II SO/Wa 131/15

Dnia 4 lutego 2015 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Joanna Dziedzic-Bukowska po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: - oddalić wniosek. E. K. (dalej "skarżąca", "wnioskodawczyni") zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej jej skargi na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] grudnia 2014 r. Stwierdzono, co następuje: Rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy trzeba mieć na względzie, że zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej jako "P.p.s.a."), strona wnosząca do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki obowiązana jest do poniesienia kosztów postępowania. Art. 243 i nast. P.p.s.a., przewidują możliwość ubiegania się przez osobę fizyczną o przyznanie prawa pomocy. Z powyższego wynika zatem, że z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy może wystąpić strona, która zobowiązana jest do poniesienia kosztów sądowych w toczącym się z jej inicjatywy lub z jej udziałem postępowaniu. Wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych odnosi się do skargi na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] grudnia 2014 r. w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Należy mieć na uwadze, że strony w tego rodzaju sprawach korzystają z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e) P.p.s.a. W myśl tego przepisu nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Ustawowy charakter zwolnienia oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych już od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania, zarówno przed sądem pierwszej instancji – wojewódzkim sądem administracyjnym – jak i przed sądem II instancji – Naczelnym Sądem Administracyjnym. W rezultacie wniosek strony, która korzysta z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, a występuje o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie nie zasługuje na uwzględnienie. Jak wskazano powyżej, kwestię zwolnienia od kosztów sądowych rozstrzyga sama ustawa. W odróżnieniu od zwolnienia mocą postanowienia sądu lub referendarza sądowego (zwolnienie podmiotowe zależne od sytuacji majątkowej strony), zwolnienie ustawowe ma charakter przedmiotowy i jest niezależne od sytuacji majątkowej strony i jej możliwości płatniczych. Skoro wnioskodawczyni korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych wniosek o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie nie znajduje uzasadnienia. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono, jak w sentencji.