stron postępowania. Okręgowa Izba Radców Prawnych w [...] pismem z dnia [...] kwietnia 2017 r. poinformowała tut. Sąd, że pełnomocnikiem skarżącego z urzędu wyznaczono r. pr. G. K., bowiem pełnomocnictwo udzielone w tej sprawie r. pr. M. K. zostało cofnięte w związku z wnioskiem z [...] marca 2017 r. (k- [...], tom [...] akt). Pismem z dnia [...] maja 2017 r. pełnomocnik skarżącego z urzędu – radca prawny G. K. - poinformował Sąd o wypowiedzeniu mu pełnomocnictwa przez S. K. (k-[...], tom [...]akt). Wyrokiem z dnia [...] września 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę (k-[...], tom [...] akt). S. K. pismem z dnia [...] października 2017 r. wystąpił z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia powyższego wyroku i doręczenie go jego pełnomocnikowi. Jednocześnie złożył nowy wniosek o przyznanie prawa pomocy - tym razem wnosząc o ustanowienie adwokata, który ma siedzibę w S., z uwagi na swoje miejsce zamieszkania (k- [...]., tom [...] akt). Postanowieniem z dnia [...] października 2017 r. referendarz sądowy umorzył postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, wskazując, że postanowieniem z dnia [...] stycznia 2016 r. zostało już przyznane skarżącemu w tej sprawie prawo pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu - radcy prawnego i prawo to nie zostało cofnięte przez Sąd. Nadto wyjaśniono, że w sytuacji, gdy przyznano stronie prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika, ale wyznaczonemu przez właściwy organ samorządu zawodowego pełnomocnikowi z urzędu strona cofnęła pełnomocnictwo, a organ samorządu nie wyznaczył nowego pełnomocnika, wypowiedzenie pełnomocnictwa jest nieskuteczne (k-[...] i nast., tom [...] akt). W tej sytuacji odpis nieprawomocnego wyroku z dnia [...] września 2017 r. wraz z uzasadnieniem Sąd doręczył pełnomocnikowi z urzędu - r. pr. G.K., uznając, że wypowiedzenie temu pełnomocnikowi pełnomocnictwa przez skarżącego jest nieskuteczne. Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia [...] listopada 2017 r. utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia [...] października 2017 r. (k-[...], tom [...] akt). W dniu [...] listopada 2017 r. radca prawny G. K. złożył do akt sprawy opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku z dnia [...] września 2017 r. (k-[...], tom [...] akt). Zarządzeniem z dnia [...] listopada 2017 r. powyższa opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej została uznana za sporządzoną z zachowaniem zasad należytej staranności (k-[...], tom [...] akt), a pełnomocnikowi zostały przyznane koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu w drugiej instancji (k-[...], tom [...] akt). Opinia ta została doręczona skarżącemu w dniu [...] grudnia 2017 r. (zpo, k-[...], tom [...] akt) wraz z pouczeniem o terminie i trybie wniesienia skargi kasacyjnej oraz o konieczności ustanowienia pełnomocnika z wyboru, w celu jej wniesienia, bowiem przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu zostało już skonsumowane (k-[...], tom [...] akt). Pismem z dnia [...] grudnia 2017 r., które wpłynęło do Sądu w dniu [...] grudnia 2017 r., Okręgowa Izba Radców Prawnych w [...] poinformowała Sąd, że radca prawny G. K. został zwolniony z obowiązku zastępowania S. K., a pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącego został wyznaczony radca prawny P. Ż. (k-[...], tom [...] akt). Radca prawny P. Ż. w dniu [...] grudnia 2017 r. wniósł do Sądu skargę kasacyjną od wyroku z dnia [...] września 2017 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. We wniosku o przywrócenie terminu pełnomocnik skarżącego wskazał, że opinię o braku podstaw doręczono skarżącemu w dniu [...] grudnia 2017 r., w związku z tym, zgodnie z art. 177 § 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, termin do wniesienia skargi kasacyjnej upływa w dniu [...] stycznia 2018 r., jednakże z uwagi na fakt, że odpis nieprawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony poprzedniemu pełnomocnikowi w dniu [...] października 2017 r., a skarżący został pouczony o tym, że przyznane mu prawo pomocy w tej sprawie zostało już zrealizowane, konieczne było złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017 poz. 1369 ze zm.), powoływanej dalej jako P.p.s.a., sąd postanowi o przywróceniu terminu w sytuacji, gdy strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy. Zgodnie z art. 88 § 1 P.p.s.a., spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. W ocenie Sądu, wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej złożony w niniejszej sprawie jest niedopuszczalny. Wyjaśnić należy, że stosownie do treści art. 177 § 3 P.p.s.a., w razie ustanowienia w ramach prawa pomocy adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego po wydaniu orzeczenia, na wniosek złożony przez stronę, której doręcza się odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzonym z urzędu, albo przez stronę, która zgłosiła wniosek o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie od dnia zawiadomienia pełnomocnika o jego wyznaczeniu, jednak nie wcześniej niż od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Jeżeli pełnomocnik wyznaczony na podstawie art. 253 § 2 nie stwierdza podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, składa w sądzie, w terminie do wniesienia skargi kasacyjnej, sporządzoną przez siebie opinię w tym przedmiocie wraz z odpisem dla strony, dla której został ustanowiony. Sąd doręcza odpis opinii stronie. Termin do wniesienia skargi kasacyjnej przez stronę biegnie od dnia doręczenia odpisu opinii, o czym sąd poucza stronę, dokonując doręczenia (art. 177 § 4 P.p.s.a.). Przepisu § 4 zdanie trzecie nie stosuje się, jeżeli sąd stwierdzi, że opinia nie została sporządzona z zachowaniem zasad należytej staranności. W takim przypadku sąd zawiadamia o tym właściwą okręgową radę adwokacką, radę okręgowej izby radców prawnych, Krajową Radę Doradców Podatkowych lub Krajową Radę Rzeczników Patentowych, która wyznacza innego pełnomocnika (art. 177 § 5 P.p.s.a.). Powyższy przepis wyraźnie stanowi, w jakiej sytuacji może zostać wyznaczony przez właściwy samorząd kolejny pełnomocnik z urzędu. W ocenie Sądu, wyznaczenie kolejnego pełnomocnika z urzędu po złożeniu opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej przez dotychczasowego pełnomocnika, którą Sąd uzna za sporządzoną z zachowaniem zasad należytej staranności i doręczy stronie, stanowi naruszenie art. 177 § 5 P.p.s.a. W przypadku zatem, gdy pełnomocnik z urzędu, zamiast wniesienia skargi kasacyjnej, sporządzi opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej i opinia ta zostanie złożona w terminie do wniesienia skargi kasacyjnej, a ponadto zostanie uznana przez sąd za sporządzoną z zachowaniem zasad należytej staranności, to skarżący w terminie trzydziestu dni od doręczenia opinii, może wnieść skargę kasacyjną sporządzoną przez pełnomocnika ustanowionego z wyboru. Doręczenie skarżącemu opinii o brak podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej otwiera zatem na nowo termin do wniesienia skargi kasacyjnej, jednakże tylko i wyłącznie sporządzonej przez pełnomocnika z wyboru (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., red. naukowa Tadeusz Woś, Wolters Kluwer, wyd. 6 Warszawa 2016 r., str. 1079). W ocenie Sądu, nawet, jeżeli z jakiś względów właściwy organ samorządu - okręgowa rada adwokacka lub okręgowa izba radców prawnych - wyznaczy innego pełnomocnika w miejsce pełnomocnika, który sporządził w przypisanym do tego terminie opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, uznaną przez sąd za sporządzoną z zachowaniem zasad należytej staranności i doręczoną skarżącemu w trybie art. 177 § 4 P.p.s.a., to nie może w takiej sytuacji dojść do ponownego otwarcia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej sporządzanej przez tego nowego pełnomocnika z urzędu. Cel, dla którego pełnomocnik z urzędu został ustanowiony, został bowiem już w takim przypadku zrealizowany poprzez dokonanie czynności sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, składany w takiej sytuacji przez nowo wyznaczonego pełnomocnika z urzędu, jest niedopuszczalny, albowiem zmierzałby on do obejścia przepisu zawartego w art. 177 § 4 P.p.s.a. W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącego radca prawny G.K. sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w przypisanym do tego terminie i opinia ta została uznana za sporządzoną za zachowaniem zasad należytej staranności. Następnie opinia ta została doręczona skarżącemu, który miał możliwość wniesienia skargi kasacyjnej przez pełnomocnika ustanowionego z wyboru. Czynności przewidziane w art. 177 § 4 P.p.s.a. zostały skutecznie zrealizowane, co zamyka obecnie możliwość sporządzenia przez nowo wyznaczonego pełnomocnika z urzędu skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 28 września 2017 r., a także czyni niedopuszczalnym wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Dodatkowo należy wyjaśnić, że Sąd uznał, iż radca prawny G. K. w chwili sporządzania i wnoszenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej działał jako pełnomocnik skarżącego, wyznaczony w ramach przyznanego stronie prawa pomocy. Oświadczenie skarżącego o cofnięciu temu pełnomocnikowi pełnomocnictwa zostało uznane przez Sąd za nieskuteczne. Z tych względów, na podstawie art. 88 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił, jak w sentencji.