II SO/Wa 26/17

PostanowienieWSA w Warszawie2017-08-01

Skład orzekający: Iwona Malicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, korzystający z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawach dotyczących ubezpieczeń społecznych, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?
Ratio decidendi
Skarżący, który jest zwolniony z mocy ustawy od ponoszenia kosztów sądowych w sprawach dotyczących ubezpieczeń społecznych, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania. Postępowanie w sprawie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w takim przypadku ulega umorzeniu jako zbędne.
Stan faktyczny
A. G. złożyła skargę na decyzję Prezesa ZUS odmawiającą przyznania świadczenia w drodze wyjątku i jednocześnie wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Wnioskodawczyni wykazała niskie dochody, wysokie koszty utrzymania oraz przewlekłą chorobę. Sąd uznał, że skarżąca jest zwolniona z mocy ustawy od kosztów sądowych w tej kategorii spraw, a jej sytuacja materialna uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano A. G. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. 2. Umorzono postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 1 sierpnia 2017 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku A. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie skargi A. G. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: 1. przyznać A. G. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, 2. umorzyć postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. A. G. w sprawie skargi na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika. We wniosku podała, że pozostaje sama w gospodarstwie domowym, jest osobą chorą, a jedyny jej dochód stanowi zasiłek stały z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w wysokości 134 zł miesięcznie oraz 500 zł z wynajmu lokalu - łącznie 634 zł. Nadto oświadczyła, że oprócz domu o powierzchni 75 m2 wraz z działką 1.000 m2 oraz garażu o powierzchni 95 m2, nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Do stałych kosztów utrzymania strona zaliczyła opłaty za energię elektryczną - 64 zł, opłaty za media - 90 zł, spłatę rat kredytu - 128 zł, wydatki na leki - 100 zł, podatek od nieruchomości 240 zł oraz zakup węgla - 120 zł. Do wniosku dołączyła decyzję Prezydenta Miasta [...] Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z dnia [...] lutego 2017 r. o przyznaniu zasiłku stałego oraz zaświadczenie o stanie zdrowia z dnia [...] czerwca 2017 r. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie skarżąca, stosownie do treści art. 239 § 1 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Skarżąca przedmiotowy wniosek złożyła w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych, dlatego zgodnie z art. 249a powołanej ustawy, jeżeli (...) rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Skoro zatem strona w tej sprawie jest zwolniona z ustawy z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych, to postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, jako zbędne, należało umorzyć. Natomiast zgodnie z art. 262 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron, korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Stosownie zaś do art. 245 § 1 i 3 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie adwokata. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika ze złożonego wniosku oraz załączonych dokumentów, skarżąca jest osobą przewlekle chorą, dochód gospodarstwa domowego skarżącej wynosi 634 zł miesięcznie. Wnioskodawczyni korzysta z pomocy finansowej ośrodka pomocy społecznej. W konsekwencji należy stwierdzić, że strona wykazała, iż nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 262, art. 249a w zw. z art. 239 § 1 pkt 1 lit. e i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło