II SAB/Wa 998/14

PostanowienieWSA w Warszawie2015-03-27

Skład orzekający: Danuta Kania, Iwona Dąbrowska, Andrzej Kołodziej

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie udostępnienia informacji o przetwarzaniu danych osobowych i zaprzestania ich przetwarzania jest dopuszczalna w postępowaniu sądowoadministracyjnym, czy też powinna być rozpatrywana przez Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych?
Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji o przetwarzaniu danych osobowych oraz żądania zaprzestania ich przetwarzania nie podlega kognicji sądu administracyjnego w trybie skargi na bezczynność. Wnioski dotyczące danych osobowych, w tym odmowa ich udostępnienia lub brak reakcji administratora, powinny być kierowane do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych, którego decyzje podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego. W związku z tym, skarga złożona do sądu administracyjnego w tej sprawie jest niedopuszczalna.
Stan faktyczny
G. P. złożył wniosek do Ministra Sprawiedliwości o informacje dotyczące zbioru danych osobowych PESEL-SAD oraz o zaprzestanie przetwarzania jego danych. Po otrzymaniu odpowiedzi, która go nie satysfakcjonowała, G. P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Ministra Sprawiedliwości. Minister Sprawiedliwości wniósł o odrzucenie skargi, argumentując, że sprawa nie podlega rozstrzygnięciu w trybie administracyjnym, a właściwym organem do kontroli w tym zakresie jest Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych.
Rozstrzygnięcie
1. Odrzucono skargę. 2. Zwrócono skarżącemu kwotę 100 zł tytułem wpisu sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska (spr.), Andrzej Kołodziej, , Protokolant specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2015 r. sprawy ze skargi G. P. na bezczynność Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie ochrony danych osobowych na wniosek z dnia [...] lipca 2014 r. postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu G. P. kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego. W dniu [...] lipca 2014 r. G. P. skierował za pośrednictwem systemu PUAP do Ministra Sprawiedliwości wniosek o informację dotyczącą zbioru danych osobowych PESEL-SAD. W szczególności zwrócił się o podanie kto jest administratorem tego zbioru, kiedy i pod jakim numerem zbiór został zarejestrowany w GIODO, jaka jest podstawa prawna funkcjonowania zbioru, w jaki sposób i komu są udostępniane dane jak również czy w tym zbiorze są przetwarzane jego dane, od kiedy i z jakiego źródła zostały przekazane oraz kto i w jakim celu w okresie od [...] stycznia 2012 r. do dnia dzisiejszego miał do nich dostęp. Ponadto wniósł o zaprzestanie przetwarzania jego danych osobowych w systemie PESEL-SAD. Wobec braku odpowiedzi na ww. wniosek G. P. wezwał organ do usunięcia niezgodności z prawem, a następnie w dniu [...] sierpnia 2014 złożył zażalenie do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych (dalej: GIODO) na niezałatwienia sprawy w terminie (za pośrednictwem ePUAP). Pismem z dnia [...] września 2014 r. nr [...] skierowano do G. P. odpowiedź na przedstawione przez niego pytania, dotyczące zbioru danych osobowych PESEL-SAD. Organ wyjaśnił, że Minister Sprawiedliwości jest administratorem systemu PESEL-SAD, zbiór został zarejestrowany na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. 101, poz. 926), nie nastąpiła rejestracja w GIODO dane z rejestru nie są nikomu udostępniane, a dane wnioskodawcy zostały umieszczone w bazie za pośrednictwem Sądu Rejonowego [...] który o nie pytał i pozyskane z repliki bazy PESEL zlokalizowanej w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych. Minister Sprawiedliwości wyjaśnił, że nie przetwarza jego danych osobowych. W związku z otrzymanym pismem G. P. uzupełnił skargę skierowaną do GIODO odnosząc się do treści pisma organu. Wobec braku odpowiedzi z GIODO po upływie 30 dni od daty uzupełnienia zażalenia G. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Sprawiedliwości. W uzasadnieniu skargi skarżący zwrócił się do Sądu o nakazanie Ministrowi niezwłocznego załatwienia jego wniosku z [...] stycznia 2014 r. w szczególności poprzez uzupełnienia treści udostępnionych informacji zgodnie z wymogami ustawy, nakazanie ministrowi zaprzestania przetwarzania jego danych osobowych, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania i zwrotu kosztów zastępstwa procesowego oraz stwierdzenie, że doszło do rażącego naruszenia prawa. Skarżący wyjaśnił, że podtrzymuje wszystkie zarzuty wyrażone w skardze do GIODO i w uzupełnieniu skargi do GIODO. W jego ocenie ma on prawo żądać zaprzestania przetwarzania jego danych osobowych. Skarżący zaznaczył, że organ nie wskazał podstawy prawnej przetwarzania jego danych osobowych, choć z odpowiedzi organu jednoznacznie wynika, że organ je przetwarza. G. P. zauważył, że z pisma Ministerstwa Spraw Wewnętrznych z dnia [...] września 2014 r. wynika, że organ (Minister Sprawiedliwości) ma na swoim serwerze zainstalowaną kompletną bazę PESEL (dane wszystkich osób mających nadany numer PESEL) - bez żadnych wyjątków - w tym w szczególności jego dane. Organ nie odpowiedział na jego wniosek o zaprzestanie przetwarzania danych osobowych (ani nie zaprzestał, ani nie wydał decyzji odmownej). W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej odrzucenie. Minister wskazał, że w jego ocenie pismo skarżącego budzi wątpliwości interpretacyjne w zakresie żądania oraz określenia skarżonego organu, bowiem skarżący nie wskazał bezczynność którego organu jest przedmiotem jego skargi. W ocenie Ministra argumentacja podnoszona przez skarżącego może z jednej strony prowadzić do wniosku, że jego intencją jest wniesienie skargi na bezczynność GIODO w zakresie wniosków z dnia [...] sierpnia 2014 r. oraz z dnia [...] września 2014 r. (cyt: "Wobec braku odpowiedzi GIODO po upływie 30 dni od daty uzupełnienia zażalenia, kieruje niniejszą skargę na bezczynność do tutejszego Sądu"). Przy przyjęciu takiej interpretacji intencji skarżącego, trzeba uznać, że skarga została skierowana do niewłaściwego organu, tj. do Ministra Sprawiedliwości, podczas gdy powinna być kierowana do GIODO i odrzucić ją na podstawie art. 58 § 1 pkt. 1 p.p.s.a. Minister podkreślił, że nie ma możliwości przekazania skargi do GIODO jako do właściwego organu w trybie przepisu art. 65 k.p.a., bowiem obecnie sprawa toczy się w reżimie postępowania sądowoadministracyjnego. Minister zwrócił jednak uwagę na to, że skarżący świadomie zaadresował skargę wskazując expressis verbis Ministra jako organ, za którego pośrednictwem skarga jest składana. Ponadto z treści skargi wynika, że skarżący zarzuca Ministrowi bezczynność polegającą na niewydaniu decyzji administracyjnej w sprawie wniosku skarżącego z dnia [...] lipca 2014 r., a także na nieudzieleniu informacji o przetwarzaniu danych osobowych. W ocenie Ministra gdyby przyjąć taką interpretację intencji skarżącego, skarga również winna być odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt. 1 p.p.s.a., gdyż tego typu sprawa nie podlega załatwieniu na drodze administracyjnej. Minister uważa również, że pomimo wskazania braku podstawy prawnej we wniosku skarżącego z dnia [...] lipca 2014 r. nie może budzić wątpliwości, że wniosek ten stanowi realizację uprawnień skarżącego, wynikających z art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz.U z 2014 r., poz.1182) , zawiera bowiem żądanie udzielenia informacji, określonych w art. 32 ust. 1 oraz żądanie zaprzestania przetwarzania danych, określone w art. 32 ust. 1 pkt 6, który to przepis znajduje rozwinięcie art. 35 pow. ustawy o ochronie danych osobowych. W doktrynie i orzecznictwie w zasadzie nie budzi już wątpliwości, że udzielenie informacji, o których mowa w art. 32 ust. 1 pkt 1-5a pow. ustawy o ochronie danych osobowych ma charakter czynności faktycznej, nie przyjmuje zaś formy decyzji ani postanowienia, nie stanowi też wydania zaświadczenia w rozumieniu art. 217 k.p.a. Zagadnienie formy prawnej właściwej dla załatwienia przez administratora danych osobowych spraw dotyczących żądań, o których mowa w art. 32 ust. 1 pkt 6 oraz art. 35, tj. żądań uzupełnienia, uaktualnienia, sprostowania danych, czasowego lub stałego wstrzymania przetwarzania kwestionowanych danych lub ich usunięcia ze zbioru, budziło natomiast pewne kontrowersje gdyż uważano, że odmowa zaprzestania przetwarzania danych osobowych, jeżeli pochodzi od organu stosującego kodeks postępowania administracyjnego powinna następować w formie postanowienia (doręczanego na piśmie), na które służy zażalenie. Zgodnie z odmiennym poglądem, który Minister akceptuje odmowa zaprzestania przetwarzania danych osobowych stanowi jedynie czynność faktyczną, nie podlegająca kontroli w administracyjnym toku instancji. W ocenie Ministra gdyby przyjąć, że organ dokonuje odmowy wykonania czynności, o których mowa w art. 35 ust. 1 pow. ustawy o ochronie danych osobowych, w formie postanowienia, na które służy zażalenie, zainteresowany podmiot miałby możliwość wniesienia zażalenia na takie postanowienia, a następnie, w razie niekorzystnego rozstrzygnięcia, skargi do sądu administracyjnego. Jednocześnie jednak nadal istniałaby po stronie zainteresowanego podmiotu możliwość skierowania wniosku do GIODO na podstawie art. 35 ust. 2 pow. ustawy o ochronie danych osobowych, który wniosek mógłby skutkować wydaniem przez GIODO decyzji administracyjnej nakazującej przywrócenie stanu zgodnego z prawem, np. przez uzupełnienie, uaktualnienie lub sprostowanie danych osobowych czy też ich usunięcie ze zbioru, a także czasowe lub stałe wstrzymanie przetwarzania danych. Decyzja GIODO również podlegałaby ewentualnemu zaskarżeniu do sądu administracyjnego. W konsekwencji oba te akty - postanowienie organu odmawiającego zaprzestania przetwarzania danych osobowych oraz decyzja GIODO nakazująca przywrócenie stanu zgodnego z prawem, mogłyby następnie podlegać ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego. W rezultacie w tej samej sprawie mogłyby zapaść dwa odmienne wyroki. W ocenie organu taka ewentualność jest całkowicie nieakceptowalna w demokratycznym państwie prawnym, a przyjęcie poglądu zgodnie z którym odmowa zaprzestania przetwarzania danych osobowych następuje w formie postanowienia na które służy zażalenie, w przypadku gdy pochodzi od organu stosującego k.p.a., skutkowałaby różnicowaniem sytuacji administratorów danych osobowych w zależności od tego, czy administratorem danych jest podmiot podlegający przepisom k.p.a. czy też nie. Dokonywanie tego typu różnicowania nie znajduje żadnego uzasadnienia w treści przepisów pow. ustawy o ochronie danych osobowych, co potwierdza również orzecznictwo sądów administracyjnych. Minister podkreślił również, że wynikająca z pow. ustawy o ochronie danych osobowych, koncepcja organów powołanych do ochrony danych osobowych powoduje, że mimo braku możliwości instancyjnego skontrolowania czynności odmowy zaprzestania przetwarzania danych osobowych oraz nienadania jej sformalizowanego charakteru, działania administratora danych osobowych nie zostały wyjęte spod kontroli ich zgodności z prawem. Zgodnie z art. 8 ust. 1 oraz art. 12 pkt 1 i 2 pow. ustawy o ochronie danych osobowych, organem do spraw ochrony danych osobowych, do którego zadań należy kontrola zgodności ich przetwarzania z przepisami o ochronie danych osobowych oraz wydawanie decyzji administracyjnych i rozpatrywanie skarg w sprawach wykonania przepisów o ochronie danych osobowych, jest GIODO. Organ ten, z urzędu lub na wniosek osoby zainteresowanej, w przypadku naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych nakazuje, w drodze decyzji administracyjnej, przywrócenie stanu zgodnego z prawem, w szczególności nakazuje uzupełnienie, uaktualnienie, sprostowanie, udostępnienie lub nieudostępnienie danych osobowych (art. 18 ust. 1 pkt 2 pow. ustawy o ochronie danych osobowych). Oznacza to, że jeżeli podmiot, którego dane polegają przetwarzaniu kwestionuje udzieloną mu przez administratora danych odmowę zaprzestania przetwarzania jego danych, to może on zwrócić się do GIODO o skontrolowanie działania administratora. Dopiero taka decyzja wydana przez GIODO podlegać może zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Konkludując Minister zauważył, że skoro sprawa będąca przedmiotem skargi, polegająca na udzieleniu informacji o przetwarzaniu danych osobowych jak również na żądaniu zaprzestania przetwarzania danych osobowych skarżącego przez Ministra, w ogóle nie podlega rozstrzygnięciu w trybie postępowania administracyjnego, to tym bardziej nie jest możliwym, aby Minister Sprawiedliwości pozostawał w tej sprawie bezczynnym w rozumieniu art. 3 § 2 pkt. 8 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1–3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4a. Zgodnie natomiast z art. 3 § 3 powołanej ustawy, sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Sądy administracyjne rozpatrują zatem skargi na bezczynność organów wyłącznie w przypadku postępowań, które mogą zakończyć się wydaniem decyzji administracyjnych, wskazanych wyżej postanowień, wydaniem innych aktów lub podjęciem czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego. W orzecznictwie sądów administracyjnych i doktrynie przyjmuje się, że z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył tego postępowania wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a od 1 lipca 2007 r. także, gdy nie wydał pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie. Należy podkreślić, że skarga na bezczynność organu stanowi nie tylko środek służący przeciwdziałaniu przewlekłości postępowania organów administracji publicznej ale i ważny element zapewniający prawidłową wykładnię przepisów prawa administracyjnego (materialnego), określających formy działania organów administracji publicznej (Tadeusz Woś (w:) Tadeusz Woś, Hanna Knysiak-Molczyk, Marta Romańska "Postępowanie sądowoadministracyjne", Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis Warszawa 2004, str. 84). Przedmiotem skargi G. P., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest bezczynność Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie jego wniosku z dnia [...] lipca 2014 r. Analizując przedmiot skargi pod kątem jej dopuszczalności ustalenia wymagało przede wszystkim, czy Minister Sprawiedliwości zobowiązany był w niniejszej sprawie do wydania aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a. lub też wydania aktu lub podjęcia czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.). Skarga na bezczynność organu jest bowiem dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na akty i czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. (por. Andrzej Kabat (w:) Bogusław Dauter, Bogusław Gruszczyński, Andrzej Kabat, Małgorzata Niezgódka-Medek "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz", Wydanie II, Zakamycze 2006, str. 30). Nie budzi wątpliwości Sądu, iż przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie skarżący uczynił bezczynność Ministra Sprawiedliwości, nie zaś Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych. Wynika to z faktu, że skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skierował on za pośrednictwem Ministra Sprawiedliwości (art. 54 § 1 p.p.s.a.), jak również wynika to z analizy treści skargi. W treści bowiem samej skargi G. P. zarzuca bowiem Ministrowi bezczynność, polegającą na niewydaniu decyzji administracyjnej w sprawie jego wniosku z dnia [...] lipca 2014 r., a także na nieudzieleniu informacji o przetwarzaniu jego danych osobowych. Przypomnieć należy, że we wniosku tym skarżący zwrócił się o podanie kto jest administratorem tego zbioru, kiedy i pod jakim numerem zbiór został zarejestrowany w GIODO, jaka jest podstawa prawna funkcjonowania zbioru, w jaki sposób i komu są udostępniane dane jak również czy w tym zbiorze są przetwarzane jego dane, od kiedy i z jakiego źródła zostały przekazane oraz kto i w jaki celu w okresie od [...] stycznia 2012 r. do dnia dosianego miał do nich dostęp. Ponadto wniósł o zaprzestanie przetwarzania jego danych osobowych w systemie PESEL-SAD. Analiza żądanych informacji nie budzi, zdaniem sądu wątpliwości, że stanowią one dane osobowe, a podstawowym aktem prawnym regulującym sposób postępowania z takimi danymi (udostępnianie lub odmowę ich udostępnienia) jest ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2014 r., poz.1182). Zgodnie bowiem z art. 6 powołanej ustawy o ochronie danych osobowych, za dane osobowe (w rozumieniu tej ustawy) uważa się wszelkie informacje dotyczące zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osoby fizycznej (ust. 1), przy czym osobą możliwą do zidentyfikowania jest osoba, której tożsamość można określić bezpośrednio lub pośrednio, w szczególności przez powołanie się na numer identyfikacyjny albo jeden lub kilka specyficznych czynników określających jej cechy fizyczne, fizjologiczne, umysłowe, ekonomiczne, kulturowe lub społeczne (ust. 2). Informacji nie uważa się za umożliwiającą określenie tożsamości osoby, jeżeli wymagałoby to nadmiernych kosztów, czasu lub działań (art. 6 ust. 3 pow. ustawy o ochronie danych osobowych). W literaturze wskazuje się, że powyższa definicja "danych osobowych" jest stosunkowo pojemna. Obejmuje wszelkie informacje dotyczące zidentyfikowanej lub dającej się zidentyfikować osoby, a nie tylko takie, które same bezpośrednio i wprost służą identyfikacji. Inaczej rzecz ujmując w przypadku danych osobowych chodzi o wszelkie informacje dotyczące osoby fizycznej, o ile na ich podstawie możliwe jest jej zidentyfikowanie, odniesienie do konkretnej osoby, czy powiązanie z innymi informacjami identyfikującymi tę osobę wprost lub pośrednio. W ocenie sądu powyższe dane, warunkują zaliczenie ich do kategorii danych osobowych w rozumieniu art. 6 pow. ustawy o ochronie danych osobowych. Ocena zaś, że żądane przez skarżącego informacje stanowią dane osobowe w rozumieniu ustawy o ochronie danych osobowych przesądza o konieczności stosowania reżimu pow. ustawy do postępowania z przedmiotowymi danymi. Wskazać należy, że wniosek złożony przez skarżącego do Ministra Sprawiedliwości, w niniejszej sprawie dotyczył informacji charakteryzujących samego wnioskodawcę. Taka zaś sytuacja uregulowana została w Rozdziale 4 pow. ustawy o ochronie danych osobowych, zatytułowanym "prawa osoby, której dane dotyczą". Zgodnie z art. 32 ust. 1 pkt 3 pow. ustawy o ochronie danych osobowych, każdej osobie przysługuje prawo do kontroli przetwarzania danych, które jej dotyczą, zawartych w zbiorach danych, a zwłaszcza prawo do uzyskania informacji, od kiedy przetwarza się w zbiorze dane jej dotyczące oraz podania w powszechnie zrozumiałej formie treści tych danych. Stosownie zaś do treści art. 33 ust. 1 pow. ustawy o ochronie danych osobowych, na wniosek osoby, której dane dotyczą, administrator danych jest obowiązany, w terminie 30 dni, poinformować o przysługujących jej prawach oraz udzielić, odnośnie do jej danych osobowych, informacji, o których mowa w art. 32 ust. 1 pkt 1 - 5a, zaś na jej wniosek informacji tych udziela się na piśmie. Administrator może również odmówić udzielenia informacji osobie, której żądane dane dotyczą, w warunkach wskazanych w art. 34 pow. ustawy o ochronie danych osobowych. W ustawie o ochronie danych osobowych zdefiniowano również pojęcie przetwarzania danych, którym są jakiekolwiek operacje wykonywane na danych osobowych, takie jak zbieranie, utrwalanie, przechowywanie, opracowywanie, zmienianie, udostępnianie i usuwanie, a zwłaszcza te, które wykonuje się w systemach informatycznych (art. 7 pkt 2) oraz administratora danych, którym jest organ, jednostka organizacyjna, podmiot lub osoba, o których mowa w art. 3 ustawy (jednostki publiczne, jednostki niepubliczne wykonujące zadania publiczne, osoby fizyczne, prawne i jednostki nieposiadające osobowości prawnej, jeśli przetwarzają dane osobowe w związku ze swoją działalnością) – decydujące o celach i środkach przetwarzania danych osobowych (art. 7 pkt 4). Jak wynika z akt sprawy, pismem z dnia [...] września 2014 r. organ udzielił skarżącemu odpowiedzi na zadane przez niego pytania, jak również odniósł się do żądania zaprzestania przetwarzania jego danych osobowych, wskazując, że organ ich nie przetwarza. Jak wynika jednakże z treści skargi G. P., nie jest on usatysfakcjonowany tymi odpowiedziami i stąd złożył skargę na bezczynność Ministra Sprawiedliwości do sądu administracyjnego, żądając od sądu ażeby nakazał organowi niezwłoczne załatwienie wniosku z dnia [...] lipca 2014 r., poprzez uzupełnienie treści udostępnionych informacji zgodnie z wymogami ustawy oraz nakazanie ministrowi zaprzestania przetwarzania danych osobowych skarżącego. Przytoczone wyżej regulacje oraz stan faktyczny sprawy uprawniają, zdaniem Sądu, do wniosku, że żądanie skarżącego skierowane do Ministra Sprawiedliwości można zakwalifikować niewątpliwie jako realizowanie prawa do kontroli przetwarzanych przez ten organ (jako administratora) danych dotyczących żądającego, mające postać wniosku o ich udostępnienie w powszechnie zrozumiałej formie (art. 32 ust. 1 pkt 5 pow. ustawy o ochronie danych osobowych). Jak wyżej również wskazano, wniosek taki powinien zostać załatwiony w trybie uregulowanym w art. 33 ust. 1 i 2 lub w art. 34 pow. ustawy o ochronie danych osobowych, tzn. poprzez udzielenie informacji lub poprzez pisemną odmowę jej udzielenia z podaniem powodów takiego postępowania. Przedmiotowa, dokonana wyżej kwalifikacja wniosku skarżącego oraz odpowiedzi organu ma ten skutek, że wyklucza na obecnym etapie postępowania o udostępnienie danych właściwość sądu administracyjnego i możliwość skontrolowania przez sąd legalności działania organu jako, administratora danych. Wynika to z faktu nienadania przez ustawodawcę zarówno odmownym "rozstrzygnięciom" podejmowanym przez administratora danych osobowych na podstawie art. 33 u.o.d.o. charakteru decyzji administracyjnej ani innej procesowej formy, której zgodność z prawem można byłoby zakwestionować w sformalizowanym trybie instancyjnym (według k.p.a.) lub też którą można byłoby zakwalifikować do kategorii aktów lub czynności podlegających kontroli sądu administracyjnego, a wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), jak też możliwości złożenia skargi do sądu w przypadku braku reakcji administratora danych na wniosek , o jakim mowa w art. 32 pow. ustawy o ochronie danych osobowych. Należy wskazać, że również w literaturze przedmiotu nie wypracowano jednolitego stanowiska zarówno odnośnie kwalifikacji czynności udzielenia informacji jak i zawierającej odmowę udostępnienia danych, w tym także podejmowanej na podstawie art. 34 u.o.d.o. Zdaniem sądu uwzględniając obowiązujące regulacje należy podzielić te poglądy, zgodnie z którymi "rozstrzygnięcia odmowne" to nic innego jak czynności faktyczne lub też czynności możliwe do zakwestionowania wyłącznie w trybie przepisów Działu VIII k.p.a. "Skargi i wnioski" (por. J. Barta i inni, Ochrona ..., teza 39 do art. 23 ustawy). Powyższy wniosek potwierdza wynikająca z ustawy o ochronie danych osobowych koncepcja organów powołanych do ochrony danych osobowych, która pozwala twierdzić, że mimo braku możliwości instancyjnego skontrolowania czynności odmowy udostępnienia danych osobowych oraz nienadania jej sformalizowanego charakteru czy braku reakcji organu na taki wniosek, że działania administratora danych osobowych nie zostały wyjęte spod kontroli ich zgodności z prawem. Zgodnie bowiem z art. 8 ust. 1 oraz art. 12 pkt 1 i 2 u.o.d.o. organem do spraw ochrony danych osobowych, do którego zadań należy kontrola zgodności ich przetwarzania z przepisami o ochronie danych osobowych oraz wydawanie decyzji administracyjnych i rozpatrywanie skarg w sprawach wykonania przepisów o ochronie danych osobowych, jest Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych. Organ ten, z urzędu lub na wniosek osoby zainteresowanej, w przypadku naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych nakazuje, w drodze decyzji administracyjnej, przywrócenie stanu zgodnego z prawem, w szczególności nakazuje udostępnienie lub nieudostępnienie danych osobowych (art. 18 ust. 1 pkt 2 u.o.d.o.). Oznacza to, że jeżeli ubiegający się o udostępnienie danych kwestionuje udzieloną mu przez administratora danych odpowiedź negatywną bądź brak takiej odpowiedzi – może zwrócić się do GIODO o skontrolowanie działania administratora. Dopiero decyzja wydana przez GIODO podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego (vide np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 listopada 2008 r., II SA/Wa 222/08, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej w skrócie jako CBOSA). Rozpoznawana sprawa znajduje się na etapie uzyskania przez skarżącego odpowiedzi, która go nie satysfakcjonuje, uznając ją za bezczynność organu. Jej zakwestionowanie nie może jednak, jak wyżej wywiedziono, nastąpić w trybie skargi na bezczynność organu, do sądu administracyjnego z uwagi na brak sformalizowanego kształtu czy to milczenia organu czy to odmowy udzielenia informacji i nieuregulowania kwestii jej instancyjnej kontroli. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd podziela pogląd wyrażony w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 kwietnia 2000 r. o sygn. akt II SA 2617/99, w którym wskazano, że "według rozdziału 2 pow. ustawy o ochronie danych osobowych jedynym organem ochrony danych osobowych jest Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych, który jest upoważniony z urzędu lub na wniosek osoby zainteresowanej min. do nakazania administratorowi danych – w drodze decyzji – przywrócenia stanu zgodnego z prawem przez uzupełnienie, uaktualnienie, sprostowanie, udostępnienie lub nieudostępnienie danych osobowych. W art. 22 ustawy zamieszczono generalne odesłanie do przepisów k.p.a., wg których prowadzi się postępowanie w sprawach uregulowanych w tej ustawie. Chodzi oczywiście o postępowanie prowadzone przez Generalnego Inspektora, a nie przez administratora danych, gdyż art. 22 ustawy nie znalazł się w przepisach ogólnych mając zastosowanie do całego aktu normatywnego, lecz w rozdziale 2 poświęconym wyłącznie Generalnemu Inspektorowi". Biorąc pod uwagę wskazane wyżej argumenty złożona w sprawie niniejszej skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Nie oznacza to oczywiście, że skarżącemu nie przysługuje prawo złożenia do GIODO na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 pow. ustawy o ochronie danych osobowych wniosku zawierającego żądanie skontrolowania legalności działania administratora danych osobowych. To bowiem do GIODO będzie należała ocena, czy działania Ministra Sprawiedliwości, które dotyczą wnioskodawcy, pozostawały zgodne z prawem. Mając na uwadze, że skarga w sprawie niniejszej została złożona na czynność niepodlegającą zaskarżeniu do sądu administracyjnego, podlegała ona odrzuceniu o czym orzeczono w sentencji na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz., 270 z zm.). W myśl zaś art. 232 § 1 pkt 1 pow. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd postanowił zwrócić skarżącemu G. P. cały uiszczony wpis.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło