II SO/Wa 17/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. S. w przedmiocie wymierzenia grzywny Wójtowi Gminy [...] postanawia: 1. wymierzyć Wójtowi Gminy [...] grzywnę w wysokości 300 (słownie: trzysta) złotych, 2. przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz r.pr. A. S. kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) oraz kwotę 55,20 zł (słownie: pięćdziesiąt pięć złotych 20/100) stanowiącą 23% podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Pismem z dnia 8 grudnia 2011 r. J. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Wójta Gminy [...] w zakresie rozpatrzenia wniosku z dnia 3 sierpnia 2011 r. o udostępnienie informacji publicznej, dotyczącej wydania odpisu instrukcji kancelaryjnej. Przedmiotowa skarga wpłynęła do organu w dniu 8 grudnia 2011 r. W dniu 27 lutego 2012 r. J. S. złożył w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie wniosek o wymierzenie Wójtowi Gminy [...] grzywny za niewywiązanie się z obowiązków przewidzianych w art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) w związku z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), tj. nieudzielenie w ustawowym terminie odpowiedzi na ww. skargę na bezczynność Wójta Gminy [...] i nieprzekazanie jej Sądowi, wraz ze skargą i aktami sprawy. J. S. wniósł ponadto o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny, Wójt Gminy [...] wniósł o jego odrzucenie, wskazując, że skarżący żądał wydania odpisu dokumentów, a nie dostępu do informacji publicznej. Organ stanął na stanowisku, iż ustawa o dostępie do informacji publicznej nie obejmuje prawa do otrzymywania dokumentów, czy udostępniania odpisów dokumentów, bowiem jej istotą jest przekazywanie informacji, a nie dokumentów. Dlatego też odnośnie postępowania o udostępnienie dokumentów lub ich odpisów – poza formą udostępnienia do wglądu – nie mają zastosowania przepisy ww. ustawy. Zatem zdaniem organu, nie obowiązuje tryb szczególny rozpatrywania skarg nałożony przez ustawę o dostępie do informacji publicznej. Ponadto Wójt Gminy [...] podniósł, iż skarżący i jego syn wykorzystują ustawy i postępowanie sądowo administracyjne jako instrumenty osobistej kontroli nad organami gminy i narzędzie w prywatnej wojnie z organami Gminy [...], bowiem olbrzymią ilością składanych wniosków, skarg i zażaleń powodują powstawanie ogromnych trudności z zachowaniem ustawowych terminów. Organ dokłada jednak wszelkich starań, aby należycie wypełniać swoje obowiązki w możliwie najkrótszym czasie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 54 § 1 ppsa, skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (art. 54 § 2 ustawy). Zgodnie natomiast z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), do skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej, stosuje się, przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z tym, że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. W pierwszej kolejności należy wskazać, iż wbrew twierdzeniom organu, do przekazania do Sądu skargi J. S. z dnia 8 grudnia 2011 r. (zarejestrowanej pod sygn. akt II SAB/Wa 30/12) ma zastosowanie art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, bowiem przedmiotowa skarga dotyczy bezczynności organu w zakresie rozpatrzenia wniosku w którym domagał się on udostępnienia informacji w oparciu o tę właśnie ustawę. W myśl zaś art. 55 § 1 ppsa, w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny, w wysokości określonej w art. 154 § 6 ppsa, czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Oznacza to, że przewidziany w art. 54 § 2 ppsa, obowiązek przekazania sądowi skargi, wraz z aktami sprawy ma charakter bezwzględny. W konsekwencji organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi, musi w taki sposób wykonać nałożony na niego obowiązek, aby w sytuacji, gdy skarżący skorzysta z przyznanego mu na mocy art. 55 § 1 ppsa, uprawnienia, móc skutecznie udowodnić dochowanie ustawowego terminu. Z akt niniejszej sprawy oraz z akt sprawy II SAB/Wa 30/12 ze skargi J. S. na bezczynność Wójta Gminy [...] w zakresie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, wynika, że organ przekazał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ww. skargę wraz z aktami sprawy w dniu 18 stycznia 2012 r. (dowód – data stempla pocztowego). Zestawiając zatem datę wpływu skargi do organu - 8 grudnia 2011 r., z datą przesłania skargi wraz z aktami sprawy do Sądu – 18 stycznia 2012 r., stwierdzić należy, że Wójt Gminy [...], nałożony na niego obowiązek wynikający z art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, wykonał z przekroczeniem terminu, a opóźnienie wyniosło 26 dni. Użyte przez ustawodawcę w art. 55 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sformułowanie "sąd może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny oznacza, że podejmując rozstrzygnięcie w tej sprawie, Sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności, a więc m.in. przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 ppsa, także, czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny, organ obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Jednak, wymierzenie grzywny, może nastąpić w każdym przypadku niewypełnienia obowiązków, nawet jeżeli dopełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 ppsa, nastąpiło jeszcze przed rozpoznaniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny. Sformułowanie zawarte w art. 55 § 1 nakazuje bowiem przyjąć, że grzywna, ma charakter mieszany: dyscyplinująco – restrykcyjny (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2006 r. o sygn. akt II OSK 1024/06, ONSAiWSA, nr 6 z 2006, poz. 156). Dlatego też do jej wymierzenia wystarcza niewykonanie obowiązku przewidzianego w art. 54 § 2 ppsa. W niniejszej sprawie organ, przekazał dokumenty, określone w art. 54 § 2 ppsa, jednak uczynił to z prawie dwukrotnym przekroczeniem terminu. W ocenie Sądu, wskazywane przez organ w odpowiedzi na wniosek przyczyny, które spowodowały nieprzekazanie skargi, pozostają bez znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny, mają jedynie wpływ na jej wysokość. Ponadto, wbrew twierdzeniom organu, skarga J. S. rozpatrywana jest w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej, które jest trybem szczególnym i zawiera bardziej restrykcyjne unormowania co do terminu przekazania sądowi skargi, wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy. W sytuacji, gdy ww. dokumenty zostały przekazane do Sądu ze znacznym opóźnieniem, odstąpienie od wymierzenia grzywny niweczyłoby przypisywany tej instytucji charakter. Przedmiot zaskarżenia, określony w art. 55 § 1 ppsa, obejmuje nie tylko zaniechanie przekazania Sądowi skargi i akt sprawy, ale też zwłokę organu w dopełnieniu tej czynności. Natomiast zwłoka organu nie przestanie istnieć w przypadku przekazania Sądowi wskazanych dokumentów. Ustalone w sprawie okoliczności, odpowiadają dyspozycji przepisu art. 55 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i z tej przyczyny Sąd uznał wniosek J. S. za uzasadniony. Przy określaniu wysokości grzywny Sąd miał na względzie zwłokę w realizacji obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 ppsa w związku z art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, wynoszącą 26 dni, jak również szczególny przedmiot sprawy, jakim jest dostęp do informacji publicznej. Sąd wziął przy tym pod uwagę okoliczność, iż organ ostatecznie wykonał przewidziany w ustawie obowiązek w sposób umożliwiający rozpoznanie sprawy, a także wskazywany przez organ fakt wpływu znacznej liczby wniosków strony o udostępnienie informacji publicznej, kierowanych do Wójta Gminy [...]. Z Komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 lutego 2012 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2011 r. –(M. P. z 2012 r., poz. 63) wynika, iż jednokrotność przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim wyniosła 3.399,52 zł. Z tych względów, stosując art. 55 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia. Na podstawie art. 250 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c i w związku z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.), Sąd przyznał pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenie w wysokości 240 zł powiększone o należny podatek od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Należy również wskazać, że Sąd nie miał podstaw do uwzględnienia wniosku J. S. o zasądzenie kosztów postępowania, gdyż te w sprawie nie wystąpiły, z uwagi na przyznanie wnioskodawcy prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu (art. 239 pkt 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.