II SO/Wa 100/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Danuta Kania po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. K. o wymierzenie Komendantowi Głównemu Policji grzywny za nieprzekazanie skargi, odpowiedzi na skargę i akt administracyjnych sprawy w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 97/12 ze skargi J. K. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia kontrolnego postępowania sprawdzającego postanawia wymierzyć Komendantowi Głównemu Policji grzywnę w wysokości 7000 (siedem tysięcy) złotych. W dniu 5 grudnia 2011 r. (data nadania w Urzędzie Pocztowym) J. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pismo z dnia 1 grudnia 2011 r. zatytułowane "skarga na bezczynność organu", w którym na podstawie art. 227 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) zaskarżył bezczynność Komendanta Głównego Policji w związku z nieprzekazaniem do rozpatrzenia przez Sąd złożonej przez wnioskodawcę skargi na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2011 r. W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, że skargę złożył w dniu 15 lutego 2011 r., zaś do dnia złożenia niniejszego pisma sprawa nie została przekazana do rozpatrzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Uzyskał jedynie odpowiedź od organu, że zaskarżone postanowienie jest ostateczne w administracyjnym toku postępowania i nie przysługuje od niego środek zaskarżenia, tym samym nie przysługuje na nie prawo złożenia skargi, zaś sama skarga nie podlega rozpatrzeniu. W odpowiedzi na wniosek organ wyjaśnił, że nie traktował pisma J. K. zatytułowanego "skarga" jako skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, gdyż zaskarżone postanowienie było ostateczne w administracyjnym toku postępowania i nie przysługiwał od niego środek zaskarżenia. Organ wskazał na wątpliwości co do sposobu potraktowania przedmiotowej skargi, zauważając jednocześnie, że nie sposób wykluczyć wszystkich elementów losowych mogących spowodować niedopełnienie obowiązków wynikających z przepisów prawa. Zdaniem organu, w sytuacji skargi J. K. (niezależnie od rozstrzygnięcia sądu) nie sposób wywieść jakiejkolwiek szkody wywołanej przez zawinione działanie organu, polegające na przesłaniu skargi z uchybieniem ustawowego terminu. Organ podkreślił również, że w jego ocenie, pismo strony z dnia 1 grudnia 2011 r. stanowi skargę na bezczynność organu, nie zaś wniosek o wymierzenie grzywny. Odpowiadając na wezwanie sądu do sprecyzowania wniosku z dnia 1 grudnia 2011 r., J. K. w piśmie z dnia 14 marca 2012 r. podniósł, że jego pismo dotyczy bezczynności organu polegającej na nieprzekazaniu skargi do Sądu. Jego intencją było ustalenie, czy organ miał obowiązek przekazania skargi, spowodowanie jej przekazania do Sądu, zaś w przypadku stwierdzenia, że organ nie przekazał w ogóle skargi lub przekazał ją z uchybieniem ustawowego terminu, wymierzenie kary za nieprzestrzeganie przepisów prawa. Dodatkowo wnioskodawca podkreślił, że na skutek wniesienia skargi zostało wszczęte przeciwko niemu postępowanie dyscyplinarne. W piśmie 12 kwietnia 2012 r. organ ponownie podkreślił, że w jego ocenie, pismo z dnia 1 grudnia 2011 r. stanowi skargę na bezczynność organu nie zaś wniosek o wymierzenie grzywny. Odnosząc się do zarzutów wnioskodawcy, Komendant Główny Policji poinformował, że postępowanie dyscyplinarne zostało wszczęte nie "na skutek wniesienia skargi", lecz z powodu zawarcia przez skarżącego w skardze niedopuszczalnych ze względu na etykę policjanta sformułowań. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), powoływanej dalej jako p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi. Organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (§ 2). Stosownie natomiast do treści art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. W ocenie Sądu, wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie rozważań należy stwierdzić, że pismo J. K. z dnia 1 grudnia 2011 r., sprecyzowane następnie pismem z dnia 14 marca 2012 r., stanowi wniosek o wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 55 § 2 p.p.s.a. Wnioskodawca zatytułował wprawdzie swoje pismo jako "skarga na bezczynność", jednak podkreślił, że owa bezczynność polega na nieprzekazaniu w ustawowym terminie jego skargi wraz z aktami administracyjnymi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wskazał również, że wnosi o wymierzenie organowi kary za nieprzestrzeganie przepisów prawa. Stąd też, zdaniem Sądu, intencja wnioskodawcy pozostaje w tym zakresie jednoznaczna. Podkreślenia wymaga, że czynność określona w art. 54 § 2 p.p.s.a., tj. przekazanie sądowi skargi wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę w terminie 30 dni od dnia jej wniesienia, jest bezwzględnym obowiązkiem organu. Natomiast wymierzenie grzywny, za niewywiązanie się z tego obowiązku ma charakter mieszany: dyscyplinująco - restrykcyjny. Jego zastosowanie ma więc doprowadzić do wykonania przez organ obowiązku z art. 54 § 2 ustawy. Należy jednak mieć na uwadze, że wyłączną, materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie tego obowiązku w terminie przewidzianym w tym przepisie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2006 r. sygn. akt II OSK 1024/06, ONSAiWSA, 2006 r., Nr 6, poz. 156). Podkreślenia wymaga też fakt, iż zastosowanie tego środka nie jest obligatoryjne, przepis art. 55 § 1 p.p.s.a. wyraźnie wskazuje, że "sąd może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny. Oznacza to potrzebę uwzględnienia przez sąd wszystkich okoliczności sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 ustawy, a także czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 259). W niniejszej sprawie Komendant Główny Policji spóźnił się z wypełnieniem ciążącego na nim obowiązku o 288 dni. Skarga J. K., jak wynika z akt sprawy o sygn. II SA/Wa 97/12, na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia kontrolnego postępowania sprawdzającego, wpłynęła do Komendy Głównej Policji w dniu 28 lutego 2011 r., a zatem ostatnim dniem na przekazanie skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi był dzień 30 marca 2011 r. Organ wykonał zaś swój obowiązek w dniu 12 stycznia 2012 r. - tj. ponad 9 miesięcy po upływie trzydziestodniowego terminu, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. Wskazać należy, że okoliczności, na które powołuje się organ, związane z niedopuszczalnością skargi, nie zasługują na uwzględnienie, bowiem to Sąd, a nie organ dokonuje oceny czy to zasadności, czy to dopuszczalności skargi. Oceny tej Sąd dokonuje właśnie w oparciu o przekazane przez organ dokumenty w postaci: skargi, odpowiedzi na skargę, akt administracyjnych oraz stanowisk i wniosków stron złożonych już w toku postępowania sądowoadministracyjnego. Obowiązek przekazania akt sprawy ma zatem charakter obiektywny i jest niezależny od okoliczności, czy skarga jest niezasadna, czy też niedopuszczalna. Pismo J. K. z dnia 15 lutego 2011 r. skierowane było do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zostało zatytułowane "skarga", zaś w jego treści skarżący, powołując się na art. 54 § 1 p.p.s.a., zaskarżył postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...], wnosząc o jego uchylenie w całości. Stąd też niezrozumiałe pozostają wyjaśnienia organu, w których powołuje się on na wątpliwości co do sposobu potraktowania przedmiotowej skargi. Wprawdzie organ w odpowiedzi na wniosek powołał się również na "elementy losowe mogące spowodować niedopełnienie obowiązków wynikających z przepisów prawa", nie wyjaśnił jednak w żaden sposób, jakiego rodzaju "elementy losowe" przyczyniły się do ponad dziewięciomiesięcznego uchybienia terminowi do przekazania skargi do sądu. Także podnoszony przez organ brak szkody po stronie skarżącego wskutek opóźnienia organu nie może zostać uznany za okoliczność usprawiedliwiającą niewypełnienie ustawowego obowiązku przekazania skargi w trzydziestodniowym terminie. Stosownie do postanowień art. 154 § 6 p.p.s.a. grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Zgodnie z Komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 lutego 2012 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2011 r. (M.P. z 2012 r., poz. 63) w 2011 r. wynosiło ono 3.399,52 zł. Biorąc pod uwagę znaczne opóźnienie organu w przekazaniu skargi J. K. do Sądu (288 dni), oraz brak okoliczności usprawiedliwiających uchybienie terminu wskazanego w art. 55 § 2 p.p.s.a., jak również fakt, że organ przekazał skargę do Sądu wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi dopiero po złożeniu wniosku o wymierzenie grzywny, Sąd stwierdził, że grzywna w wysokości 7000 zł będzie adekwatna do okoliczności niniejszej sprawy. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 55 § 1 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.