II SO/Wa 1/16
PostanowienieWSA w Warszawie2016-02-25
Skład orzekający: Andrzej Kołodziej
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny może wymierzyć grzywnę organowi, który po uwzględnieniu skargi w trybie autokontroli, nie przekazał jej wraz z aktami sprawy do sądu w ustawowym terminie, mimo że następnie przekazał te dokumenty przed rozpatrzeniem wniosku o grzywnę?Ratio decidendi
Sąd administracyjny może wymierzyć grzywnę organowi, który nie przekazał skargi wraz z aktami sprawy do sądu w ustawowym terminie, nawet jeśli następnie przekazał te dokumenty przed rozpatrzeniem wniosku o grzywnę. Fakt przekazania skargi nie czyni orzekania w przedmiocie grzywny bezprzedmiotowym, a grzywna pełni funkcję dyscyplinującą, restrykcyjną i prewencyjną, zapobiegając naruszeniom prawa w przyszłości. Sąd powinien jednak wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, w tym przyczyny opóźnienia i fakt wypełnienia obowiązku przed rozpatrzeniem wniosku.Stan faktyczny
A. K. złożył wniosek o wymierzenie grzywny Przedsiębiorstwu [...] S.A. za nieprzekazanie sądowi skargi z dnia 11 września 2015 r. na bezczynność w przedmiocie dostępu do informacji publicznej. Skarga wpłynęła do organu 14 września 2015 r., a organ uwzględnił ją w całości 13 października 2015 r., udostępniając wnioskowane informacje. Organ argumentował, że uwzględnienie skargi w trybie autokontroli czyni ją bezprzedmiotową i zwalnia z obowiązku przekazania jej do sądu. Ostatecznie organ przekazał skargę do sądu 1 lutego 2016 r., po otrzymaniu wniosku o grzywnę.Rozstrzygnięcie
Wymierzono Przedsiębiorstwu [...] w [...] S.A. grzywnę w wysokości 300 zł.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Kołodziej po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o wymierzenie grzywny Przedsiębiorstwu [...] w [...] S.A. za nieprzekazanie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi na bezczynność organu w przedmiocie dostępu do informacji publicznej z dnia 11 września 2015 r. wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia: wymierzyć Przedsiębiorstwu [...] w [...] S.A. grzywnę w wysokości 300 zł (słownie trzysta złotych)
A.K. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o wymierzenie grzywny Przedsiębiorstwu [...] w [...] S.A. za nieprzekazanie sądowi skargi z dnia 11 września 2015 r. na bezczynność tego organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę.
W uzasadnieniu wniosku wyjaśnił, że wskazana wyżej skarga wpłynęła do organu w dniu 14 września 2015 r. Stwierdził, że w dniu 13 października 2015 r. organ uwzględnił skargę w całości i udostępnił wnioskowane informacje publiczne. Jednak udostępnienie informacji nie zwalnia spółki z obowiązku przekazania skargi do rozpatrzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Natomiast mimo upływu ustawowego terminu, skarga nie została przekazana do Sądu.
W odpowiedzi na powyższe Przedsiębiorstwo [...] w [...] S.A. stwierdziło, że spółka nie przekazała Sądowi skargi z dnia 11 września 2015 r. z uwagi na fakt, że w dniu 13 października 2015 r. uwzględniła w całości wspomnianą skargę. A. K. otrzymał wszelkie wnioskowane informacje. W przeświadczeniu spółki, uwzględnienie wniosku w trybie autokontroli zgodnie z art. 54 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, czyniło skargę na bezczynność w pełni bezprzedmiotową i tym samym zwalniało z obowiązku nadawania dalszego biegu otrzymanej skargi.
Poinformował, że mając na uwadze otrzymany wniosek, w celu uniknięcia nałożenia kary pieniężnej, Spółka przekazała do Sądu skargę z dnia 11 września 2015 r. wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Stosownie do treści art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. (art. 54 § 2 ustawy).
Zgodnie natomiast z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz. U. z 2015 r., poz. 2058 ze zm.) do skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi.
Art. 55 § 1 ppsa stanowi zaś, że w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 ww. ustawy, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy, tj. do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym.
Grzywna, o której mowa w art. 55 § 1 ppsa ma charakter mieszany: dyscyplinująco-restrykcyjny. Jest to więc środek, którego zastosowanie ma doprowadzić do wykonania przez organ obowiązku z art. 54 § 2 ustawy, jednakże wyłączną, materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie tego obowiązku w terminie przewidzianym w tym przepisie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2006 r. sygn. akt II OSK 1024/06, ONSAiWSA, 2006 r., Nr 6, poz. 156). Stosownie jednak do treści art. 55 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi "sąd może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny, co oznacza, że rozstrzygając w tej kwestii, sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 ustawy, a także czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 381).
Ponadto w uchwale z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09 (ONSA/WSA 2010/1/2) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 powołanej ustawy pełni również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy bowiem także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy.
W ocenie Sądu wniosek o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę zasługuje na uwzględnienie.
Sprawa ze skargi A. K. z dnia 11 września 2015 r. na bezczynność Przedsiębiorstwa [...] w [...] S.A. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej została zarejestrowana w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie pod sygnaturą akt II SAB/Wa 109/16. Z akt tej sprawy wynika, że organ przekazał skargę wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy w dniu 1 lutego 2016 r. (dana pieczęci na kopercie). Natomiast, przedmiotowa skarga wpłynęła do organu w dniu 14 września 2015 r. (data prezentaty organu).
Termin do wykonania obowiązku określonego w art. 54 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej upływał w tej sytuacji w dniu 29 września 2015 r. Opóźnienie organu wyniosło zatem 124 dni.
Podkreślić trzeba, że fakt przekazania przez spółkę skargi, wraz z odpowiedzią na nią i aktami sprawy, w żadnym wypadku nie czyni orzekania w przedmiocie wymierzenia grzywny bezprzedmiotowym, toteż postępowanie nie podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ppsa (zob. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009 r. o sygn. akt II GPS 3/09, publ. "Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego i wojewódzkich sądów administracyjnych" 2010, nr 1, poz. 2; D. Onyśk, Problemy z dyscyplinującym wymierzaniem grzywny organowi przez sądy administracyjne, "Przegląd Prawa Publicznego" 2009, nr 10, s. 73-78). Nie zmienia on bowiem zaistniałego uchybienia terminowi ustanowionemu w art. 54 § 2 tej ustawy.
Przekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę jest bezwzględnym obowiązkiem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono. Nie może w żaden sposób wpływać na realizację tego obowiązku przekonanie organu zobowiązanego, iż skarga ta jest bezzasadna. To, czy skarga jest zasadna, czy też nie, jest bowiem przedmiotem oceny sądu, do którego skarga jest kierowana. Ocena taka może być przeprowadzona dopiero po przekazaniu przez organ skargi do Sądu.
Adresatem skargi z 11 września 2015 r. był Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Wobec powyższego nie powinno budzić wątpliwości organu, że należało ją przekazać wraz z aktami sprawy w terminie 15 dni od dnia jej otrzymania zgodnie z art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Biorąc pod uwagę okoliczność, że organ ostatecznie przekazał do Sądu skargę wraz aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, wymierzenie grzywny w tej sytuacji ma przede wszystkim charakter restrykcyjny, ale także prewencyjny. Nie jest bowiem pożądane, aby zaniedbania jakich dopuścił się organ, występowały w przyszłości.
Wobec powyższego Sąd uznał przedmiotowy wniosek za uzasadniony i nałożył na organ grzywnę w wysokości 300 zł.
Wymierzając grzywnę we wskazanej wyżej wysokości Sąd wziął pod uwagę skalę opóźnienia organu oraz fakt przekazania do Sądu przedmiotowej skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny. W niniejszej sprawie istotne jest również, że opóźnienie organu nie wynikało z lekceważenia strony czy obowiązków nałożonych na podmiot ustawą o dostępie do informacji publicznej. Zdaniem Sądu zwłoka organu spowodowana była mylnym przeświadczeniem, że uwzględnienie skargi w całości na podstawie art. 54 § 3 ppsa i udzielenie żądanej informacji publicznej, zwalnia z obowiązku przekazania skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 55 § 1 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło