II SO/Wa 15/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Sędzia asesor WSA Sławomir Antoniuk po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Stowarzyszenia [...] z siedzibą w K. w przedmiocie wymierzenia grzywny Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji w związku z nieprzekazaniem skargi z dnia [...] stycznia 2007 r. postanawia wymierzyć Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji grzywnę w wysokości 1000 (tysiąc) złotych z tytułu nieterminowego przekazania do Sądu skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w K. W dniu [...] marca 2007 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek Stowarzyszenia [...] z siedzibą w K. o wymierzenie Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji grzywny w wysokości 10.000 zł w związku z nieprzekazaniem przez organ, wbrew ciążącym na nim obowiązku wynikającym z 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wniesionej skargi z dnia [...] stycznia 2007 r. w przedmiocie przekazania Ministrowi Budownictwa odwołania wg. właściwości. W uzasadnieniu wniosku Stowarzyszenie podniosło, że w dniu 12 stycznia 2007 r. przedmiotowa skarga została złożona w urzędzie pocztowym i do dnia wniesienia wniosku o wymierzenie grzywny organowi skarga wraz z akrami administracyjnymi sprawy nie wpłynęła do Sądu. Tymczasem zgodnie z przepisami prawa przekazanie akt i odpowiedzi na skargę powinno nastąpić w terminie 30 dni. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w dniu 5 kwietnia 2007 r. wniósł do Sądu skargę Stowarzyszenia [...] z dnia [...] stycznia 2007 r. (która wpłynęła do Kancelarii Departamentu Administracji Publicznej MSWiA w dniu 18 stycznia 2007 r.) wraz z aktami administracyjnymi sprawy i odpowiedzią na skargę. Wnosząc o umorzenie postępowania w sprawie wniosku o wymierzenie grzywny Minister podniósł w odpowiedzi na skargę, że bezczynność organu ustała, a zatem wniosek strony stał się bezprzedmiotowy. Organ uzasadniając swoje stanowisko podał, że w okresie gdy wpłynęła skarga Stowarzyszenia [...] Departament Administracji Publicznej MSWiA, który przygotowywał zaskarżone przez stronę postanowienie, odnotował bardzo duży napływ spraw i obciążenie pracą. W związku z tym pracownicy wskazanego Departamentu kierowani byli do realizacji najpilniejszych spraw, wśród których najbardziej pracochłonne i wymagające oddelegowania pracowników były sprawy związane z badaniem oświadczeń majątkowych składanych przez osoby pełniące funkcje lub wchodzące w skład organów samorządowych. Spowodowało to okresowe zakłócenie obiegu korespondencji. Minister podjął jednakże działania mające w przyszłości zapobiec występowaniu tego typu opóźnień. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia, o czym stanowi art. 54 § 2 tej ustawy. Stosownie zaś do art. 55 § 1 powołanej ustawy, w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Rozpoznając zasadność wniosku strony skarżącej należy zauważyć, iż w literaturze przedmiotu występują rozbieżności co do potrzeby wymierzania organowi grzywny, w sytuacji gdy przed zastosowaniem tej sankcji organ wykonał ciążące na nim obowiązki. Część komentatorów jak np. J.P. Tarno, B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek przedstawia pogląd, iż skoro grzywna ma dyscyplinować organ do przesłania sądowi administracyjnemu skargi wraz z aktami i stanowiskiem organu, dopełnienie przez organ tego obowiązku, choćby z uchybieniem terminu, ale zanim sąd orzeknie w sprawie wymierzenia grzywny, czyni postępowanie w przedmiocie jej wymierzenia bezprzedmiotowym i należy je umorzyć. Jednakże w doktrynie wyrażane jest również stanowisko, które Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela, że wniosek skarżącego należy merytorycznie rozpatrzyć, niezależnie od momentu wykonania przez organ ciążącego na nim z mocy art. 54 § 2 ww. ustawy obowiązku. Nie ma podstaw bowiem do przyjęcia, że w omawianej sytuacji Sąd nie może takiego wniosku uwzględnić i wymierzyć organowi grzywny. W ocenie Sądu wymierzenie organowi grzywny nie ma jedynie na celu dyscyplinowania organu, ale stanowić ma również sankcję za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 5 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 1024/06 (publik. ONSAiWSA 2006/6/156) stwierdził: "Sformułowanie zawarte w art. 55 § 1 P.p.s.a. bowiem nakazuje przyjąć, że grzywna, o jakiej mowa w tym przepisie, ma charakter mieszany: dyscyplinująco-restrykcyjny. Na przyjęcie wyłącznie dyscyplinującego charakteru takiej grzywny nie pozwala dyspozycja tego przepisu w zestawieniu z art. 54 § 2 P.p.s.a. Zawarte w art. 55 § 1 P.p.s.a. stwierdzenie "W razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd (...) może orzec o wymierzeniu organowi grzywny (...)" oznacza, że wyłączną, materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie obowiązków określonych w art. 54 § 2 P.p.s.a. w terminie przewidzianym w tym przepisie. Jednakże "sąd (...) może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny, co oznacza, że rozstrzygając w tej kwestii, sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a., a także czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, i właśnie to, czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Należy ponadto zauważyć, iż cytowany przepis art. 55 § 1 p.p.s.a. nie obliguje sądu do wymierzenia grzywny. Kwestia ta pozostawiona jest uznaniu sądu orzekającego. Sąd "może" orzec o wymierzeniu organowi grzywny. Oznacza to, iż przy rozstrzygnięciu wniosku skarżącego należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, tj.: przyczyny niewypełnienia obowiązków, czas jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz okoliczność czy organ przed rozpatrzeniem wniosku obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu". W rozpoznawanej sprawie skarga Stowarzyszenia [...] wpłynęła do Kancelarii Departamentu Administracji Publicznej MSWiA w dniu [...] stycznia 2007 r. Trzydziestodniowy termin na przekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę upłynął w dniu [...] lutego 2007 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji przedmiotową skargę, akta administracyjne i odpowiedź na skargę wniósł w dniu 5 kwietnia 2007 r. z blisko półtoramiesięcznym opóźnieniem, już po wniesieniu do Sądu wniosku o wymierzenie organowi grzywny. W zaistniałej sytuacji wniosek strony skarżącej należało uznać za uzasadniony, bowiem bez wątpienia Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie wypełnił w terminie ciążącego na nim z mocy art. 54 § 2 powołanej ustawy obowiązku. Wymierzając organowi grzywnę w wysokości 1000 zł Sąd kierował się dyspozycją przepisu art. 154 § 6 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz uwzględnił okoliczności uzasadniające przyczynę zwłoki podnoszone przez organ w odpowiedzi na skargę. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 55 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.