II SO/Wa 17/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. o wymierzenie grzywny Dyrektorowi [...] Liceum Ogólnokształcącego w S. za nieprzekazanie skargi z dnia [...] listopada 2020 r. wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę na bezczynność w sprawie udostępnienia informacji publicznej postanawia: 1. wymierzyć Dyrektorowi [...] Liceum Ogólnokształcącego w S. grzywnę w wysokości 1.000 zł (słownie: jeden tysiąc złotych), 2. zasądzić od Dyrektora [...] Liceum Ogólnokształcącego w S. na rzecz M. S. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. M. S. (dalej jako wnioskodawca), w dniu [...] lutego 2021 r. (data wygenerowania wniosku złożonego za pośrednictwem platformy ePUAP), złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o wymierzenie Dyrektorowi [...] Liceum Ogólnokształcącego w S. (dalej jako organ, Dyrektor) grzywny za nieprzekazanie skargi na bezczynność z dnia [...] listopada 2020 r. Ponadto wniósł o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na powyższy wniosek organ wyjaśnił, że skarga na bezczynność wpłynęła do sekretariatu [...] w S.. Ze względu na stan pandemii i realizację przez szkołę pracy w systemie zdalnym, sekretariat obsługiwany był przez wyznaczone przez dyrektora szkoły osoby. Jedna z pracownic odebrała ww. skargę, lecz nie dokonała wpisu do księgi poczty odbiorczej oraz nie przekazała informacji Dyrektorowi. Dyrektor podjął informację o ww. skardze dopiero po piśmie Sądu z [...] czerwca 2021 r. Organ nadmienił, że wspomniana pracownica została ukarana karą dyscyplinarną za niedopełnienie obowiązków. Dalej organ wskazał, że bezzwłocznie po otrzymaniu informacji przekazał wniesioną przez M. S. skargę wskazanemu przez niego sądowi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 54 § 2 zdanie pierwsze w związku z art. 54 § 1 p.p.s.a. organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W myśl art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Postanowienie to może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Z kolei przepis art. 154 § 6 p.p.s.a. przewiduje grzywnę do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Według komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia [...] lutego 2021 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2020 r., przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2020 r. wyniosło 5.167,47 złotych (M.P. z 2021 r. poz. 137). Jak stanowi art. 64 § 3 p.p.s.a., do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Grzywna, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter dyscyplinująco-prewencyjny. Jest to środek, którego zastosowanie ma doprowadzić do wykonania przez organ obowiązku z art. 54 § 2 p.p.s.a., jednakże wyłączną, materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie tego obowiązku w terminie przewidzianym tym przepisem (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 1024/06, publ.: orzeczenia.nsa.gov.pl). Rozpoznając wniosek o wymierzenie grzywny, sąd bierze pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., a także czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny, organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 381). Z akt niniejszej sprawy wynika, że wnioskodawca złożył za pośrednictwem Filii Urzędu Pocztowego [...] w dniu [...] listopada 2020 r. skargę na bezczynność Dyrektora [...] Liceum Ogólnokształcącego w S. w przedmiocie rozpoznania wniosku z [...] października 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej, co potwierdza załączone do skargi potwierdzenie nadania skargi, której adresatem jest ww. organ. Jak wynika z załączonego do skargi dokumentu "Śledzenie przesyłek – Tracking", korespondencja zawierająca skargę wpłynęła do organu w dniu [...] listopada 2020 r. Nie powinno zatem budzić wątpliwości, że skargę należało przekazać do Sądu wraz z aktami sprawy najpóźniej w dniu 9 grudnia 2020 r., czyli z upływem 15-dniowego terminu, o którym mowa w art. 21 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, który stanowi w tym przypadku lex specialis w stosunku do art. 54 § 2 p.p.s.a. Termin ten nie został jednakże zachowany, bowiem przedmiotowa skarga nie została do dnia wydania niniejszego postanowienia przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Przekazanie skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy jest bezwzględnym obowiązkiem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono. Nieprzekazanie skargi ogranicza w istocie stronie skarżącej możliwość realizacji jej konstytucyjnego prawa do sądu. Powołana regulacja ma charakter dyscyplinujący, represyjny oraz prewencyjny, co jednoznacznie wynika z orzecznictwa (np. postanowienia NSA z 21 maja 2015 r. I OZ 426/15 i z 7 marca 2017 r. I OZK 228/06, WSA w Poznaniu z 14 stycznia 2015 r. IV SA/Po 7/14). W rozpatrywanym przypadku przekroczenie terminu do przekazania skargi jest znaczne, wynosi bowiem już ponad pół roku (na dzień wydania niniejszego postanowienia). Jako irrelewantne dla odnotowanego faktu znacznej zwłoki w przekazaniu skargi na bezczynność, uznać należy wyjaśnienia organu, że niezwłocznie po dotarciu wniosku z [...] września 2020 r., przekazano wnioskodawcy informacje w nim ujęte. W konsekwencji Sąd uznał, że rozpoznawany wniosek zasługuje na uwzględnienie. Wymierzenie grzywny w kwocie 1.000 złotych jest, zdaniem Sądu, adekwatne do uchybienia, jakiego dopuścił się Dyrektor [...] Liceum Ogólnokształcącego w S., nie przekazując skargi wraz z odpowiedzią na skargę jak i aktami sprawy, a nadto spełni rolę prewencyjną. W uchwale z dnia 3 listopada 2009 r., (sygn. akt II GPS 3/09) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 p.p.s.a. pełni również funkcję prewencyjną. Ukaranie służy bowiem także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy. Mając powyższe na uwadze uznać należy, że taka wysokość wymierzonej grzywny będzie spełniać wszystkie wymienione powyżej funkcje, tym bardziej, że uchybienie obowiązkom zapisanym w art. 54 § 2 p.p.s.a. przez Dyrektora [...] Liceum Ogólnokształcącego w S. jest znaczne. Na bieg terminu do przekazania Sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę nie mógł mieć wpływu ogłoszony na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stan zagrożenia epidemicznego, a następnie stan epidemii bowiem w rozpoznawanej sprawie przepisy ustaw "COVID-owych" nie wstrzymały terminu do przekazania skargi, albowiem nie miały one w tej sprawie zastosowania. Wskazania wymaga, że na organie administracyjnym spoczywa obowiązek odpowiedniej organizacji pracy, obejmującej terminowość powierzonych mu zadań. Należy tak zorganizować pracę organu, by mógł on zająć stanowisko w sprawie w ustawowym terminie. Sąd, postanawiając o wysokości wymierzonej grzywny miał na uwadze czas, jaki upłynął od dnia 9 grudnia 2020 r. (ostatni dzień terminu na przekazanie skargi do Sądu) oraz argumentację odnotowanego braku przekazania tej skargi do Sądu. Sąd zauważa także, że orzeczona grzywna stanowić powinna należytą sankcję za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd orzekł, jak w pkt 1 sentencji postanowienia, działając na podstawie przepisu art. 55 § 1 w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania orzekł, jak w pkt 2, działając w tym zakresie w oparciu o przepis art. 200 w związku z art. 205 § 1 w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a..