II SAB/Wa 95/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.) Sędziowie WSA: Sędzia WSA Danuta Kania Sędzia WSA Piotr Borowiecki po rozpoznaniu w dniu 08 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. K. o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Andrzeja Kołodzieja od orzekania w sprawie II SAB/Wa 95/17 ze skargi ze skargi S. K. na bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie sprawy przez Kierownika Studiów Doktoranckich Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w W. w przedmiocie wprowadzenia do obrotu prawnego decyzji z dnia [...] czerwca 2008 r. postanawia oddalić wniosek. Pismem z dnia 21 maja 2017 r. (22 maja 2017 r. – data stempla pocztowego na kopercie zawierającej ww. pismo), uzupełnionym pismem z dnia 29 maja 2017 r., S. K. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Andrzeja Kołodzieja od orzekania w sprawie o sygn. akt II SAB/Wa 95/17 ze skargi S. K. na bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie sprawy przez Kierownika Studiów Doktoranckich Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w W. w przedmiocie wprowadzenia do obrotu prawnego decyzji z dnia [...] czerwca 2008 r. Skarżący, jako przyczynę uzasadniającą złożenie wniosku o wyłączenie sędziego, wskazał, że sędzia WSA Andrzej Kołodziej nie będzie obiektywny w rozpoznawaniu przedmiotowej sprawy oraz, że będzie "mścił się" na skarżącym za "upublicznienie jego bezprawnej opinii z dnia 10 marca 2017 r." Skarżący powołując się na rozmowę z sędzią WSA Andrzejem Kołodziejem, jako Przewodniczącym Wydziału II, która miała miejsce w dniu 10 marca 2017 r. w siedzibie Sądu w sprawie II SAB/Wa 690/16, zarzucił ww. sędziemu "nieposzanowanie prawa i dobrych obyczajów oraz brak obiektywizmu i elementarnej sprawiedliwości" w sprawie ze skargi skarżącego. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, iż: "W dniu 10 III 2017 r. poprosiłem o rozmowę osobistą z przełożonym Wydziału II WSA w Warszawie. Do rozmowy stawił się s. A. Kołodziej. W tej rozmowie złożyłem skargę na samowolną i niezgodną z moją wolą oraz niezgodną z papierową i elektroniczną wokandą oraz niezgodną z zapisem na okładce akt oraz niezgodną z informacjami generowanymi przez sąd w pismach (wszędzie tam przedmiot skargi określony był bowiem jako "bezczynność i przewlekłe prowadzenie sprawy przez Kierownika Studiów Doktoranckich Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] maja 2008 r. o przedłużenie studiów doktoranckich na Wydziale [...] Uniwersytetu [...] w W.", zaś wyrok, ku memu zdziwieniu, wydany został w przedmiocie "bezczynność i przewlekłe prowadzenie sprawy przez Kierownika Studiów Doktoranckich Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w W. w przedmiocie wznowienia postępowania dotyczącego rozpoznania wniosku z dnia [...] maja 2008 r. o przedłużenie studiów doktoranckich na Wydziale [...] Uniwersytetu [...] w W.") zmianą przedmiotu skargi o sygn. II SAB/Wa 690/16 dokonaną przez WSA w Warszawie przy ogłaszaniu wyroku. Sędzia A. Kołodziej powiedział wówczas do mnie w obecności świadka (pracownika sądu), iż sąd ma prawo by samowolnie i wbrew woli skarżącego zmienić przedmiot skargi. Nie zgadzam się z tą opinią i uważam iż zajecie przez s. A. Kołodzieja takiego stanowiska jest sprzeczne ze sprawiedliwością świadczy o pejoratywnym nastawieniu sędziego wobec mojej sprawy i osoby. Stoję na stanowisku, iż to wyłącznie strona skarżąca ma prawo by określać przedmiot skargi w swojej skardze, a jeśli sąd ma wątpliwości co do przedmiotu skargi, to powinien zażądać od skarżącego doprecyzowania przedmiotu skargi, tak jak to WSA w Warszawie robił wcześniej w innej moje sprawie. W sprawie o sygn. II SAB/Wa 690/16 WSA w Warszawie sąd nie prosił mnie o pisemne doprecyzowanie przedmiotu skargi i zgodnie z moją wolą określił prawidłowo przedmiot skargi we wszystkich dokumentach sądowych poprzedzających wydanie wyroku, jednak w trakcie ustnego ogłaszania wyroku sąd na nowo zredagował przedmiot skargi, stąd nawet i protokolant Pani A. C. była głęboko zdziwiona zmianą sentencji wyroku. Jeśli na rozprawie sąd podjął decyzję o zmianie przedmiotu mojej skargi, to na rozprawie sąd powinien zapytać mnie o przedmiot mojej skargi lub przynajmniej przed ogłoszeniem wyroku poinformować mnie, że chce wbrew mojej woli zmienić przedmiot skargi. Ja wówczas miałbym okazję by zaprotestować przeciwko zmianie przedmiotu mojej skargi. Ja w mowie końcowej wygłoszonej ustnie a nawet złożonej do akt sprawy na papierze na rozprawie (zażądała ode mnie tego sędzia sprawozdawca, na co ja się zgodziłem) wyraźnie wypowiedziałem się co do tego, jaki jest przedmiot mojej skargi. Nie było wiec wątpliwości, że skarżę się na bezczynność i przewlekłe prowadzenie sprawy przez Kierownika Studiów Doktoranckich Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] maja 2008 r. o przedłużenie studiów doktoranckich na Wydziale [...] Uniwersytetu [...] w W. Podczas ustnego ogłaszania wyroku miała miejsce wymiana zdań pomiędzy protokolantem a sędziom sprawozdawcą. Uważam, iż sąd nie może wbrew jasno wyrażonej woli skarżącego zmienić przedmiotu skargi. Takie samo zdanie w sprawie ma poprzednio przydzielony z urzędu pełnomocnik Pan M. K. Obawiam się, iż s. A. Kołodziej ponownie nie będzie obiektywny w mojej sprawie oraz będzie się mścił na mnie za upublicznienie jego bezprawnej opinii z dnia 10 III 2017 r. Moja znajomość z s. A. Kołodziejem zawiązana w dniu 10 III 2017 r. (nie ma tu znaczenia, czy znajomość ta ma zabarwienie pejoratywny czy przeciwne pejoratywnemu), z całą pewnością pozostawi swój ślad przy wydawaniu wyroku przez tego sędziego. Zatem moja znajomość z s. A. Kołodziejem zawarta w dniu 10 III 2017 r. wyklucza tego sędziego z orzekania w mojej sprawie.". W dniu 07 czerwca 2017 r. sędzia WSA Andrzej Kołodziej złożył pisemne oświadczenia, że po jego stronie nie zachodzą przesłanki przewidziane w art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – dalej: ppsa, wyłączające go od rozpoznania sprawy o sygn. akt II SAB/Wa 95/17 oraz, że nie istnieją także inne okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości, co do jego bezstronności w tej sprawie (art. 19 ppsa). Przedmiotowe oświadczenie znajduje się w aktach sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 18 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki (art. 18 § 1 pkt 1 ww. ustawy); swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia (art. 18 § 1 pkt 2 ww. ustawy); osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli (art. 18 § 1 pkt 3 ww. ustawy); w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron (art. 18 § 1 pkt 4 ww. ustawy); w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą (art. 18 § 1 pkt 5 ww. ustawy); w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznawanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator (art. 18 § 1 pkt 6 ww. ustawy); dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie (art. 18 § 1 pkt 6a); w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej (art. 18 § 1 pkt 7 ww. ustawy). Również sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (§ 3 ww. art.). Jednocześnie zgodnie z treścią art. 19 powołanej ustawy, niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Wniosek o wyłączenie sędziego strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdopodabniając przyczyny wyłączenia (art. 20 § 1 ppsa). Strona, która przystąpiła do rozprawy, powinna uprawdopodobnić ponadto, że przyczyna wyłączenia dopiero później powstała lub stała się jej znana (art. 20 § 2 ppsa). Treść art. 20 § 2 ppsa uzasadnia przyjęcie, że wniosek o wyłączenie sędziego może być zgłoszony przed przystąpieniem do rozprawy, a więc do chwili, w której strona wyrazi w jakikolwiek sposób i w jakiejkolwiek kwestii swoje stanowisko. Zgłoszenie wniosku po przystąpieniu do rozprawy jest możliwe jedynie w wypadku uprawdopodobnienia: późniejszego powstania przyczyny wyłączenia, późniejszego powzięcia wiadomości o istniejącej już wcześniej przyczynie wyłączenia sędziego. Należy podkreślić, iż przewidziane w powołanym przepisie ograniczenia odnoszą się do wyłączenia sędziego na podstawie art. 19 ppsa, albowiem wniosek o wyłączenie sędziego z przyczyn określonych w art. 18 ppsa może być zgłoszony w każdym stadium postępowania (patrz: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, B. Dauter i inni, Wydanie II, s. 58.) W rozpoznawanej sprawie skarżący wniosek o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Andrzeja Kołodzieja złożył w dniu 22 maja 2017 r., tj. przed wyznaczonym terminem rozprawy (14 czerwca 2017 r. godz.: 14:00). Przepis art. 19 ppsa reguluje przypadek wyłączenia sędziego ze względu na istnienie przesłanki o tzw. względnym charakterze. Oznacza to konieczność oceny każdego konkretnego przypadku. Ustawodawca posługując się pojęciem "okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności", nałożył na sąd obowiązek zbadania, czy owa okoliczność w danej sprawie rzeczywiście istnieje. Wobec braku w tym zakresie kryteriów ustawowych, sąd musi kierować się zasadami doświadczenia życiowego, mając na uwadze fakt, że – zgodnie z art. 21 i art. 22 § 2 powołanej ustawy – przede wszystkim do sędziego należy ocena, czy będzie mógł obiektywnie i bez skrępowania rozpoznać sprawę i wydać w niej orzeczenie. Ustawa nakłada również obowiązek na stronę postępowania, w postaci konieczności uprawdopodobnienia przyczyny wyłączenia. Rozpoznając sprawę należało ustalić, czy zachodzą takie okoliczności, które w sytuacji konkretnego sędziego mogą budzić uzasadnione wątpliwości, co do wydania przez niego orzeczenia opartego na obiektywnych przesłankach. W ocenie Sądu, podnoszona przez skarżącego okoliczność nie wywołuje uzasadnionej wątpliwości, co do bezstronności powołanego sędziego w niniejszej sprawie. Sama obawa o stronniczość sędziego w rozpoznawaniu sprawy, z uwagi na rozmowę sędziego WSA Andrzeja Kołodzieja jako Przewodniczącego Wydziału II, przeprowadzoną ze skarżącym w siedzibie Sądu z dniu 10 marca 2017 r. w sprawie ze skargi skarżącego (II SAB/Wa 690/16) oraz niepodzielanie przez skarżącego stanowiska Przewodniczącego Wydziału II wyrażonego podczas ww. rozmowy, stanowi przejaw subiektywnych odczuć skarżącego i nie może wskazywać na przesłankę braku bezstronności powołanego sędziego. Zatem w niniejszej sprawie, zdaniem Sądu, skarżący nie uprawdopodobnił, że istnieją okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności wymienionego sędziego WSA w Warszawie w niniejszej sprawie. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 22 § 1 i § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.