II SAB/Wa 990/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Sędziowie WSA Iwona Maciejuk, Ewa Pisula-Dąbrowska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi S.C. na bezczynność Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy 1. stwierdza, że Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych dopuścił się bezczynności, 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza od Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych na rzecz S.C. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. S.C. w dniu [...] września 2015 r. (data stempla pocztowego na przesyłce zawierającej skargę) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych w przedmiocie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją tego organu z dnia [...] września 2014 r. nr [...] złożonego w trybie art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 1182 ze zm.). Skarżący wniósł o zobowiązanie Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych do wydania decyzji w określonym terminie oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż w dniu [...] września 2014 r. Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych wydał decyzję nr [...], mocą której odmówił uwzględnienia wniosku skarżącego, dotyczącego udostępnienia przez Komisję [...] S.A. jego danych osobowych. Skarżący złożył wniosek z dnia [...] października 2014 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy przez organ. Generalny Inspektor do dnia złożenia skargi do Sądu nie rozpatrzył tego wniosku. W związku z tym zostały naruszone terminy załatwienia sprawy przewidziane w art. 35 § 1 - 3 k.p.a. Ponadto organ nie wykonał przewidzianego w art. 36 § 1 k.p.a. obowiązku zawiadomienia strony o niezałatwieniu sprawy w terminie wynikającym z art. 35 k.p.a. Skarżący wielokrotnie zwracał się do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z zapytaniem dotyczącym rozpatrywania przedmiotowej sprawy. Na zapytania te nie otrzymywał odpowiedzi. Ostatecznie skierował do organu, przewidziane w art. 37 § 1 k.p.a., wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia 5 września 2015 r., które również nie wywołało skutku. W takim stanie rzeczy skarga na bezczynność Generalnego Inspektora stała się zasadna. W odpowiedzi na skargę Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych wniósł o jej odrzucenie. W uzasadnieniu pisma procesowego organ wskazał, iż w dniu 5 listopada 2013 r. do Biura Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych wpłynęła skarga S.C., dotycząca udostępnienia przez Komisję [...] na rzecz Komisji [...] oraz udostępnienia przez Bank [...] S. A. na rzecz banków spółdzielczych jego danych osobowych zawartych w wykazie stanowiącym załącznik do pisma wiceprzewodniczącego K[...] z dnia [...] września 2013 r. W dniu [...] września 2014 r. Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych wydał decyzję administracyjną, mocą której odmówił uwzględnienia wniosku skarżącego. W dniu 10 października 2014 r. (w ustawowym terminie) do organu wpłynął wniosek skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. decyzją. W związku z powyższym, po ponownym przeanalizowaniu całego materiału dowodowego, w dniu [...] lutego 2015 r. Generalny Inspektor poinformował strony o zgromadzeniu materiału dowodowego wystarczającego do wydania decyzji administracyjnej. Pismem z dnia 5 września 2015 r. (data wpływu do organu - 7 września 2015 r.) skarżący wystosował wezwanie do usunięcia przez Generalnego Inspektora naruszenia prawa. W dniu [...] września 2015 r. Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych wydał decyzję administracyjną nr [...] utrzymującą w mocy własną decyzję z dnia [...] września 2014 r. Zdaniem organu, w aktualnym stanie prawnym i faktycznym skarga S. C. jest bezzasadna. Bowiem zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a ww. aktu prawnego. Ze stanem bezczynności mamy do czynienia wówczas, gdy dochodzi do przekroczenia terminu załatwienia sprawy (czy to na skutek niepodjęcia żadnych czynności, czy też prowadzenia postępowania i niezakończenia go wydaniem aktu administracyjnego lub podjęciem stosownej czynności), natomiast ze stanem przewlekłości mamy do czynienia wówczas, gdy organ podejmuje czynności w toku postępowania w sposób nieefektywny lub pozorny, nie przekraczając jednocześnie terminu załatwienia sprawy (najczęściej będą to przypadki nieuzasadnionego korzystania z możliwości wyznaczenia nowego terminu załatwienia sprawy). Jak wykazano powyżej, aktualnie Generalnemu Inspektorowi nie można przypisać bezczynności w niniejszym postępowaniu. Generalny Inspektor bowiem w dniu [...] września 2015 r. wydał ww. decyzję. Jednocześnie w kontekście wyżej przywołanych okoliczności faktycznych nie można uznać, by niniejsze postępowanie było prowadzone przez organ w sposób przewlekły. Bowiem w żadnym razie nie można przypisać organowi, by w sprawie podejmował czynności w sposób nieefektywny lub pozorny. Jak wyżej wykazano, organ podejmował czynności w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Mianowicie w pierwszej kolejności wystąpił do stron niniejszego postępowania w trybie art. 14 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych, o złożenie wyjaśnień i przesianie ewentualnych dowodów potwierdzających złożone wyjaśnienia, które następnie pozwoliły na zebranie materiału dowodowego wystarczającego do wydania decyzji administracyjnej. Następnie Komisja złożyła pismo, w następstwie którego nastąpiła konieczność uzupełnienia materiału dowodowego w niniejszej sprawie. Po otrzymaniu ww. wyjaśnień organ ponownie zebrał materiał dowodowy niezbędny do wydania decyzji i ta została wydana. Mając te względy na uwadze Generalny Inspektora wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest dopuszczalna. Przed wniesieniem skarżący wystąpił z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 37 k.p.a. Natomiast Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych nie uzasadnił swego wniosku o odrzucenie skargi, wobec powyższego nie sposób dociec z jakiego powodu wniosek ten należałoby uwzględnić. Sąd stwierdził jednocześnie, że skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej jako p.p.s.a.), sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4, albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (patrz. wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, publik. LEX nr 48016). Skarga na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Oceniając powyższe okoliczności, Sąd bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie orzekania. Zgodnie z art. 35 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawę bez zbędnej zwłoki. Stosownie zaś do art. 35 § 3 k.p.a., załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym — w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. W sprawie tej nie ma wątpliwości, że w dniu wniesienia skargi do Sądu (tj. [...] września 2015 r.) terminy określone w art. 35 § 3 k.p.a. upłynęły, zaś postępowanie z wniosku S. C. z dnia [...] października 2014 r. o ponowne rozparzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] września 2014 r. nie zostało zakończone w wymaganej przez przepisy prawa formie. Dopiero po wniesieniu skargi Generalny Inspektor w dniu [...] września 2015 r. wydał decyzję w sprawie. Sprawa z wniosku odwoławczego skarżącego była rozpatrywana przez niemal 1 rok. Przyjmując nawet, iż sprawa ta miała charakter szczególnie skomplikowany, jest bezsporne, że organ nie zakończył postępowania w terminie 2 miesięcy od dnia wpływu wniosku odwoławczego od decyzji wydanej po raz pierwszy w toku instancyjnym. Postępowanie administracyjne nie zostało zakończone decyzją także do dnia wniesienia skargi do Sądu na bezczynność organu w tej sprawie, a zatem skarga była zasadna w dniu jej wniesienia. W świetle powyższego stwierdzić należy, iż organ dopuścił się bezczynności. Okoliczność, że organ wydał decyzję w sprawie w dniu [...] września 2015 r., a zatem przed rozpoznaniem sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, nie zmienia ustalenia Sądu w tym zakresie. Wydanie decyzji administracyjnej po wniesieniu skargi na bezczynność organu powoduje jedynie, że Sąd nie ma już podstaw, aby zobowiązać organ do rozpatrzenia skargi w przedmiocie przetwarzania danych osobowych. Powyższa okoliczność nie czyni natomiast - w stanie faktycznym tej sprawy - skargi na bezczynność bezzasadną. Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych miała w niniejszej sprawie charakter rażącego naruszenia prawa. Od dnia złożenia przez S.C. do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] września 2014 r. do dnia zakończenia postępowania decyzją administracyjną drugoinstancyjną minął niemal rok. Uchybienie przepisowi art. 35 § 3 k.p.a. jest zatem oczywiste i nie jest usprawiedliwione okolicznościami sprawy. Z akt sprawy wynika, że wniosek skarżącego o ponowne rozparzenie sprawy wpłynął do organu w dniu 10 października 2014 r. i do dopiero po ponagleniu pismem skarżącego z dnia 15 stycznia 2015 r. organ podjął czynności w tej sprawie (w dniu 24 lutego 2015 r. wystosował pisma z zapytaniem do K[...] i Banku [...]). Następnie w dniu 25 maja 2015 r. skarżący wystosował do organu ponowne ponaglenie, zaś w dniu 5 września 2015 r. wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W dniu [...] września 2015 r. wydano decyzję w sprawie. Oznacza to, iż okresu co najmniej ośmiomiesięcznej bezczynności organu (nie podjęto w tym czasie jakichkolwiek czynności procesowych) nie można usprawiedliwić. W ocenie Sądu, zarówno czas trwania postępowania z wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy, jak i brak po stronie organu w toku trwania postępowania zintensyfikowanych działań, które wskazywałyby jednoznacznie, że faktycznie zmierzał on do jak najszybszego zakończenia postępowania, lecz na przeszkodzie stanęła okoliczność, która usprawiedliwiałaby choćby czasowy brak działania, powodują, że konieczne stało się stwierdzenie, iż bezczynność organu w tej sprawie miała charakter rażącego naruszenia prawa. Nie chodzi przy tym o samo rażące naruszenie art. 35 § 3 k.p.a., który wyznacza terminy prowadzenia postępowania administracyjnego, czy przepisu art. 12 k.p.a. statuującego zasadę szybkości postępowania, które to uchybienia są oczywiste, ale przede wszystkim o rażące naruszenie art. 8 k.p.a. w zw. z art. 36 k.p.a. Jednym z podstawowych zadań organu administracji publicznej jest rozstrzyganie co do istoty indywidualnych spraw w drodze decyzji administracyjnej. Nałożony przez ustawodawcę na organ obowiązek stania w toku postępowania na straży praworządności (art. 7 k.p.a.) oznacza konieczność podejmowania wszelkich działań w celu należytego rozpatrzenia sprawy. Sąd te twierdzenia organu w pełni podziela. Tym niemniej, w sprawie niniejszej, poza jedynymi pismami skierowanymi do stron postępowania w dniu 24 lutego 2015 r. żadnych innych czynności wyjaśniających w istocie nie podjęto. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 i 1a p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 i 2 wyroku. Orzeczenie zawarte w punkcie 3 wyroku, Sąd oparł na przepisie art. 200 p.p.s.a. Do kosztów postępowania niezbędnych do dochodzenia praw Sąd zaliczył uiszczony przez skarżącego wpis sądowy w wysokości 100 zł.