II SO/Wa 23/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA - Ewa Marcinkowska po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. T. o wymierzenie grzywny Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji za nieprzekazanie sądowi skargi z dnia 1 listopada 1987 r. wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia - oddalić wniosek - W dniu 8 października 2007 r. Z. T. wniósł o odtworzenie zaginionych lub zniszczonych akt dotyczących jego skargi z 1987 r. na rozkaz personalny Ministra Spraw Wewnętrznych nr [...] z dnia [...] grudnia 1986 r. W uzasadnieniu wskazał, że sądy administracyjne dwukrotnie odrzuciły jego skargę na rozkaz personalny Ministra Spraw Wewnętrznych nr [...] z dnia [...] grudnia 1986 r. z powodu uchybienia terminowi do jej złożenia. Podał, że najpierw Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 20 sierpnia 1998 r. sygn. akt II SA 858-859/98 odrzucił skargę na wymieniony rozkaz, a następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 28 sierpnia 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 1184/07. Z. T. wskazał, że jego skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego na rozkaz personalny Ministra Spraw Wewnętrznych nr [...] z dnia [...] grudnia 1986 r., została złożona w przewidzianym terminie w administracji Aresztu Śledczego [...] przy ul. [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 15 stycznia 2008 r. sygn. akt II SO/Wa 53/07 oddalił wniosek Z. T. o odtworzenie akt. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że z dokonanych ustaleń wynika, iż skarga Z. T., o której mowa w jego wniosku z dnia 8 października 2007 r., nie wpłynęła do Sądu w okresie wskazywanym przez wymienionego. W sprawie z tej skargi nie było prowadzone postępowanie sądowe i nie zostały założone akta sprawy. Wyrokiem z dnia 21 października 2010 r., sygn. akt II SAB/Wa 62/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi Z. T. zobowiązał Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji do rozpatrzenia pisma z dnia 1 listopada 1987 r. w terminie 30 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi. W sprawie tej Sąd ustalił, że w dniu 1 listopada 1987 r. Z. T., przebywając w Areszcie Śledczym [...], złożył pismo do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym wniósł o uchylenie decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] grudnia 1986 r. Dokument ten znajduje się w 4. tomie akt IPN sygnatura akt [...], które znajdują się w IPN w [...] przy ulicy [...]. Pismo zostało przekazane przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, następcę prawnego Ministra Spraw Wewnętrznych, wraz z innymi dokumentami za protokołem w dniu 30 kwietnia 2001 r. do Biura Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w [...], ul. [...]. Sąd uznał za bezsporne, że skarżący Z. T. żądał załatwienia pisma z dnia 1 listopada 1987 r., zgodnie z dyspozycją obowiązującego wówczas art. 200 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, stanowiącego iż skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu administracji państwowej, który wydał zaskarżoną decyzję w ostatniej instancji. W dniu 12 stycznia 2011 r. Z. T., powołując się na art. 55 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o wymierzenie grzywny Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji za nieprzekazanie sądowi skargi z dnia 1 listopada 1987 r. wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Skarżący wniósł o wymierzenie grzywny w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 ustawy. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że przebywając w Areszcie Śledczym [...] jako skazany złożył do administracji tego Aresztu w dniu 1 listopada 1987 r. skargę do ówczesnego Naczelnego Sądu Administracyjnego za pośrednictwem Ministra Spraw Wewnętrznych. Przez 23 lata Minister Spraw Wewnętrznych oraz jego następca prawny Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji zaprzeczali istnieniu przedmiotowej skargi. Podniósł, że dopiero prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o sygnaturze akt II SAB/Wa 62/10 spowodował po 23 latach przesłanie skargi do Sądu, gdzie została zarejestrowana pod sygnaturą II SA/Wa 305/11. W odpowiedzi na wniosek organ wniósł o jego oddalenie. Wskazał, że w wykonaniu prawomocnego wyroku z dnia 21 października 2010 r. sygn. akt II SAB/Wa 62/10 doręczonego mu w dniu 13 stycznia 2011 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji przekazał z zachowaniem terminu pismo Z. T. z dnia 1 listopada 1987 r. wraz z odpowiedzią na skargę z dnia 3 lutego 2011 r. i aktami sprawy do Sądu. W piśmie procesowym z dnia 5 kwietnia 2011 r. Z. T. podkreślił, że jego wniosek o wymierzenie grzywny nie dotyczy wykonania wyroku w sprawie o sygn. akt II SAB/Wa 62/10, ale terminu przekazania do sądu administracyjnego jego skargi z dnia 1 listopada 1987 r. Wskazał, że gdyby jego wniosek dotyczył niewykonania wyroku to podstawą prawną nie byłby art. 55 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ale art. 154 tej ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do treści art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (art. 54 § 2 ustawy). Zgodnie natomiast z art. 55 § 1 powołanej ustawy, że w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy, tj. do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Grzywna, o której mowa w art. 55 § 1 powołanej ustawy ma charakter mieszany: dyscyplinująco-restrykcyjny. Jest to więc środek, którego zastosowanie ma doprowadzić do wykonania przez organ obowiązku z art. 54 § 2 ustawy, jednakże wyłączną, materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie tego obowiązku w terminie przewidzianym w tym przepisie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2006 r. sygn. akt II OSK 1024/06, ONSAiWSA, 2006 r., Nr 6, poz. 156). Stosownie jednak do treści art. 55 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi "sąd może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny, co oznacza, że rozstrzygając w tej kwestii, sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 ustawy, a także czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 259). Nie budzi wątpliwości fakt, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji przekazał skargę Z. T. na rozkaz personalny Ministra Spraw Wewnętrznych nr [...] z dnia [...] grudnia 1986 r. po 23 latach od jej wniesienia. Przekazanie przedmiotowej skargi nastąpiło dopiero w wyniku realizacji wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia z dnia 21 października 2010 r., sygn. akt II SAB/Wa 62/10. Niemniej jednak należy podnieść, że art. 55 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przewidujący możliwość wymierzenia przez Sąd grzywny za nieprzekazanie przez organ skargi do sądu w terminie 30 dni od dnia jej wniesienia, obowiązuje od dnia 1 stycznia 2004 r. W dniu 1 listopada 1987 r., tj. w dniu złożenia przez Z. T. skargi na wskazany wyżej rozkaz personalny Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] grudnia 1986 r. tryb wnoszenia skarg do sądu administracyjnego regulował art. 200 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 1980 r. Nr 9, poz. 26 ze zm.). Przepis ten stanowił, że skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu administracji państwowej, który wydał zaskarżoną decyzję w ostatniej instancji (art. 200 § 1). Organ administracji państwowej, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę wraz z aktami sprawy do sądu administracyjnego w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Może też w tym terminie, jeżeli uzna w całości skargę za słuszną, zmienić lub uchylić decyzję; w tym przypadku nie nadaje skardze dalszego biegu (art. 200 § 2). Obowiązujące w dacie wniesienia skargi przepisy nie przewidywały możliwości nałożenia jakichkolwiek sankcji na organ, który nie dopełnił obowiązku przekazania skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sankcji w postaci grzywny nie przewidywała również ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), obowiązująca od dnia 1 października 1995 r. Ponadto należy zauważyć, że z ustaleń Sądu dokonanych w sprawie o sygn. akt II SAB/Wa 62/10 wynika, że w dniu 1 stycznia 2004 r., tj. w dniu wejścia w życie przepisów powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga Z. T. z dnia 1 listopada 1987 r. znajdowała się w Instytucie Pamięci Narodowej w Warszawie, dokąd została przekazana w dniu 30 kwietnia 2001 r. Na dzień wydania wyroku w powyższej sprawie organ nie był już w posiadaniu skargi Z. T. od przeszło dziewięciu lat. Mając na uwadze powyższe okoliczności, a także biorąc pod uwagę fakt, iż przedmiotowa skarga została ostatecznie przekazana do Sądu w wyniku realizacji wyroku z dnia 21 października 2010 r., sygn. akt II SAB/Wa 62/10 przed rozpoznaniem wniosku o wymierzenie grzywny, stwierdzić należy, że wniosek Z. T. o wymierzenie grzywny Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji nie zasługuje na uwzględnienie. Z uwagi na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 55 § 1 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.