II SO/Wa 165/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Adam Lipiński po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu W. S. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 3 grudnia 2015 r. podjętego w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w sprawie z wniosku W. S. o wymierzenie grzywny Wójtowi Gminy [...] za nieprzekazanie w ustawowym terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy postanawia: 1. zmienić postanowienie referendarza sądowego z dnia 3 grudnia 2015 r. 2. przyznać W. S. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o wymierzenie grzywny Wójtowi Gminy [...] za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi na bezczynność w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy. Po otrzymaniu odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu W. S. złożył wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych i przyznanie adwokata z urzędu. Powyższy wniosek w urzędowym formularzu sprecyzowany został jako żądanie ustanowienia radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku wyjaśnił, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, czwórką dzieci, ojcem i matką. Oświadczył, że na dochody rodziny składają się miesięcznie: emerytury rolnicze rodziców w kwocie po 1088,62 zł oraz zasiłki rodzinne na dzieci – w łącznej wysokości 643 zł, a także dochód z gospodarstwa w wysokości 1071,29. Łączny dochód rodziny skarżącego wynosi 3891,53 zł. Dodatkowo wskazał, że jego rodzina posiada dom o powierzchni 200 m² oraz 10,8845 ha nieruchomości gruntowej w tym 1,6 ha lasu. Podał, że gospodarstwo rolne prowadzone przez syna i synową nie przynosi żadnego pieniężnego dochodu, natomiast uzyskiwane plony przeznaczane są na potrzeby rodziny. Drewno z lasu zapewnia opał w zimę. Natomiast konto w banku wymagane jest w celu otrzymywania zasiłków na dzieci. Stwierdził, że żaden z domowników nie jest nigdzie dodatkowo zatrudniony, nikt nie jest również zarejestrowany jako bezrobotny, ani też nie pobiera zasiłków z tego tytułu. Podniósł, że na miesięczne wydatki rodziny składają się koszty energii elektrycznej – 400 zł, butli gazowej - około 150 zł miesięcznie, natomiast woda jest czerpana z własnej studni. Ubezpieczenie budynków wynosi około 470 zł rocznie, opłata za telefon około 80 zł miesięcznie, zakup węgla 850 zł rocznie, wywóz nieczystości 600 zł rocznie, wywóz śmieci 160 zł miesięcznie, podatek od gruntów i budynków 594 zł rocznie, szczepienie psów 100 zł rocznie, przegląd kominiarski 150 zł rocznie, dojazd dzieci do szkoły 70 zł miesięcznie. Natomiast na leki przeznaczanych jest około 600 zł miesięcznie. Nadmienił, że ani on ani jego żona nie osiągnęli żadnych dochodów podlegających opodatkowaniu PIT. Nikt z domowników nie posiada: oszczędności, ani kosztowności. Członkowie rodziny nie posiadają również samochodu o wartości powyżej 5000 zł, nikt też nie zbył w ciągu ostatnich 3 lat nieruchomości. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 3 grudnia 2015 r. odmówiono przyznania prawa pomocy. Skarżący wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia stwierdzając, że nie zawiera ono żadnego rzeczowego uzasadnienia. Natomiast stwierdzenie jakoby miesięczny dochód w wysokości 486,44 zł na osobę w rodzinie nie dowodził życia w ubóstwie świadczy jedynie o całkowitym oderwaniu od rzeczywistości braku doświadczenia życiowego i obiektywizmu orzekającego. Stwierdził ponadto, że Sąd nie dostrzegł choroby skarżącego która uniemożliwia mu pracę. Następnie wobec wezwania sądu do nadesłania dodatkowych dokumentów skarżący wskazał, że w ostatnich dwóch latach kalendarzowych żadna z osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym nie składała zeznań podatkowych. Stwierdził, że jedyna pomoc z jakiej korzysta rodzina to zasiłek na dzieci, na dowód czego załączył kopię decyzji i kartę GOPS. Wskazał również, że wszelkie źródła utrzymania przedstawione zostały w druku PPF. Stwierdził, że na butlę gazową wydaje miesięcznie ok. 100-150 zł. Kosz zakupu leków w związku z przewlekłymi chorobami skarżącego jego żony oraz syna to około 600 zł miesięcznie. Ubezpieczenie budynków kosztuje 470 zł rocznie, opłata za telefon ok. 80 zł miesięcznie, zakup węgla – 850 zł rocznie, wywóz nieczystości ok. 600 zł rocznie, wywóz śmieci – 160 zł miesięcznie, podatki od gruntów i budynków – 594 zł rocznie. Szczepienie psów – 100 zł rocznie, przegląd kominiarski - 150 zł rocznie, dojazdy dzieci do szkoły około 70 zł miesięcznie. Skarżący podniósł, że jego rodzina nie korzysta z kredytów bankowych, nie opłaca czynszu. Natomiast wszelkie zobowiązania stara się spłacać w terminie lub z pewnym opóźnieniem w zależności od możliwości. Podniósł, że obecnie ma zaległości z tytułu opłaty podatku rolnego, leśnego i od nieruchomości na kwotę około 746,50 zł wraz z odsetkami i 478,60 zł za wywóz śmieci. Stwierdził, że znaczne koszty związane są również z faktem pobierania nauki czwórki dzieci (podręczniki, materiały szkolne, dojazdy do szkoły itd.). Wspomniał także o kosztach napraw maszyn rolniczych. Znaczne są również koszty dowozu rodziców do lekarzy. Zdaniem skarżącego rodzinie brakuje środków na wymianę dachu z na budynku mieszkalnym i na pokrycie kosztów przyłącza wodociągowego. Podniósł, że sytuacja materialna jego rodziny jest trudna. W piśmie z dnia 3 lutego 2016 r. skarżący ograniczył swój wniosek o przyznanie prawa pomocy wyłącznie do zwolnienia z opłaty wpisu od skargi w wysokości 100 zł. Stwierdził jednocześnie, że rezygnuje z przyznania pomocy w postaci ustanowienia radcy prawnego. Jednocześnie nadmienił, że w stanie zawałowym trafił do szpitala w [...]. W trakcie pobytu w szpitalu stwierdzono, że skarżący cierpi na poważną wadę serca powodującą między innymi zagrożenie udaru niedokrwiennego. Do pisma dołączył zaświadczenie o stanie zdrowia oraz kartę informacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: W dniu 15 sierpnia 2015 r. weszła w życie nowelizacja przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Stosownie do treści art. 260 znowelizowanej ustawy który ma zastosowanie do postępowań sądowych wszczętych po dniu 15 sierpnia 2015 r., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 wskazanej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na podstawie informacji przedstawionych w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz w nadesłanych na wezwanie kserokopiach zaświadczeń, faktur i decyzji, ustalono, że strona spełnia ustawowe przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Rodzina skarżącego uzyskuje, co prawda, stały miesięczny dochód, jednakże jego wysokość 3.891,53 zł netto (486,38 zł na jedną osobę) jest na tyle niska, że wystarcza jedynie na pokrycie kosztów bieżącego utrzymania i leczenia członków rodziny. Udokumentowane zostały wydatki na gaz (150 zł miesięcznie), energię elektryczną (400 zł miesięcznie), podatki (około 600 zł rocznie), czy opłaty za wywóz śmieci (około 600 zł rocznie). Według oświadczenia strony na lekarstwa i koszty dojazdów do lekarzy, dojazdy dzieci do szkoły i naukę w szkole rodzina przeznacza łącznie kwotę ok. 700 – 800 zł miesięcznie, na opał wydaje około 850 zł rocznie, a na telefon 80 zł miesięcznie. Zestawienie tych danych z aktualnymi dochodami wskazuje, że skarżącemu nie pozostają wolne środki finansowe, które mógłby przeznaczyć na pokrycie wpisu od skargi w niniejszej sprawie. Skarżący nie dysponuje przy tym żadnymi oszczędnościami, ani przedmiotami wartościowymi, które mogłyby zostać spieniężone. Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 260 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono, jak w sentencji postanowienia.