II SO/Wa 25/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Maciejuk po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku K.B. o wymierzenie Prezesowi Zarządu Fundacji im. [...] grzywny za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi z dnia 28 maja 2024 r. na bezczynność Prezesa Zarządu Fundacji im. [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] kwietnia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej postanawia: oddalić wniosek. K. B. wnioskiem z dnia [...] czerwca 2024 r. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wymierzenie Prezesowi Zarządu Fundacji im. [...] grzywny za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi z dnia [...] maja 2024 r. na bezczynność Prezesa Zarządu Fundacji im. [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] kwietnia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że w dniu [...] kwietnia 2024 r. złożył, za pośrednictwem poczty elektronicznej (adres: [...]), wniosek o udostępnienie informacji publicznej. W dniu [...] maja 2024 r. otrzymał wymijającą odpowiedź od fundacji (nie podpisaną przez jej przedstawiciela) i w związku z tym ponownie skierował wniosek o udzielenie dostępu do informacji publicznej. Pozostał on bez odpowiedzi, wobec czego w dniu [...] maja 2024 r. skierował skargę na bezczynność organu (drogą mailową na skrzynkę [...] został przekazany scan pisma, a dwa egzemplarze wysłał za pośrednictwem firmy kurierskiej na adres siedziby). Skarga w oryginale nie została odebrana (dowód w załączniku). Firma kurierska dwukrotnie podejmowała próbę dostarczenia dokumentów na adres siedziby i ostatecznie zwróciła je do wnioskodawcy. skazał, że [...] czerwca 2024 r. podjął również nieskuteczną próbę kontaktu telefonicznego celem dopytania na jakim etapie jest przedmiotowa skarga i czy została skierowana do Sądu. Wnioskodawca dołączył do wniosku kopię skargi z dnia [...] maja 2024 r. oraz wydruk z poczty elektronicznej zawierający wniosek z dnia [...] kwietnia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej wraz z odpowiedzią organu z dnia [...] maja 2024 r. i odpowiedzią wnioskodawcy z dnia [...] maja 2024 r. oraz wydruk zawierający "historię przesyłki" zawierającej skargę. Pismem z dnia [...] czerwca 2024 r. Sąd wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia braku formalnego wniosku, w terminie 7 dni, przez nadesłanie odpisu wniosku o wymierzenie organowi grzywny. Wezwanie zostało doręczone [...] lipca 2024 r. (k. 54 akt sądowych). Tego samego dnia wnioskodawca złożył w Sądzie odpis wniosku. WSA w Warszawie pismem z dnia [...] lipca 2024 r. przesłał organowi odpis wniosku z dnia [...] czerwca 2024 r. o wymierzenie organowi grzywny i zobowiązał do nadesłania odpowiedzi na wniosek w terminie 7 dni. Wezwanie Sądu doręczone zostało organowi w dniu [...] lipca 2024 r. (k. 57 akt sądowych). Organ w odpowiedzi na wniosek, pismem z dnia [...] sierpnia 2024 r., wniósł o odrzucenie wniosku o wymierzenie grzywny z dnia 19 lipca 2024 r. w całości jako niedopuszczalnego, o zasądzenie od strony skarżącej na rzecz Fundacji kosztów postępowania według norm prawem przepisanych, ewentualnie, w przypadku uznania przez Sąd, że nie zachodzą przesłanki do odrzucenia wniosku w całości wniósł o jego oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania jw. W uzasadnieniu wyjaśnił, że wnioskodawca [...] kwietnia 2024 r. zwrócił się z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej. Wobec odpowiedzi organu z dnia [...] maja 2024 r. (fundacja wskazała, że nie jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej), wnioskodawca [...] maja 2024 r. za pośrednictwem wiadomości e-mail przesłał niepodpisany skan dokumentu, wskazując że odpowiada treści skargi na bezczynność organu. Ponadto K. B. wskazał że oryginał skargi w formie papierowej prześle na adres Fundacji tj. ul. [...], W.. Dopiero w dniu [...] czerwca 2024 r. strona skarżąca za pośrednictwem Poczty Polskiej nadała na adres fundacji skargę na bezczynność organu, która została doręczona w dniu [...] lipca 2024 r. Następnie w dniu [...] lipca 2024 r. fundacja, pomimo swojego stanowiska w przedmiocie obowiązku udzielenia informacji na wniosek skarżącego przekazała skargę K. B. do WSA za pośrednictwem Poczty Polskiej wraz z odpowiedzią na skargę. Organ podniósł, że forma w jakiej strona skarżąca usiłowała doręczyć skargę na bezczynność nie spełnia ustawowych wymogów doręczeń oraz uniemożliwiła organowi odebranie przesyłki z oryginałem skargi. Przesyłkę ze skargą zwrócono do nadawcy [...] czerwca 2024 r. W tym czasie organ fundacji nie miał możliwości odbioru przesyłki, albowiem przebywał poza W., natomiast pod adresem fundacji nie było innych osób upoważnionych do odbioru korespondencji adresowanej do fundacji. O fakcie jej nadania zarząd dowiedział się znacznie później albowiem firma doręczająca nie zostawia awizo w skrzynce pocztowej. Skarżący najwyraźniej sam zorientował się że usiłował doręczyć skargę w nieprawidłowy sposób i dnia [...] czerwca 2024 r. nadał ją na adres fundacji przez Pocztę Polską. Przesyłkę doręczono [...] lipca 2024 r., następnie skarga została złożona przez fundację do WSA w terminie 15 dni. Wnioskodawca w piśmie z dnia [...] sierpnia 2024 r. wyjaśnił, że [...] lipca 2024 r. wysłał skargę do fundacji w dwóch egzemplarzach za pośrednictwem Poczty Polskiej. Do pisma dołączył dowód potwierdzenia odbioru skargi w dniu [...] lipca 2024 r. W dniu [...] lipca 2024 r. skarga wraz z odpowiedzią została przekazana przez organ do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 54 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935) skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ ten przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 ustawy). Zgodnie zaś z art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ustawy. Podkreślić należy, że wymierzenie grzywny nie jest obligatoryjne. Za przyjęciem takiej interpretacji przemawia użycie przez prawodawcę słowa "może". Orzeczenie to ma zatem charakter uznaniowy. Jednocześnie należy zwrócić uwagę, że wniosek o wymierzenie grzywny może być złożony w każdym czasie po upływie określonego przez ustawodawcę terminu na przekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, tj. po upływie terminu trzydziestu dni od jej otrzymania przez organ. Przemawia za tym zarówno wykładnia językowa, jak i systemowa art. 55 § 1 p.p.s.a. Literalne brzmienie przepisu expressis verbis stanowi, że wniosek o ukaranie grzywną może być złożony "w razie niezastosowania się do obowiązków", tzn. ustawodawca wprost precyzuje moment, w którym strona ma prawo taki wniosek sformułować, tj. moment przekroczenia przez organ ustawowego terminu. Zauważyć też należy, że wniosek o wymierzenie grzywny jest pismem składanym bezpośrednio do sądu, a nie za pośrednictwem organu. Zgodnie bowiem z art. 63 w zw. z art. 64 § 1 powołanej ustawy, jeżeli ustawy tak stanowią, postępowanie sądowe wszczyna się na wniosek, który składa się bezpośrednio do sądu. W myśl natomiast art. 64 § 3 p.p.s.a., do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Wskazania wymaga przy tym, że w sprawie, w odniesieniu do terminu, w którym powinno nastąpić przekazanie sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, zastosowanie znajduje przepis szczególny - art. 21 pkt 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r. poz. 902). Przedmiotem skargi z [...] maja 2024 r. jest bezczynność Prezesa Zarządu Fundacji im. [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] kwietnia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej. Zgodnie z ww. przepisem przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Ustawodawca postanowił zatem, że w przypadku spraw dotyczących informacji publicznej podmiot, do którego wpłynęła skarga skierowana do sądu administracyjnego, obowiązany jest przekazać ją wraz z aktami sprawy i odpowiedzią w terminie 15 dni od dnia jej otrzymania. Podsumowując powyższe przywołać należy stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w postanowieniu z dnia 21 października 2020 r., sygn. akt II OZ 855/20 (niepubl.), że termin na przekazanie sądowi skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę musi upłynąć, aby można było skutecznie wystąpić z wnioskiem o wymierzenie grzywny na podstawie art. 55 § 1 powołanej ustawy. Sąd za własne przyjmuje również stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 28 czerwca 2024 r. w sprawie o sygn. akt III OZ 261/24, zgodnie z którym skargę w formie dokumentu elektronicznego (art. 54 § 1a P.p.s.a) wnosi się do elektronicznej skrzynki podawczej tego organu, natomiast na podstawie art. 46 § 2a P.p.s.a. wymogiem pisma składanego w formie elektronicznej jest podpisanie go przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Tylko tak podpisany dokument może zostać uznany za spełniający wymogi dokumentu elektronicznego (art. 12b § 1 P.p.s.a.). Bezsporne w niniejszej sprawie jest, że skarżący wniósł skargę na bezczynność z dnia [...] maja 2024 r. za pośrednictwem poczty elektronicznej (na adres [...]). Nie budzi również wątpliwości, że ww. adres poczty elektronicznej organu nie jest tożsamy z adresem elektronicznej skrzynki podawczej. W związku z powyższym, jako że skarga z [...] maja 2024 r. nie została prawidłowo złożona do organu, w dniu [...] maja 2024 r. obowiązek wynikający z art. 54 § 2 P.p.s.a. nie zaistniał. Nie było tym samym podstaw do wymierzenia - na wniosek strony z dnia z dnia [...] czerwca 2024 r. - fundacji grzywny za nieprzekazanie skargi. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie wnioskodawca nie spełnił warunku do skutecznego wystąpienia z wnioskiem o wymierzenie grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. Złożenie wniosku nastąpiło bowiem w momencie, gdy nie rozpoczął biegu termin przewidziany do wypełnienia przez fundację obowiązku nadesłania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Na dzień złożenia wniosku o wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi, przedmiotowa skarga nie została jeszcze złożona do organu. Wniosek taki wynika z zestawienia daty złożenia wniosku o wymierzenie grzywny ([...] czerwca 2024 r.) z datą nadania skargi do fundacji tj. [...] czerwca 2024 r. W tym stanie rzeczy przyjąć należało, że wniosek z dnia [...] czerwca 2024 r. o wymierzenie grzywny podlegał oddaleniu jako niezasadny. Brak było podstaw do wymierzenia grzywny. Sądowi z urzędu wiadome jest, że skarga z dnia [...] maja 2024 r. na bezczynność Prezesa fundacji przekazana została do Sądu w dniu [...] lipca 2024 r. (wpływ do Sądu w dniu [...] sierpnia 2024 r.) i zarejestrowana pod sygnaturą II SAB/Wa 427/24. Sąd na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a. oraz art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 166 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.