II SO/Wa 151/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2015 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie uzyskania renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. A. K. pismem z dnia 29 kwietnia 2015 r. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w [...] z siedzibą w [...], o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, w celu "przywrócenia renty" w drodze wyjątku. Powyższy wniosek uzupełniła składając wypełniony formularz PPF. We wniosku podała, że jest osobą schorowaną – od 1992 r. do 2000 r. pobierała rentę inwalidzką, następie do 2009 r. była zarejestrowana jako osoba bezrobotna, a od maja 2012 r. do września 2013 r. otrzymywała rentę inwalidzką w drodze wyjątku. Podniosła, że obecnie utrzymuje się z zasiłku stałego z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] w wysokości 303,31 zł oraz otrzymuje dodatek mieszkaniowy. Oświadczyła, że oprócz mieszkania o powierzchni 35 m2, nie posiada majątku ani oszczędności. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Stosownie zaś do treści art. 239 pkt 4 tej ustawy, prawo do pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa, stanowi uprawnienie strony do zwolnienia od kosztów sądowych (tj. opłat – wpisu i opłaty kancelaryjnej, oraz zwrotu wydatków – art. 211 P.p.s.a.) oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika (art. 244 P.p.s.a.), o które może się ubiegać strona niemająca dostatecznych środków umożliwiających jej prowadzenie sprawy przed sądem administracyjnym (art. 246 § 1 i 2 P.p.s.a.). Należy wskazać, że celem ustanowienia prawa pomocy jest zapewnienie osobom fizycznym i jednostkom organizacyjnym, znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej, faktycznej realizacji konstytucyjnego prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Z powyższego, jednoznacznie wynika, że uregulowana w ustawie – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, instytucja prawa pomocy, dotyczy wyłącznie postępowania przed sądem administracyjnym. Tym samym, sąd nie jest umocowany do ustanowienia pełnomocnika z urzędu w celu reprezentowania strony przed organami administracji (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OZ 380/15, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 stycznia 2015 r., sygn. akt III SO/Wa 43/14, publ. w CBOSA). Analiza wniosku A.. K. o przyznanie prawa pomocy oraz załączonych pism i dokumentów prowadzi do wniosku, że wnioskodawczyni dąży do uzyskania świadczenia rentowego w drodze wyjątku, składając kolejne pisma do organu, kwestionując orzeczenia lekarza orzecznika ZUS oraz Komisji Lekarskiej ZUS, że nie jest osobą całkowicie niezdolną do pracy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 608/14, oddalił wniesioną przez A. K. skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Wyrok ten jest prawomocny od dnia 21 sierpnia 2014 r. Organ pismem z dnia 3 listopada 2014 r. wyjaśnił stronie, że brak jest w sprawie podstaw do wznowienia postępowania o rentę z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku lub wszczęcia nowego postępowania w sprawie, bowiem brak jest nowych okoliczności istotnych dla sprawy. Orzeczeniem Komisji Lekarskiej z dnia [...] kwietnia 2015 r. wnioskodawczyni ponownie została uznana za osobę, która nie jest całkowicie niezdolna do pracy. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że skarżąca domaga się przyznania pozasądowej pomocy prawnej, w postępowaniu przed organem administracji. Przyznania prawa pomocy w takim celu ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje, bowiem jak już wyżej wskazano, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania sądowoadministracyjnego. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 243 § 1 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono, jak w sentencji.