II SO/Wa 29/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku F.S. o wymierzenie Dyrektorowi [...] Liceum Ogólnokształcącego [...] w [...] grzywny za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi z dnia 21 maja 2019 r., przesłanej ponownie w dniu 31 maja 2019 r., wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy postanawia - odrzucić wniosek - Małoletni F.S. (urodzony w dniu [...] października 2002 r.- informacja znana Sądowi z urzędu) skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o wymierzenie Dyrektorowi [...] Liceum Ogólnokształcącego [...] w [...] grzywny, w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.); zwanej dalej P.p.s.a., za nieprzekazanie sądowi w ustawowym terminie skargi z dnia 21 maja 2019 r., przesłanej ponownie w dniu 31 maja 2019 r., na bezczynność Dyrektora [...] Liceum Ogólnokształcącego [...] w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 14 marca 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy. Wniósł o zasądzenie kosztów postępowania. Zarządzeniem z dnia 25 czerwca 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wezwał F.S. do potwierdzenia przez przedstawiciela ustawowego czynności złożenia wniosku o wymierzenie organowi grzywny w terminie 7 dni pod rygorem jego odrzucenia. Odpis powyższego wezwania doręczono wnioskodawcy w dniu 10 lipca 2019 r. (dowód: zwrotne potwierdzenie odbioru znajduje się w aktach sprawy), jednak nie została na nie udzielona żadna odpowiedź. W dniu 15 lipca 2019 r. F.S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego oraz wniosek o wyłączenie sędziego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 49 § 1 P.p.s.a., gdy pismo strony (wniosek) nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o ich uzupełnienie lub poprawienie w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia wniosku. Stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 5 P.p.s.a., sąd odrzuca skargę, m. in., jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy. Z powodu braku zdolności sądowej jednej ze stron albo zdolności procesowej skarżącego i niedziałania przedstawiciela ustawowego lub braku w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej skarżącym, uniemożliwiającego jego działanie, sąd odrzuci skargę dopiero wówczas, gdy brak nie zostanie uzupełniony (art. 58 § 2 P.p.s.a.). W myśl art. 64 § 3 P.p.s.a., do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie z art. 26 § 1 P.p.s.a. zdolność do czynności w postępowaniu w sprawach sądowoadministracyjnych (zdolność procesową) mają osoby fizyczne posiadające pełną zdolność do czynności prawnych, osoby prawne oraz organizacje społeczne i jednostki organizacyjne, o których mowa w art. 25 cytowanej ustawy. Zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych stron ocenia się według przepisów prawa cywilnego, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 15 K.c. osoba małoletnia, która ukończyła trzynaście lat ma ograniczoną zdolność do czynności prawnych. W myśl zaś art. 26 § 2 P.p.s.a. osoba fizyczna ograniczona w zdolności do czynności prawnych ma zdolność do czynności w postępowaniu w sprawach wynikających z czynności prawnych, których może dokonywać samodzielnie. W doktrynie podkreśla się, że w prawie publicznym wiązanie zdolności procesowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym z samodzielnym wykonywaniem czynności prawnych przez osoby o ograniczonej zdolności do czynności prawnych może budzić wątpliwości. Zdolność procesowa takich osób powinna być raczej związana z możliwością samodzielnego realizowania podmiotowości administracyjnoprawnej, czyli korzystania z uprawnień wynikających z prawa materialnego lub zajmowania stanowiska, w sytuacjach gdy przepisy tego prawa przewidują nałożenie na taką osobę obowiązku, skierowanie do niej nakazu lub zakazu albo uznanie uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. W administracyjnym prawie materialnym sporadycznie występują regulacje, które przewidują samodzielne działanie osób nieposiadających pełnej zdolności do czynności prawnych, gdyż zasadą jest, że takie osoby działają przez swoich przedstawicieli ustawowych (por. M. Niezgódka – Medek "Komentarz do art. 26 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi" [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" publ. LEX, 148304). W przedmiotowej sprawie F.S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o wymierzenie Dyrektorowi [...] Liceum Ogólnokształcącego [...] w [...] grzywny za nieprzekazanie sądowi w ustawowym terminie skargi z dnia 21 maja 2019 r., przesłanej ponownie w dniu 31 maja 2019 r., na bezczynność Dyrektora [...] Liceum Ogólnokształcącego [...] w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 14 marca 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy. Zgodnie z art. 27 P.p.s.a. osoba fizyczna niemająca zdolności do czynności w postępowaniu może podejmować czynności procesowe tylko przez swojego przedstawiciela ustawowego. Przepis ten dotyczy nie tylko osób nie mających w ogóle zdolności do czynności prawnych, lecz odnosi się także do sytuacji, gdy chodzi o sprawy wynikające z czynności, których określona osoba nie może dokonać samodzielnie. Przepis ten odnosi się więc i do osoby małoletniej. Powyższe potwierdza także postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 marca 2017 r., sygn. akt I OSK 2500/16 (dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych), w którym stwierdzono, że ujęte w art. 2 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej słowo "każdy" obejmuje m.in. wszystkie osoby fizyczne, w tym również mające ograniczoną zdolność do czynności prawnych; jednakowoż osoby należące do tej kategorii nie mogą realizować przyznanych im tą ustawą uprawnień samodzielnie, a wyłącznie działając poprzez ustawowych przedstawicieli. W konsekwencji czego, po myśli art. 26 § 2 P.p.s.a., osobom tym nie służy zdolność procesowa w sprawach dotyczących tego przedmiotu. W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że F.S. nie jest osobą pełnoletnią, a z uwagi na swój wiek – posiada ograniczoną zdolność do czynności prawnych i jak wykazano powyżej nie posiada zdolności procesowej. Zatem w niniejszej sprawie wniosek w imieniu F.S. mógł wnieść (poprzeć) jedynie jego przedstawiciel ustawowy. Z tego też powodu Sąd zarządzeniem z dnia 25 czerwca 2019 r. wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez potwierdzenie przez przedstawiciela ustawowego czynności złożenia wniosku o wymierzenie organowi grzywny w terminie 7 pod rygorem jego odrzucenia. Powyższe wezwanie zostało doręczone wnioskodawcy w dniu 10 lipca 2019 r., jednak nie zostało wykonane w terminie zakreślonym przez Sąd. W związku z powyższym, wniosek F.S. o wymierzenie grzywny podlega odrzuceniu, a wszystkie pozostałe złożone przez niego w niniejszej sprawie wnioski, jako pochodzące od podmiotu nieposiadającego pełnej zdolności do czynności prawnych, za którego nie działa przedstawiciel ustawowy, a zatem nieposiadającego zdolności procesowej, bez wzywania do potwierdzenia czynności przez jego przedstawiciela ustawowego, pozostawione zostaną w aktach sprawy bez nadawania im biegu. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 5, § 2 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 49 § 1 P.p.s.a. i art. 64 § 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.