II SO/Wa 21/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Kołodziej po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. K. o wymierzenie grzywny Kierownikowi Studiów Doktoranckich Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w [...] za nieprzekazanie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi z dnia 9 grudnia 2015 r. na bezczynność tego organu w przedmiocie wprowadzenia do obrotu prawnego decyzji z dnia 16 czerwca 2008 r. postanawia: wymierzyć organowi grzywnę w wysokości 300 zł (słownie trzysta złotych) S. K. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o wymierzenie grzywny Kierownikowi Studiów Doktoranckich Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w [...] za nieprzekazanie do Sądu skargi z dnia 9 grudnia 2015 r. na bezczynność tego organu w przedmiocie wprowadzenia do obrotu prawnego decyzji z dnia 16 czerwca 2008 r. W odpowiedzi na powyższe Kierownikowi Studiów Doktoranckich Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w [...] stwierdził, że faktycznie wskazana we wniosku skarga nie została przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Okolicznością która spowodowała niezłożenie skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy był fakt, że S. K. złożył wiele skarg na bezczynność organów I i II instancji, które wielokrotnie odnosiły się do tej samej sprawy, a były jedynie w inny sposób formułowane. Kierownikowi Studiów Doktoranckich był przekonany, że odpowiedz na bezczynność wystosowana w sprawach II SAB/Wa 1042/15, II SAB/Wa 1043/15 i II SAB/Wa 1840/15 wyczerpuje odpowiedz na bezczynność w odniesieniu do skargi z dnia 9 grudnia 2015 r. Skarżący wielokrotnie wnosił skargi na bezczynność w sprawach, które zostały już rozstrzygnięte. Zdaniem organu sam skarżący doprowadził do zawiłości i skomplikowania jego spraw. Organ stwierdził jednocześnie, że w rzeczywistości nie pozostawał w bezczynności bowiem udzielał S. K. wiele informacji również za pośrednictwem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Natomiast wznowienie przez Prorektora do spraw studenckich w dniu 21 września 2015 r. postępowania administracyjnego toczącego się w sprawie przedłużenia S. K. studiów doktoranckich stało w sprzeczności z jego żądaniem, co również wyraził w piśmie z dnia 25 marca 2016 r. W załączeniu ww. odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny organ przekazał do Sądu skargę S. K. z dnia 9 grudnia 2015 r. na bezczynność Kierownikowi Studiów Doktoranckich Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Stosownie do treści art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej ppsa, skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. (art. 54 § 2 ustawy). Art. 55 § 1 ppsa stanowi zaś, że w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 ww. ustawy, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy, tj. do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Grzywna, o której mowa w art. 55 § 1 ppsa ma charakter mieszany: dyscyplinująco-restrykcyjny. Jest to więc środek, którego zastosowanie ma doprowadzić do wykonania przez organ obowiązku z art. 54 § 2 ustawy, jednakże wyłączną, materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie tego obowiązku w terminie przewidzianym w tym przepisie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2006 r. sygn. akt II OSK 1024/06, ONSAiWSA, 2006 r., Nr 6, poz. 156). Stosownie jednak do treści art. 55 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi "sąd może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny, co oznacza, że rozstrzygając w tej kwestii, sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 ustawy, a także czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 381). Ponadto w uchwale z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09 (ONSA/WSA 2010/1/2) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 powołanej ustawy pełni również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy bowiem także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy. W ocenie Sądu wniosek o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę zasługuje na uwzględnienie. Sprawa ze skargi S. K. z dnia 9 grudnia 2015 r. na bezczynność Kierownika Studiów Doktoranckich Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w [...] w przedmiocie wprowadzenia do obrotu prawnego decyzji z dnia [...] czerwca 2008 r. została zarejestrowana w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie pod sygnaturą akt II SAB/Wa 229/16. Z akt tej sprawy wynika, że organ przekazał do Sądu skargę wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy w dniu 12 kwietnia 2016 r. (dana pieczęci na kopercie). Natomiast, przedmiotowa skarga wpłynęła do organu w dniu 18 grudnia 2015 r. (data doręczenia przesyłki przyjęta na podstawie wydruku ze strony internetowej "Śledzenie przesyłek" - Poczty Polskiej S.A.). Termin do wykonania obowiązku określonego w art. 54 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi upływał w tej sytuacji w dniu 18 stycznia 2016 r. Opóźnienie organu wyniosło zatem 84 dni. Podkreślić należy, że fakt przekazania przez spółkę skargi, wraz z odpowiedzią na nią i aktami sprawy, w żadnym wypadku nie czyni orzekania w przedmiocie wymierzenia grzywny bezprzedmiotowym, toteż postępowanie nie podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ppsa (zob. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009 r. o sygn. akt II GPS 3/09, publ. "Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego i wojewódzkich sądów administracyjnych" 2010, nr 1, poz. 2; D. Onyśk, Problemy z dyscyplinującym wymierzaniem grzywny organowi przez sądy administracyjne, "Przegląd Prawa Publicznego" 2009, nr 10, s. 73-78). Nie zmienia on bowiem zaistniałego uchybienia terminowi ustanowionemu w art. 54 § 2 tej ustawy. Przekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę jest bezwzględnym obowiązkiem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono. Nie może w żaden sposób wpływać na realizację tego obowiązku przekonanie organu zobowiązanego, że skarga jest niedopuszczalna czy obarczona brakami formalnymi. Nadmienić należy, że w momencie otrzymania przez organ pisma, wniosku czy oświadczenia strony, organ ma obowiązek dokonać oceny żądań strony w nim zawartych. Jednocześnie w sytuacji gdy pismo nosi tytuł "Skarga na bezczynność organu" i jego adresatem jest Wojewódzki Sąd Administracyjny, organ ma obowiązek, nadać bieg ewentualnym wnioskom strony odnoszącym się do samego organu, a jednocześnie nieprzekraczając ustawowego terminu 30 dni, przekazać oryginał skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, do adresata skargi czyli Sądu. W niniejszej sprawie ważną okolicznością jest również to, że przedmiotowa skarga z dnia 9 grudnia 2015 r. została do organu przesłana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Przy piśmie II KO/Wa 386/15 z dnia 16 grudnia 2015 r. Sąd przesłał organowi ww. skargę celem udzielenia odpowiedzi i nadesłania akt administracyjnych. W niniejszej sprawie 84 dniowej zwłoki organu w przesłaniu skargi nie można usprawiedliwić twierdzeniem, że skarga na bezczynność z dnia 9 grudnia 2015 r. jest jedynie kolejnym stanowiskiem strony w jednej (i tej samej) rozpatrzonej już sprawie. Zasadność skargi jest bowiem przedmiotem oceny sądu. Ocena taka może być przeprowadzona dopiero po przekazaniu przez organ skargi. Biorąc pod uwagę okoliczność, że organ ostatecznie przekazał do Sądu skargę wraz aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, wymierzenie grzywny w tej sytuacji ma przede wszystkim charakter restrykcyjny, ale także prewencyjny. Nie jest bowiem pożądane, aby zaniedbania jakich dopuścił się organ, występowały w przyszłości. Wobec powyższego Sąd uznał przedmiotowy wniosek za uzasadniony i nałożył na organ grzywnę w wysokości 300 zł. Wymierzając grzywnę we wskazanej wyżej wysokości Sąd wziął pod uwagę skalę opóźnienia organu, ilość wniosków kierowanych przez stronę do organu oraz fakt przekazania do Sądu przedmiotowej skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny. W niniejszej sprawie istotne jest również, że opóźnienie organu nie wynikało z lekceważenia strony czy obowiązków nałożonych na podmiot ustawą – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zdaniem Sądu zwłoka organu spowodowana była mylnym przeświadczeniem, że złożenie przez stronę ponownej skargi na bezczynność (w tym samym przedmiocie), zwalnia z obowiązku przekazania skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Jednocześnie nie jest możliwe uwzględnienie wniosku S. K. o przekazanie kwoty zasądzonej grzywny na jego rzecz. Zgodnie bowiem z art. 228 ustawy, grzywny orzeczone w postępowaniu przed sądem administracyjnym są dochodami budżetu państwa. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 55 § 1 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.