II SO/Wa 15/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Stowarzyszenia Federacja na Rzecz Kobiet i Planowania Rodziny w Likwidacji o wymierzenie Niepublicznemu Zakładowi Opieki Zdrowotnej Caritas Diecezji [...] grzywny za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: 1) wymierzyć Niepublicznemu Zakładowi Opieki Zdrowotnej Caritas Diecezji [...] grzywnę w wysokości 100 (sto) złotych, 2) zasądzić od Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Caritas Diecezji [...] na rzecz Stowarzyszenia Federacja na Rzecz Kobiet i Planowania Rodziny w Likwidacji kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu [...] marca 2022 r. Stowarzyszenie [...] (zwane dalej wnioskodawcą lub Stowarzyszeniem), reprezentowane przez radcę prawnego, złożyło w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie wniosek o wymierzenie Niepublicznemu Zakładowi Opieki Zdrowotnej [...] grzywny za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi z dnia [...] października 2021 r. na bezczynność w przedmiecie rozpoznania wniosku z dnia [...] lipca 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca wskazał, że w dniu [...] października 2021 r. złożył do organu skargę na bezczynność. Skargę tę organ otrzymał w dniu [...] października 2021 r., natomiast do dnia wniesienia wniosku organ nie przekazał ww. skargi na bezczynność do Sądu. Pismem z dnia [...] kwietnia 2022 r. Sąd doręczył organowi odpis wniosku z dnia [...] marca 2022 r. o wymierzenie organowi grzywny i zobowiązał do nadesłania odpowiedzi na wniosek w terminie 14 dni. W odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny, pismem z dnia [...] kwietnia 2022 r. organ wniósł o odstąpienie od ukarania organu grzywną. Organ wyjaśnił, że jest niepublicznym zakładem opieki zdrowotnej, który w swojej misji stara się pomagać osobom potrzebującym, prowadzonym przez [...]. Wskazał też, że brak przekazania skargi w terminie wynikał z przeoczenia pracownika organu oraz braku doświadczenia organu w tego typu sprawach. Organ wyjaśnił też, że niezwłocznie po otrzymaniu wezwania Sądu podjął odpowiednie działania, tzn. udzielił Stowarzyszeniu odpowiedzi na wniosek, a także przekazał do Sądu skargę i akta sprawy wraz z odpowiedzią na skargę, jak też udzielił odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny. Podkreślając, że przyczyną uchybienia obowiązkowi był błąd ludzki, jak też akcentując fakt udzielenia odpowiedzi na skargę oraz to, że działalność organu nakierowana jest na niesienie pomocy osobom potrzebującym, organ wniósł o odstąpienie przez Sąd od nakładania grzywny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Wniosek o wymierzenie Niepublicznemu Zakładowi Opieki Zdrowotnej [...] grzywny za nieprzekazanie w terminie skargi podlega uwzględnieniu. Stosownie do treści art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm.) - zwanej dalej P.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Przy czym, mając na uwadze charakter prawa dostępu do informacji publicznej jako publicznego prawa podmiotowego (art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej), ustawodawca w art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 2176 z późn. zm.) - zwanej dalej u.d.i.p., zwiększył gwarancje procesowe nadania biegu sprawie i skrócił przewidziany w art. 54 § 2 P.p.s.a. termin do 15 dni. W myśl art. 55 § 1 P.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy, czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Oznacza to, że przewidziany w art. 54 § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. obowiązek przekazania sądowi akt sprawy i odpowiedzi na skargę, poza nadzwyczajnym przypadkiem wymienionym w art. 54 § 3 P.p.s.a., ma charakter bezwzględny. W konsekwencji organ, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, musi w taki sposób wykonać nałożony na niego obowiązek przekazania powyższych dokumentów Sądowi, aby w sytuacji, gdy skarżący skorzysta z przyznanego mu na mocy art. 55 § 1 P.p.s.a. uprawnienia, móc skutecznie udowodnić dochowanie ustawowego terminu. Musi przy tym przekazać dokładnie te dokumenty, które wymieniono zarówno w treści art. 54 § 2 P.p.s.a., jak i w art. 21 pkt. 1 u.d.i.p. Co więcej, w sprawie z wniosku o wymierzenie grzywny Sąd nie bada kwestii dopuszczalności skargi, a jedynie sprawdza, czy przekazanie skargi do sądu administracyjnego wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy dokonane zostało przez organ w terminie ustawowym. Użyte przez ustawodawcę w art. 55 § 1 P.p.s.a. sformułowanie "sąd może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny oznacza, że podejmując rozstrzygnięcie w tej sprawie Sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc m.in. przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a., a także okoliczność, czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Niemniej jednak, co należy podkreślić, wymierzenie grzywny organowi może nastąpić w każdym przypadku niewypełnienia obowiązków, nawet jeżeli dopełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 P.p.s.a. (czy w sprawach z zakresu dostępu do informacji publicznej - z art. 21 pkt. 1 u.d.i.p.) nastąpiło jeszcze przed rozpoznaniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny. Sformułowanie zawarte w art. 55 § 1 P.p.s.a. nakazuje bowiem przyjąć, że grzywna, o jakiej mowa w tym przepisie, ma charakter mieszany: dyscyplinująco-restrykcyjny (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2006 r. sygn. akt II OSK 1024/06, ONSAiWSA, nr 6 z 2006, poz. 156). Do jej wymierzenia wystarcza niewykonanie w terminie obowiązku przewidzianego w art. 54 § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. W rozpoznawanej sprawie jest bezsporne, że organ nie wypełnił ustawowego obowiązku i nie przekazał w zakreślonym terminie do Sądu skargi Stowarzyszenia na bezczynność w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] lipca 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi. Podnoszona przez organ okoliczność, że przyczyną tego był błąd ludzki i brak doświadczenia w tego typu sprawach, nie zwalniają organu z odpowiedzialności za niedotrzymanie terminu ustawowego do przekazania skargi do Sądu. Na organie spoczywa bowiem obowiązek działania zgodnie z przepisami prawa. Sąd stwierdził zatem, że wniosek o wymierzenie grzywny jest uzasadniony i wymierzył organowi grzywnę w wysokości 100 zł, biorąc pod uwagę to, że brak przekazania skargi nie wynikał ze świadomego przetrzymania skargi. Nie bez znaczenia dla wysokości wymierzonej grzywny jest działalność organu nakierowana na niesienie pomocy osobom potrzebującym. Niemniej jednak, ani brak doświadczenia w tego typu sprawach, ani tym bardziej nieznajomość prawa, nie mogą stanowić okoliczności zupełnie wyłączającej odpowiedzialność organu. Z tych względów, na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w pkt 1 sentencji. O zwrocie kosztów postępowania w pkt 2 sentencji orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 w zw. z art. 64 § 3 i art. 206 P.p.s.a. Sąd zasądził łącznie koszty postępowania w wysokości 340 zł, na które składa się wpis sądowy od wniosku w wysokości 100 zł oraz koszty zastępstwa procesowego w wysokości 240 zł, odpowiadające połowie stawki minimalnej określonej w § 14 ust. 1 pkt. 1 lit. c), rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265). W realiach niniejszej sprawy Sąd obniżył wysokość wynagrodzenia radcy prawnego, ustanowionego w sprawie, wynikającej z § 14 ust. 1 pkt lit. c) ww. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w oparciu o art. 206 P.p.s.a., który stanowi, że sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. Nie ulega wątpliwości, że na podstawie tego przepisu Wojewódzki Sąd Administracyjny działa w ramach uznania, dokonując oceny na tle konkretnych okoliczności, czy występują szczególnie uzasadnione względy przemawiające za odstąpieniem od zasądzenia kosztów postępowania w całości lub w części. "Uzasadniony przypadek", o którym mowa w art. 206 P.p.s.a. nie jest ograniczony tylko do sytuacji częściowego uwzględnienia skargi. Możliwe jest zastosowanie tego przepisu nawet w sytuacji uwzględnienia skargi w całości. Art. 206 P.p.s.a. dotyczy kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw, o czym mowa w art. 205 P.p.s.a., obejmuje on swoim zakresem także miarkowanie wysokości wynagrodzenia zawodowego pełnomocnika procesowego. Określając wysokość wynagrodzenia takiego pełnomocnika sąd uwzględnia zarówno stopień zawiłości sprawy, jak i nakład pracy radcy prawnego (adwokata), przyczyniający się do wyjaśnienia sprawy pod względem faktycznym, jak i wyjaśnienia istotnych zagadnień prawnych, które mogą budzić wątpliwości judykatury bądź doktryny. W tym kontekście sporządzenie wniosku o charakterze szablonowym, wielokrotnie wykorzystywanym w przedmiotowo tożsamych sprawach, w ocenie Sądu, uprawnia co najmniej do miarkowania wysokości wynagrodzenia zawodowego pełnomocnika. Ustalając kwotę wynagrodzenia pełnomocnika wnioskodawcy, Sąd wziął pod uwagę fakt wniesienia przez Stowarzyszenie, w imieniu którego działa ten sam zawodowy pełnomocnik, czterech podobnych pod względem treści wniosków o wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a. w podobnych sprawach dotyczących nieprzekazania skargi, odpowiedzi na skargę oraz akt sprawy. Powyższe skutkowało zastosowaniem miarkowania wynikającego z art. 206 P.p.s.a.