II SO/Wa 14/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Stowarzyszenia [...] z siedzibą w W. o wymierzenie Krajowemu Centrum Osteoporozy sp. z o.o. z siedzibą w W. grzywny za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia: wymierzyć Krajowemu Centrum Osteoporozy sp. z o.o. z siedzibą w W. grzywnę w wysokości 300 (trzysta) złotych, zasądzić od Krajowego Centrum Osteoporozy sp. z o.o. z siedzibą w W. na rzecz Stowarzyszenia [...] z siedzibą w W. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Stowarzyszenie [...] z siedzibą w W. złożyło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o wymierzenie grzywny Krajowemu Centrum Osteoporozy sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej [...]) za nieprzekazanie do tego Sądu skargi z dnia [...] października 2021 r. na bezczynność w związku z wnioskiem z dnia [...] lipca 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej. Wniesiono o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W treści wniosku wskazane zostało, iż skargę na bezczynność organ otrzymał w dniu [...] listopada 2021 r., co wynika z załączonego wydruku ze strony "śledzenie przesyłek [...]". Zdaniem Stowarzyszenia do dnia wniesienia wniosku o wymierzenie grzywny organ nie przekazał skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Krajowe Centrom Osteoporozy sp. z o.o. z siedzibą w W. zażądało odrzucenia wniosku o wymierzenie grzywny w całości. Organ stwierdził, iż nie otrzymał żadnego wniosku [...] z dnia [...] lipca 2021 r. Podkreślił, iż dopiero dnia [...] listopada 2021 r. do [...] doręczona została skarga na bezczynność z dnia [...] października 2021 r. wraz z dołączoną do niej kopią wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] lipca 2021 r. Organ w reakcji na skargę przesłał do r.pr. A. K. oraz [...] pismo z dnia [...] listopada 2021 r. będące odpowiedzią na tę skargę. Krajowe Centrom Osteoporozy Sp. z o.o. w W. podkreśliło, że ani Stowarzyszenie, ani też ustanowiony pełnomocnik r.pr. A. K. w żaden sposób nie zareagowali na odpowiedź na wniosek udzieloną pismem z dnia Krajowe Centrum Osteoporozy listopada 2021 r. Organ nie miał zatem możliwości wyjaśnienia sprawy i udzielenia odpowiedzi w sposób właściwy i zgodny ze wszystkimi obowiązującymi przepisami. Wobec powyższego [...] wniosło o odrzucenie wniosku o wymierzenie grzywny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Stosownie do treści art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) dalej p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 ustawy). Zgodnie natomiast z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 902 ze zm.) do skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Art. 55 § 1 p.p.s.a. stanowi, że w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 ww. ustawy, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy, tj. do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Grzywna, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter mieszany: dyscyplinująco-restrykcyjny. Jest to więc środek, którego zastosowanie ma doprowadzić do wykonania przez organ obowiązku z art. 54 § 2 ustawy, jednakże wyłączną, materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie tego obowiązku w terminie przewidzianym w tym przepisie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 1024/06, ONSAiWSA, 2006 r., Nr 6, poz. 156). Stosownie jednak do treści art. 55 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi "sąd może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny, co oznacza, że rozstrzygając w tej kwestii, sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 ustawy, a także czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Warszawa 2011, s. 381). Ponadto w uchwale z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09 (ONSA/WSA 2010/1/2) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 powołanej ustawy pełni również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy bowiem także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy. W ocenie Sądu wniosek o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę zasługuje na uwzględnienie. Stowarzyszenie [...] w dniu [...] listopada 2021 r. przesłała bezpośrednio do Krajowego Centrum Osteoporozy Sp. z o.o. z siedzibą w W. skargę z dnia [...] października 2021 r. na bezczynności tego podmiotu w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] lipca 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej. Wskazana skarga, jak wynika z wydruku śledzenie przesyłek [...] S.A. (karta 12 akt sądowych) została doręczona w dniu [...] listopada 2021 r. Do dnia wydania niniejszego postanowienia KCO nie przekazało do Sądu skargi z dnia [...] października 2021 r. wraz z odpowiedzią na skargę oraz aktami administracyjnymi sprawy. Mając na uwadze fakt, iż [...] otrzymało przedmiotową skargę w dniu [...] listopada 2021 r., termin do wykonania obowiązku określonego w art. 54 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, upłynął w tej sytuacji w dniu [...] listopada 2021 r. (poniedziałek). Zwłoka organu, który do dnia wydania niniejszego postanowienia nie przekazał skargi z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy do Sądu, wynosi do dnia wydania niniejszego postanowienia ponad 7 miesięcy. Podkreślenia wymaga, że przekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę jest bezwzględnym obowiązkiem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono. Nie może wpływać na realizację tego obowiązku przekonanie organu zobowiązanego, że skarga jest bezzasadna czy niedopuszczalna. Powyższa kwestia jest bowiem przedmiotem oceny sądu, do którego skarga jest kierowana. Ocena taka może zostać przeprowadzona dopiero po przekazaniu przez organ skargi. Adresatem skargi z dnia [...] października 2021 r. był Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Z jej treści jasno wynikało, że dotyczy ona dostępu do informacji publicznej. Wobec powyższego nie powinno budzić wątpliwości podmiotu zobowiązanego, że skargę należało przekazać do Sądu wraz z aktami sprawy w terminie 15 dni od dnia jej otrzymania, zgodnie z art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Biorąc pod uwagę okoliczność, że organ nie przekazał do Sądu przedmiotowej skargi, wymierzenie grzywny w tej sytuacji ma przede wszystkim charakter dyscyplinująco-restrykcyjny. Grzywna ma także charakter prewencyjny, nie jest bowiem pożądane, aby zaniedbania jakich dopuścił się organ, występowały w przyszłości. Podkreślić należy, że KCO na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej jest podmiotem administrującym o charakterze funkcjonalnym, zatem zobowiązane jest dołożyć należytej staranności przy wykonywaniu zobowiązań nałożonych przez ustawę. Nie zasługują na uwzględnienie podniesione przez organ okoliczności mające na celu usprawiedliwienie zaistniałej zwłoki. Przesłanie pisma organu z dnia [...] listopada 2021 r. do Stowarzyszenia i jego pełnomocnika, nie może zostać uznane za prawidłowe wykonanie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. [...] powinno zatem w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi przesłać ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wraz z odpowiedzią na skargę czyli zwięzłym ustosunkowaniem się do twierdzeń i zarzutów tej skargi oraz aktami administracyjnymi - dokumentami niezbędnymi do rozpoznania sprawy. Zadaniem Krajowego Centrum Osteoporozy jest w niniejszej sprawie wypełnianie zobowiązań nałożonych przez przepisy prawa. Strona postępowania, w tym przypadku Stowarzyszenie [...], nie może ponosić negatywnych skutków nieprofesjonalnych działań. W opisanym stanie faktycznym Sąd wymierzył grzywnę w wysokości 300 zł. WSA w Warszawie wziął pod uwagę okres zwłoki oraz fakt, iż [...] nie jest reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika. Przy wymierzaniu grzywny brany pod uwagę był również charakter sprawy oraz okoliczność, iż organ do dnia wydania postanowienia nie wykonał swojego obowiązku. Zdaniem Sądu zaniechanie organu wynika nie z woli łamania prawa, a raczej z braku świadomości ciążących obowiązków. Sąd miał na względzie, iż [...] jest specjalistyczną przychodnią medyczną, której celem jest diagnozowanie i leczenie osteoporozy jak i m.in. chorób wewnętrznych, układu krążenia, kobiecych, kości i stawów, reumatologicznych, ortopedycznych, chorób okresu menopauzy. Najprawdopodobniej jednostka otrzymała opisany w niniejszej sprawie wniosek o udostępnienie informacji, jak i skargę na bezczynność po raz pierwszy, zatem nie miała wypracowanej praktyki postępowania w takiej sytuacji. Jednakże najpóźniej z chwilą doręczenia przez Sąd odpisu wniosku o wymierzenie grzywny, KCO sp. z o.o. powinna przekazać Sądowi przedmiotowe dokumenty, czego do chwili rozpatrzenia niniejszego wniosku nie uczyniła. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 55 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt. 1 sentencji postanowienia. O zwrocie kosztów postępowania w pkt 2 sentencji orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 w zw. z art. 64 § 3 i art. 206 p.p.s.a. Sąd zasądził łącznie koszty postępowania w wysokości 340 zł, na które składa się wpis sądowy od wniosku w wysokości 100 zł oraz koszty zastępstwa procesowego w wysokości 240 zł, odpowiadające połowie stawki minimalnej określonej w § 14 ust. 1 pkt. 1 lit. c), rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265). W realiach niniejszej sprawy Sąd obniżył wysokość wynagrodzenia radcy prawnego, ustanowionego w sprawie, wynikającej z § 14 ust. 1 pkt lit. c) ww. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w oparciu o art. 206 p.p.s.a., który stanowi, że sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. Nie ulega wątpliwości, że na podstawie tego przepisu Wojewódzki Sąd Administracyjny działa w ramach uznania, dokonując oceny na tle konkretnych okoliczności, czy występują szczególnie uzasadnione względy przemawiające za odstąpieniem od zasądzenia kosztów postępowania w całości lub w części. "Uzasadniony przypadek", o którym mowa w art. 206 p.p.s.a. nie jest ograniczony tylko do sytuacji częściowego uwzględnienia skargi. Możliwe jest zastosowanie tego przepisu nawet w sytuacji uwzględnienia skargi w całości. Art. 206 p.p.s.a. dotyczy kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw, o czym mowa w art. 205 p.p.s.a., obejmuje on swoim zakresem także miarkowanie wysokości wynagrodzenia zawodowego pełnomocnika procesowego. Określając wysokość wynagrodzenia takiego pełnomocnika, sąd uwzględnia zarówno stopień zawiłości sprawy, jak i nakład pracy radcy prawnego (adwokata), przyczyniający się do wyjaśnienia sprawy pod względem faktycznym, jak i wyjaśnienia istotnych zagadnień prawnych, które mogą budzić wątpliwości judykatury bądź doktryny. W tym kontekście sporządzenie wniosku o charakterze szablonowym, wielokrotnie wykorzystywanym w przedmiotowo tożsamych sprawach, w ocenie Sądu, uprawnia do miarkowania wysokości wynagrodzenia zawodowego pełnomocnika. Ustalając kwotę wynagrodzenia pełnomocnika wnioskodawcy, Sąd wziął pod uwagę fakt wniesienia przez Stowarzyszenie, w imieniu którego działa ten sam zawodowy pełnomocnik, czterech podobnych pod względem treści wniosków o wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. w podobnych sprawach dotyczących nieprzekazania skargi, odpowiedzi na skargę oraz akt sprawy. Powyższe skutkowało zastosowaniem miarkowania wynikającego z art. 206 p.p.s.a.