II SO/Wa 23/16

PostanowienieWSA w Warszawie2016-04-18

Skład orzekający: Lucyna Picho

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która posiada zabezpieczone potrzeby bytowe, stały dochód miesięczny oraz oszczędności, może zostać całkowicie zwolniona z kosztów sądowych i otrzymać pełnomocnika z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym może być przyznane w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów i ustanowienie pełnomocnika) tylko wtedy, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Osoba posiadająca zabezpieczone potrzeby bytowe, stały dochód i oszczędności, nawet przy uwzględnieniu wydatków, nie zawsze kwalifikuje się do całkowitego zwolnienia z kosztów sądowych, ale może otrzymać pomoc w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, jeśli opłacenie tych kosztów spowodowałoby uszczerbek w jej utrzymaniu.
Stan faktyczny
J. G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) w związku ze skargą na decyzję Komendanta Głównego Policji. Wnioskodawca wskazał na dochody z rent swoich i żony, posiadanie mieszkania i oszczędności, a także wydatki na utrzymanie mieszkania i leki. Referendarz sądowy uznał, że sytuacja majątkowa skarżącego nie uzasadnia całkowitego uwzględnienia wniosku, ale przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
Rozstrzygnięcie
1. odmówiono przyznania J. G. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowiono dla J. G. w niniejszej sprawie adwokata w ramach przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Lucyna Picho po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. G. w przedmiocie prawa pomocy postanawia: 1. odmówić przyznania J. G. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla J. G. w niniejszej sprawie adwokata w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. J. G. wskazując na zamiar wniesienia skargi na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...] zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu skarżący wskazał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i synem. Rodzina utrzymuje się z dochodu w postaci renty skarżącego w kwocie [...] zł oraz renty jego żony w kwocie [...] zł. Wnioskodawca ujawnił, że posiada majątek w postaci mieszkania o powierzchni [... m2, oraz oszczędności w kwocie [...] zł. Wskazał, że rodzina ponosi wydatki na utrzymanie mieszkania w wysokości [...] zł, koszty zakupu leków i rehabilitacji. Skarżący nie ujawnił, że pozostaje w stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. Rozpoznając wniosek na wstępie należy stwierdzić, że stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – dalej jako p.p.s.a. może być przyznane osobie fizycznej na jej wniosek. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – wówczas obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, lub w zakresie częściowym – wówczas obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych i wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1, § 2 i § 3 ustawy). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 powołanej ustawy). Odnosząc powyższe do opisanej przez skarżącego sytuacji majątkowej należało uznać, że nie daje ona podstaw do całkowitego uwzględnienia złożonego przez niego wniosku. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że prawo pomocy ma z założenia gwarantować pomoc finansową ze strony Państwa dla osób, które pozostają w szczególnie trudnej sytuacji majątkowej oznacza to również, że Państwo ma obowiązek racjonalizować środki przeznaczone na pomoc po wnikliwym przeanalizowaniu sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Analiza złożonego oświadczenia majątkowego wskazuje na to, że wnioskodawca ma zabezpieczone potrzeby bytowe, ponadto dysponuje stałym dochodem miesięcznym. W ocenie referendarza sądowego nawet przy uwzględnieniu wykazanych wydatków związanych z codziennym utrzymaniem, w tym przedstawionych wydatków na opłaty mieszkaniowe i inne koszty życia nie można uznać, że skarżący pozostaje w skrajnie trudnej sytuacji i kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zarówno zwolnienie od kosztów sądowych, jak i w zakresie obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Nie można zatem przyjąć, że J. G. z ujawnionych dochodów (w tym z wykazanych w oświadczeniu oszczędności w wysokości ok. [...] zł) nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych. Powyższe uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Natomiast uzasadnione jest przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. W ocenie referendarza sądowego przy wykazanych dochodach dla utrzymania trzyosobowej rodziny opłacenie kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika i kosztów sądowych mógłby spowodować uszczerbek w utrzymaniu wnioskującego. Powyższe uzasadnia uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy w części dotyczącej ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Wobec powyższego, na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło