II SO/Wa 17/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. T. o wymierzenie grzywny partii politycznej [...] za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy postanawia: 1. wymierzyć partii politycznej [...] grzywnę w wysokości 500 (słownie: pięćset) złotych; 2. zasądzić od partii politycznej [...] na rzecz A. T. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia 12 marca 2025 r. A. T. (dalej: "wnioskodawca") zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o wymierzenie partii politycznej [...] (dalej: "organ") grzywny za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi wraz odpowiedzią na skargę i kompletnymi aktami sprawy. Wnioskodawca wniósł o: 1. Wymierzenie partii politycznej [...] grzywny za niezastosowanie się do obowiązku przekazania sądowi skargi na bezczynność (doręczonej w dniu [...] września 2024 r. ) wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę – w maksymalnej możliwej wysokości. 2. Zasądzenie od organu na rzecz wnioskodawcy zwrotu kosztów postępowania obejmujących wpis od wniosku, 3. Rozpatrzenie niniejszego wniosku łącznie z trzema innymi, złożonymi jednocześnie w tut. Sądzie, a dotyczącymi nieprzekazania sądowi trzech innych skarg na bezczynność, złożonych tego samego dnia. W treści wniosku wnioskodawca wskazał, że w dniu [...] września 2024 r. przesłał do partii politycznej [...] skargę na bezczynność w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] sierpnia 2024 r. o dostęp do informacji publicznej. Skarga została doręczona partii w dniu [...] września 2024 r. Wnioskodawca wskazał, że do dnia wniesienia niniejszego wniosku organ nie przekazał ww. dokumentów, co wnioskodawca potwierdził w Wydziale Informacji Sądowej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnioskodawca podniósł, że brak reakcji organu dotyczył wszystkich czterech złożonych przez niego skarg. W odpowiedzi na wniosek, pismem z dnia 9 kwietnia 2025 r. organ wskazał, że wnioskodawca złożył szereg wniosków o udostępnienie informacji publicznej, a wnioskowane dane wymagały znacznego nakładu pracy pracowników partii. Dalej wskazano, że z treści wniosków wynikało, że zostały one złożone w związku z konfliktem powstałym pomiędzy wnioskodawcą a działaczami struktur partyjnych. Organ zorganizował z tego powodu spotkanie o charakterze ugodowym, a poczynione ustalenia zostały uznane jako polubowne zakończenie konfliktu. W związku z tym organ ze zdziwieniem przyjął informację, że wnioskodawca wystosował do Sądu wniosek o wymierzenie grzywny. Zdaniem organu, złożenie szeregu wniosków o informację publiczną stanowiło nadużycie prawa do informacji publicznej, przy czym organ podejmuje wszelkie starania by w możliwie najszybszym terminie udostępnić wnioskodawcy informację publiczną. Na zakończenie organ podkreślił, że zwłoka w udzieleniu odpowiedzi na wniosek z dnia [...] sierpnia 2024 r. nie spowodowała pozbawienia wnioskodawcy dostępu do wnioskowanych danych, które są jawne i mogłyby zostać udostępnione przez Państwową Komisję Wyborczą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje. Zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) dalej "p.p.s.a." skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 p.p.s.a.). Z kolei w myśl art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902) dalej: "u.d.i.p.", do skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej stosuje się, z zastrzeżeniem przypadku, o którym mowa w art. 22, przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Jak stanowi zaś art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., tj. do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Grzywna, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter mieszany: dyscyplinująco-restrykcyjny. Jest to więc środek, którego zastosowanie ma doprowadzić do wykonania przez organ obowiązku z art. 54 § 2 p.p.s.a., jednakże wyłączną, materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie tego obowiązku w terminie przewidzianym w tym przepisie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2006 r. sygn. akt II OSK 1024/06, ONSAiWSA, 2006 r., Nr 6, poz. 156). Stosownie jednak do treści art. 55 § 1 p.p.s.a. "sąd może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny, co oznacza, że rozstrzygając w tej kwestii, sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., a także czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 381). Ponadto w uchwale z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09 (ONSAiWSA 2010/1/2) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 p.p.s.a. pełni również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy bowiem także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy. W ocenie Sądu, wniosek A. T. o wymierzenie grzywny partii politycznej [...] za nieprzekazanie skargi wniesionej w dniu [...] września 2024 r. wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę zasługuje na uwzględnienie. Z treści wniosku z dnia 12 marca 2025 r. wynika, że wnioskodawca nadał w dniu [...] września 2024 r. doręczoną organowi w dniu [...] września 2024 r. skargę na bezczynność w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Z treści pisma organu z dnia 9 kwietnia 2025 r. wynika, że organ był w posiadaniu ww. skargi. Nie powinno zatem budzić wątpliwości, że skargę należało przekazać do Sądu wraz z aktami sprawy najpóźniej w dniu [...] października 2024 r. tj. z upływem 15 - dniowego terminu, o którym mowa w art. 21 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, który stanowi w tym przypadku lex specialis w stosunku do art. 54 § 2 p.p.s.a. Nie budzi wątpliwości Sądu, że termin ten nie został zachowany, bowiem przedmiotowa skarga została przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie dopiero w dniu 9 kwietnia 2025 r. (data nadania w placówce pocztowej) i zarejestrowana pod sygn. akt II SAB/Wa 353/25. Wymierzenie grzywny w kwocie 500 złotych jest, zdaniem Sądu, adekwatne do uchybienia, jakiego organ dopuścił się, nie przekazując skargi wraz z odpowiedzią na skargę jak i aktami sprawy w ustawowym terminie, a nadto spełni rolę prewencyjną. Ukaranie służy bowiem także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy (zob. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09). Mając powyższe na uwadze uznać należy, że taka wysokość wymierzonej grzywny będzie spełniać wszystkie wymienione powyżej funkcje, przy uwzględnieniu okoliczności, w jakich nastąpiło uchybienie obowiązkom zapisanym w art. 54 § 2 p.p.s.a. W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. orzekł jak w sentencji postanowienia. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł w punkcie 2 sentencji orzeczenia na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.