II SO/Wa 29/17

PostanowienieWSA w Warszawie2017-08-25

Skład orzekający: Referendarz sądowy Paulina Paczkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, która jest zwolniona z mocy ustawy z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?
Ratio decidendi
Wnioskodawczyni, która jest zwolniona z mocy ustawy z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania. W sytuacji braku dochodów i konieczności utrzymywania się przy pomocy rodziny, zachodzi przesłanka uzasadniająca przyznanie prawa pomocy w tym zakresie.
Stan faktyczny
E. K. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata, w związku ze skargą na decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej odmawiającą zawarcia kolejnego kontraktu na pełnienie zawodowej służby. Wnioskodawczyni oświadczyła, że jest samotną matką bez środków finansowych, utrzymującą się z pomocy rodziny i przyjaciół, po trzech operacjach urazów powypadkowych. Po uzupełnieniu wniosku, sąd stwierdził, że wnioskodawczyni jest zwolniona z mocy ustawy z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, a jej sytuacja finansowa uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano E. K. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. 2. Umorzono postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Paulina Paczkowska po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2017 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku E. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego w sprawie ze skargi E. K. na decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawarcia kolejnego kontraktu na pełnienie zawodowej służby postanawia: 1. przyznać E. K. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, 2. umorzyć postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. E. K. wnioskiem z dnia 31 lipca 2017 r., (data wpływu do tut. Sądu) złożonym na urzędowym formularzu PPF, wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawarcia kolejnego kontraktu na pełnienie zawodowej służby. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wnioskodawczyni podała, że jest samotną matką bez środków finansowych. Wskazała, że pomaga jej mama. Dodała, że jest po trzech operacjach urazów powypadkowych, których doznała w związku z pełnieniem rozkazu służbowego. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskodawczyni posiada samochód osobowy P. o wartości 4.000 zł. Nie posiada domu ani mieszkania, a jedynie prawo własności działki rolnej o powierzchni ok. 0,4 ha. Nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych i innych paw majątkowych ani wierzytelności. Wskazała, że nie posiada żadnego dochodu (brak uposażenia), nie otrzymuje również alimentów ani świadczenia rodzinnego z uwagi na niewyjaśnioną sprawę z pracodawcą. Wnioskodawczyni oświadczyła, że posiada kredyt na pierwszą operację w kwocie 40.000 zł. Ponosi koszty czynszu za mieszkanie służbowe ok. 500 zł, wodę ok 100 zł, telefon 200 zł, śmieci 40 zł oraz światło ok. 250 zł. Z uwagi na fakt, iż przedstawione w formularzu dane okazały się niewystarczające do przyznania prawa pomocy, wnioskodawczyni została zobowiązana do nadesłania dodatkowych wyjaśnień, poprzez: - nadesłanie wyciągów z posiadanych rachunków bankowych za ostatnie 3 miesiące, - nadesłanie kserokopii zawartej umowy kredytowej na kwotę 40.000 zł, - wskazanie, czy wnioskodawczyni otrzymuje na dziecko świadczenie w ramach rządowego programu "500 plus", - wskazanie, czy wnioskodawczyni otrzymuje świadczenia z pomocy społecznej, jeśli tak, należało nadesłać ostatnie decyzje przyznające taką pomoc, - podanie na czym polega pomoc udzielana przez matkę wnioskodawczyni. W odpowiedzi na powyższe wnioskodawczyni wyjaśniła, że jest samotną matką i jedynym żywicielem 13 letniego syna. W chwili obecnej znalazła się na skraju ubóstwa. Utrzymuje się jedynie ze wsparcia rodziny i przyjaciół, którzy pomagają wnioskodawczyni w regulowaniu podstawowych opłat, rachunków oraz leczenia. Do pisma wnioskodawczyni załączyła m.in. decyzję Prezydenta [...] o uznaniu wnioskodawczyni za posiadają na wyłącznym utrzymaniu nieletniego syna, kserokopie umowy pożyczek tj. pożyczki z dnia 21 kwietnia 2015 r. na kwotę 23.961,84 zł, z dnia 10 maja 2016 r. na kwotę 1.109,66 zł oraz z dnia 15 czerwca 2016 r. na kwotę 3.803,93 zł; kserokopię wyroku z dnia 5 marca 2008 r. o podwyższeniu alimentów od M. K. na rzecz małoletniego syna wnioskodawczyni z kwoty po 250 zł do kwoty po 600 zł, kserokopię zaświadczeń komornika sądowego, że postępowanie egzekucyjne o świadczenie alimentacyjne okazało się być częściowo bezskutecznym oraz wydruki z rachunku bankowego za ostatnie 3 miesiące. Z przedstawionego zestawienia transakcji na rachunku bankowym za ostatnie 3 miesiące wynika, że wpływy na rachunek wnioskodawczyni wyniosły 3.293.11 zł, zaś obciążenia wyniosły 3.298,44 zł. Wpływy na rachunek wnioskodawczyni pochodziły z wpłat w bankomacie – 1350 zł, przelewów od osób trzecich – 1300 zł, przelewów od komornika – 163,11 zł oraz jedna wpłata stanowiąca zwrot kosztów postępowania – 480 zł. Natomiast na obciążenia rachunku składały się wypłaty z bankomatu – 350 zł, spłaty rat kredytu – 1536,91, opłaty za ubezpieczenie – 235 zł, opłata za prąd – 336,75 zł, opłaty za telefon – 535,39 zł. Na pozostałe obciążenia składały się drobne kwoty za zakupy przy użyciu karty oraz opłaty za prowadzenie rachunku bankowego. Saldo końcowe rachunku to -17,14 zł. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie wnioskodawczyni, stosownie do treści art. 239 § 1 pkt 1 lit. d ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Zgodnie z art. 249a powołanej ustawy, jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Skoro zatem wnioskodawczyni w tej sprawie jest zwolniona z mocy ustawy z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych, to postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, jako zbędne, należało umorzyć. Natomiast zgodnie z art. 262 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron, korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Stosownie zaś do art. 245 § 1 i 3 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować np. tylko ustanowienie adwokata. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika ze złożonego przez stronę wniosku o przyznanie prawa pomocy, wnioskodawczyni nie posiada obecnie żadnego dochodu ani oszczędności, a utrzymuje się dzięki pomocy rodziny i przyjaciół. Referendarz sądowy, mając na względzie informacje i dane wykazane w formularzu PPF jak też wynikające z przedstawionych przez stronę dokumentów uznał, że w przypadku wnioskodawczyni zachodzi ustawowa przesłanka uzasadniająca przyznanie prawa pomocy. Brak dochodów wnioskodawczyni (wynikający z niezakończonego postępowania w sprawie ze stosunku pracy) i związana z tym konieczność utrzymywania się przy pomocy rodziny i osób trzecich, nie pozwala wnioskodawczyni na ustanowienie pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Z tego względu, na podstawie art. 249a w zw. z art. 239 § 1 pkt 1 lit. "d" oraz art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło