II SAB/Wa 985/14
PostanowienieWSA w Warszawie2015-01-15
Skład orzekający: Iwona Dąbrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy W. S. wykazał, że znajduje się w tak trudnej sytuacji materialnej, która uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego?Ratio decidendi
Wnioskodawca nie wykazał, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy. Posiada znaczący majątek w postaci domu, gospodarstw rolnych i lasu, a deklarowany dochód rodziny, mimo pewnych schorzeń wnioskodawcy, nie uzasadnia całkowitego zwolnienia od kosztów postępowania, zwłaszcza w kontekście wcześniejszych orzeczeń NSA.Stan faktyczny
W. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi na bezczynność Wójta Gminy K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Wnioskodawca przedstawił dane dotyczące dochodów rodziny, posiadanych nieruchomości rolnych i lasu, a także informacje o swoim stanie zdrowia. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, od czego skarżący wniósł sprzeciw.Rozstrzygnięcie
Odmówiono W. S. przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w osobie: Sędzia WSA - Iwona Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi W. S. na bezczynność Wójta Gminy K. w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 2 października 2014 r. postanawia: - odmówić W. S. przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.
W. S. po otrzymaniu w niniejszej sprawie odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od wniesionej skargi, złożył wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.
W uzasadnieniu wniosku wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, czwórką dzieci oraz rodzicami.
Oświadczył, że na dochody rodziny składają się miesięcznie: emerytury rolnicze jego rodziców w kwocie 992,93 zł oraz 930,26 zł i zasiłki rodzinne na czworo dzieci – w łącznej wysokości 584 zł. Łączny dochód w gospodarstwie domowym wynosi 2.507,19 zł brutto (2.374,19 zł netto) miesięcznie. Wskazał, że posiada dom o powierzchni 200 m² oraz nieruchomość rolną o powierzchni 10,8845 ha (5,1755 ha przeliczeniowego na potrzeby podatku gruntowego, w tym 1,6 ha lasu). Jednocześnie stwierdził, że gospodarstwo rolne, którym zajmuje się z żoną nie przynosi dochodu, a uzyskiwane plony przeznaczane są w całości na potrzeby rodziny. Również posiadany las nie zapewnia dodatkowych dochodów, ale jest z niego pozyskiwane drewno na opał. Wyjaśnił, że jego żona, jako jedyna z rodziny, posiada konto w banku, w celu otrzymywania zasiłków na dzieci. Podniósł też, że rodzina nie korzysta z sieci gazowej, a jedynie używa butli gazowych, co kosztuje 100 – 150 zł miesięcznie, opłaca również rachunki za energię elektryczną w kwocie około 400 zł miesięcznie, natomiast woda jest czerpana z własnej studni. Dodatkowo oświadczył, że jego obecny stan zdrowia nie pozwala mu na wykonywanie pracy na roli.
Na powyższe okoliczności skarżący przedstawił szereg dokumentów.
Postanowieniem z dnia 26 grudnia 2014 r., sygn. akt II SAB/Wa 985/14 referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił W.S. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Odpis powyższego orzeczenia z uzasadnieniem i pouczeniem o środku zaskarżenia został doręczony skarżącemu w dniu 29 grudnia 2014 r. Zachowując ustawowy termin, skarżący wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Ustawodawca użył w tym przepisie określenia "gdy wykaże", co oznacza, że wnioskodawca ma obowiązek udowodnić i przekonać Sąd, że znajduje się w sytuacji określonej w art. 246 § 1 powołanej ustawy (por. "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym – komentarz" ; B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek; wydanie II – Kantor Wydawniczy ZAKAMYCZE 2006; str. 554).
Cytowany powyżej przepis prawa przewiduje instytucję prawa pomocy, będącą realizacją konstytucyjnego prawa do sądu. Podstawą do skorzystania z tego uprawnienia przez stronę jest wykazanie, iż jest ona w bardzo trudnej sytuacji materialnej, a odmowa przyznania jej prawa pomocy uniemożliwiałaby dostęp do sądu. Ocena, czy spełniona została przesłanka warunkująca przyznanie prawa pomocy, następuje na podstawie informacji przedstawionych przez stronę.
W niniejszej sprawie wnioskodawca nie wykazał, że spełnia przesłankę warunkującą przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. Z przedstawionych dokumentów wynika, że skarżący jest właścicielem domu, kilku gospodarstw rolnych oraz lasu. Prowadzi produkcję rolną, a uzyskiwane plony są przeznaczane na potrzeby rodziny. Natomiast deklarowany dochód rodziny skarżącego wynosi 2.374,19 zł.
Odnosząc się do kwestii stanu zdrowia skarżącego stwierdzić należy, iż z nadesłanej do akt sprawy dokumentacji medycznej wynika, że cierpi on na pewne schorzenia, ale leczy się i rehabilituje; w stosunku do niego nie zostało wydane orzeczenie o całkowitej bądź częściowej niepełnosprawności.
W świetle powyższego uznać należy, że skarżący nie wypełnia ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Dodatkowo należy podnieść, że sytuacja skarżącego była też przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w postanowieniu z dnia 10 września 2014 r. sygn. akt I OZ 699/14 oddalając zażalenie W. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lipca 2014 r., sygn. akt II SAB/Wa 327/14 o odmowie przyznania prawa pomocy wskazał, że "wnioskodawca, decydując się na wszczęcie sprawy sądowej powinien liczyć się z ewentualnymi kosztami takiego postępowania i poprzez swoje działanie zapewnić sobie na ten cel niezbędne środki. Skoro środków tych wnioskodawca sobie nie zapewnił i we własnej ocenie ich nie posiada, to okoliczność ta nie powoduje, że prawo pomocy należy mu przyznać. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący nie wykazał także niemożności podejmowania działalności zarobkowej - choćby dorywczej. Wprawdzie z oświadczenia wnioskodawcy wynika, że jest osobą przewlekle chorą i nie może wykonywać ciężkiej pracy, jednak w stosunku do skarżącego, jak również w stosunku do jego żony nie zostały wydane orzeczenia o całkowitej, czy też częściowej niezdolności do pracy. Powyższe okoliczności nie zezwalają na przyjęcie, że obecny stan zdrowia wnioskodawcy uniemożliwia mu podjęcie jakiejkolwiek działalności zarobkowej. Skarżący może poszukiwać pracy zarobkowej niezwiązanej z wysiłkiem fizycznym".
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 260 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło