II SO/Wa 29/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Maciejuk po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku P. J. o wymierzenie Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w [...] grzywny za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi z dnia 18 lipca 2020 r. (dot. aktu powołania/mianowania) postanawia 1) wymierzyć Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w [...] grzywnę w wysokości 200,00 zł (słownie: dwieście złotych); 2) zasądzić od Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] na rzecz wnioskodawcy – P. J., kwotę 357 zł (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia 17 sierpnia 2020 r. P. J. (dalej: "wnioskodawcą"), reprezentowany przez adwokata wniósł, za pośrednictwem platformy e-PUAP, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o wymierzenie grzywny Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w [...] (dalej: "organ") za nieprzekazanie skargi z dnia 18 lipca 2020 r. w sprawie rozpoznania wniosku z dnia [...] lipca 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie odpisu aktu powołania/mianowania. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca wskazał, że w dniu [...] lipca 2020 r. złożył do organu wniosek o udostępnienie informacji publicznej, a dokładnie domagał się odpisu aktu powołania/mianowania czy jakiegokolwiek innego, dzięki któremu funkcję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] pełni aktualny Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny. Informacja miała być udostępniona za pośrednictwem elektronicznej skrzynki podawczej. Wnioskodawca podniósł, że organ był zobowiązany udostępnić informację publiczną bez zbędnej zwłoki, jednakże nie później niż w ciągu 14 dni od daty złożenia wniosku, czyli do [...] lipca 2020 r. Organ obowiązku nie wykonał. Pełnomocnik wskazał, że w związku z tym skarżący wniósł skargę na bezczynność, którą organ otrzymał w dniu 18 lipca 2020 r. Pismem z dnia 9 września 2020 r. Sąd doręczył Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w [...] doręczył odpis wniosku z dnia [...] sierpnia 2020 r. o wymierzenie organowi grzywny i zobowiązał do nadesłania odpowiedzi na wniosek wraz z odpisem dla wnioskodawcy w terminie 14 dni. Pismem z dnia 15 września 2020 r. Sąd zwrócił się do pełnomocnika wnioskodawcy o nadesłanie skargi na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] w przedmiocie ww. wniosku wraz z urzędowym poświadczeniem przedłożenia do organu w terminie 7 dni. W odpowiedzi, w dniu 15 września 2020 r. pełnomocnik wnioskodawcy, za pośrednictwem elektronicznej skrzynki podawczej przesłał do Sądu skargę z dnia 18 lipca 2020 r. wraz z urzędowym poświadczeniem przedłożenia do organu. W odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny, pismem z dnia [...] września 2020 r. organ, reprezentowany przez adwokata wniósł o nieuwzględnienie wniosku wnioskodawcy o ukaranie grzywną, zasądzenie od wniosku na rzecz organu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa adwokackiego wedle norm przepisanych i dopuszczenie dowodu z wydruku ze skrzynki odbiorczej e-PUAP organu, na okoliczność, że w okresie od [...] do [...] lipca 2020 r. nie odnotowano wpływu pisma pochodzącego od wnioskodawcy bądź jego pełnomocnika. Wskazał, także że z załączonych do wniosku o ukaranie grzywną dokumentów nie wynika, aby wnioskodawca (bądź jego pełnomocnik) złożył do organu wniosek o udostępnienie informacji publicznej, kiedy i w jakiej formie ani by dysponował dowodem złożenia takiego wniosku i jego skutecznego doręczenia organowi. Te same uwagi odnoszą się do złożenia skargi na bezczynność. Dalej pełnomocnik podniósł, że organ dokonał sprawdzenia platformy e-PUAP jak i skrzynki mailowej i nie znalazł żadnego wniosku pochodzącego od wnioskodawcy (jego pełnomocnika) ani wiadomości o tytule zgodnym z żądaniami. Na dowód czego organ do odpowiedzi na wniosek załączył wydruki z poczty mailowej i platformy e-PUAP od [...] do [...] lipca 2020 r. Ponadto organ zaznaczył, że skoro wnioskodawca nie złożył zgodnie z powołanymi przepisani wniosku o udostępnienie informacji publicznej oraz skargi na bezczynność organu, to nie doszło do wszczęcia postępowania na żądanie strony, a tym samym do powstania sytuacji, w której organ musiałby działać zgodnie z art. 54 § 2 p.p.s.a. Organ wskazał także, że wnioskodawca, aby skorzystać z uprawnienia do wniesienia skargi do Sądu na bezczynność powinien wszcząć procedurę wniesienia ponaglenia, uregulowaną w art. 37 K.p.a. W odpowiedzi na odpowiedź organu na wniosek o ukaranie grzywną pełnomocnik wnioskodawcy pismem z dnia 2 października 2020 r., za pośrednictwem elektronicznej skrzynki podawczej podniósł, że rozważania organu o ponagleniu są po pierwsze niezasadne, a po drugie nie mają żadnego związku ze sprawą. Pełnomocnik wnioskodawcy zaznaczył, że twierdzenie organu, że w okresie od [...] lipca 2020 r. do [...] lipca 2020 r. nie otrzymał żadnej wiadomości podlegać będzie ocenie Sądu. Zdaniem pełnomocnika wnioskodawcy z załączonych wydruków do odpowiedzi na wniosku nie wynika w żadnej mierze, że dotyczą one elektronicznej skrzynki podawczej na platformie e-PUAP organu. Pismem z dnia 28 października 2020 r. Sąd zwrócił się do pełnomocnika wnioskodawcy o nadesłanie w terminie 7 dni oryginału UPP w formacie źródłowym, potwierdzającego złożenie skargi do organu oraz o nadesłanie wniosku o udostępnienie odpisu aktu powołania/mianowania czy jakiegokolwiek innego, dzięki któremu funkcję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] pełni aktualny Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny wraz z urzędowym poświadczeniem przedłożenia do organu. Pismem z dnia 28 października 2020 r. Sąd doręczył pełnomocnikowi organu odpis skargi wraz z odpisem UPP nadesłanych przy piśmie z dnia 15 września 2020r. Pismem z dnia 28 października 2020 r. Sąd wezwał pełnomocnika wnioskodawcy do nadesłania w terminie 7 dni wniosku o udostępnienie odpisu aktu powołania/mianowania czy jakiegokolwiek innego, dzięki któremu funkcję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] pełni aktualny Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny wraz z UPP do organu oraz oryginału UPP w formacie źródłowym, potwierdzającego złożenie skargi do organu. W odpowiedzi pismem z dnia 28 października 2020 r., za pośrednictwem elektronicznej skrzynki podawczej pełnomocnik wnioskodawcy przesłał ww. wniosek wraz UPP. Pismem z dnia 10 listopada 2020 r. pełnomocnik organu poinformował, że otrzymanie z Sądu i od pełnomocnika wnioskodawcy potwierdzenia nadania przedmiotowych wniosków i skarg na platformę ePUAP , pozwoliło na wyjaśnienie sprawy. Pełnomocnik wskazał, że po zapoznaniu się z danymi zawartymi na tych potwierdzeniach ustalono, że z niewiadomych przyczyn wnioski i skargi pochodzące od P. J. i jego pełnomocnika trafiły do tzw. skrytki domyślnej i nie były widoczne dla osób obsługujących skrzynkę. Na dowód pełnomocnik przedłożył wydruki ze skrzynki ePUAP organu. Pełnomocnik wskazał, że w związku z tymi ustaleniami organ rozpoznał wnioski i nadał skargom na przewlekłość bieg. Ponadto organ podniósł, że nie doszło do rażącej bezczynności organu w sprawie z uwagi na brak winy organu w nieotwarciu i niezapoznaniu się z wnioskami obywatela. Nadzwyczajna sytuacja stanu epidemicznego, która w związku z rzeczowymi kompetencjami PIS, nakłada na jej organy szczególne obowiązki w tym czasie, które z uwagi na ochronę zdrowia i życia ludzkiego powinny mieć pierwszeństwo przed innymi sprawami. Pełnomocnik organu podniósł równie, że składanie w czasie epidemii wniosków o dostęp do informacji publicznej polegającego na żądaniu różnych dokumentów i informacji w znacznych ilościach w zakresie nie powiązanym ze sobą, nie związanych z dającym się sprecyzować dobrem publicznym, którego ochronie miałoby służyć pozyskiwanie informacji, należy ocenić pod kątem nadużycia prawa przez obywatela. W odpowiedzi na ww. pismo organu, pismem z dnia 17 listopada 2020 r. pełnomocnik wnioskodawcy wskazał, że do skrzynki domyślnej trafiają wszystkie pisma nadsyłane z wykorzystaniem formularza pisma ogólnego do podmiotu publicznego, a taki formularz był wykorzystywany za każdym razem. Pełnomocnik wnioskodawcy wyjaśnił też, że złożył wniosek o udostępnienie zaledwie dziesięciu zwięzłych i krótkich informacji publicznych (dziesięciu dokumentów). Argumenty organu o nadużyciu prawa procesowego pełnomocnik uznał za nieuprawnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Wniosek o wymierzenie Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w [...] grzywny za nieprzekazanie w terminie skargi podlega uwzględnieniu. Zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi. Skargę w formie dokumentu elektronicznego wnosi się do elektronicznej skrzynki podawczej tego organu. Przepis art. 49 a stosuje się odpowiednio (art. 54 § 1a p.p.s.a). Organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 p.p.s.a.). Jeżeli skarga została wniesiona: 1) w formie dokumentu elektronicznego do elektronicznej skrzynki podawczej organu, o którym mowa w §1 – organ ten przekazuje sądowi skargę i odpowiedź na skargę do jego elektronicznej skrzynki podawczej; 2) w postaci papierowej – organ przekazuje sądowi skargę i odpowiedź na skargę w takiej postaci (art. 54 § 2a p.p.s.a). W przypadku gdy akta sprawy, której dotyczy skarga, są prowadzone przez organ w postaci elektronicznej, organ ten: 1) przekazuje sądowi akta sprawy wraz z informacją o dokumentach, których treść nie jest w całości dostępna w aktach sprawy prowadzonych w postaci elektronicznej, oraz o sposobie i dacie ich przekazania sądowi do jego elektronicznej skrzynki podawczej, a w przypadku gdy ze względów technicznych nie jest to możliwe – na informatycznym nośniku danych; 2) przekazuje sądowi dokumenty z akt sprawy, których treść nie jest w całości dostępna w aktach sprawy prowadzonych w postaci elektronicznej, wskazując na elektroniczne akta sprawy przekazane sądowi w sposób, o którym mowa w pkt 1 (art. 54 § 2b p.p.s.a). W przypadku gdy akta sprawy, której dotyczy skarga, są prowadzone przez organ, o którym mowa w § 1, w postaci papierowej, organ ten przekazuje sądowi akta sprawy oraz, jeżeli taka istnieje, zapisaną na informatycznych nośnikach danych dokumentację elektroniczną, której treść nie jest dostępna w postaci papierowej. (art. 54 § 2c p.p.s.a). Stosownie zaś do art. 55 § 1 powołanej ustawy, w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (art. 154 § 6 p.p.s.a.). Przewidziany w art. 54 § 2 p.p.s.a. obowiązek przekazania sądowi skargi, akt sprawy i odpowiedzi na skargę ma charakter bezwzględny. Wskazania wymaga przy tym, że w sprawie niniejszej, w odniesieniu do terminu, w którym powinno nastąpić przekazanie sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, zastosowanie znajduje przepis szczególny, tj. art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1429). Przedmiotem skargi z dnia 18 lipca 2020 r. była bowiem bezczynność "Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...]" w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] lipca 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej. Zgodnie z powołanym przepisem przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Ustawodawca postanowił zatem, że w przypadku spraw dotyczących informacji publicznej podmiot, do którego wpłynęła skarga skierowana do sądu administracyjnego, obowiązany jest przekazać ją wraz z aktami sprawy i odpowiedzią w terminie 15 dni od dnia jej otrzymania. Sformułowanie zawarte w art. 55 § 1 p.p.s.a. nakazuje przyjąć, że grzywna, o której mowa w tym przepisie, ma charakter mieszany tj. dyscyplinująco-restrykcyjny. Na przyjęcie tylko dyscyplinującego charakteru grzywny wskazanej w art. 55 § 1 p.p.s.a. nie pozwala dyspozycja tego przepisu w zestawieniu z art. 54 § 2 p.p.s.a. Zawarte w art. 55 § 1 p.p.s.a. stwierdzenie "w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd (...) może orzec o wymierzeniu organowi grzywny (...)" oznacza, że wyłączną, materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. w terminie przewidzianym w tym przepisie. Jednakże "sąd (...) może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny, oznacza, że podejmując rozstrzygnięcie w tej kwestii, sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a., a także czas, jaki upłynął od wniesienia skargi i właśnie to, czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (tak T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska - Prawo o postępowaniu przesądami administracyjnymi - Komentarz, Warszawa 2005, s. 259; v. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2006 r. sygn. akt II OSK 1024/06, ONSAiWSA, 2006 r., Nr 6, poz. 156, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 sierpnia 2010 r. sygn. akt II OZ 621/10, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W sprawie niniejszej ustalono, że skarga P. J. wpłynęła do organu w dniu 18 lipca 2020 r. Ustaleń tych nie zmieniają wyjaśnienia organu, że trafiła ona do skrzynki domyślnej. W sprawie jest bezsporne, że organ, nie wypełnił ustawowego obowiązku i nie nadesłał do Sądu skargi P. J. wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi. Do dnia 3 sierpnia 2020 r. organ obowiązany był skargę przekazać. . Sąd stwierdził, że zaszła podstawa do wymierzenia organowi grzywny. Przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej w roku poprzednim wyniosło zgodnie z komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 11 lutego 2020 r. (M. P. z 2020 r., poz. 174) 4918,17 zł. (art. 154 § 6 p.p.s.a.). Wymierzając grzywnę w wysokości 200,00 złotych, Sąd wziął pod uwagę wszystkie okoliczności tej sprawy, a także sytuację epidemiologiczną w kraju i nałożone obowiązki na organ w celu zapobiegania, przeciwdziałania i zwalczania zakażenia wirusem SARS-CoV-2 oraz rozprzestrzeniania się choroby wywołanej tym wirusem (COVID– 19). Należy także zwrócić uwagę, że organ nadal, do dnia 3 grudnia 2020 r. nie przekazał do Sądu skargi P. J. z dnia 18 lipca 2020 r. Z tych przyczyn, w ocenie Sądu, wymierzenie grzywny w wysokości 200,00 złotych jest adekwatne do stwierdzonego naruszenia przez organ ustawowego obowiązku. Z tych względów, na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w pkt 1 sentencji. O zwrocie kosztów postępowania w pkt 2 sentencji, obejmujących kwotę wpisu sądowego od wniosku, opłatę skarbową od pełnomocnictwa oraz koszty zastępstwa procesowego orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 1, oraz art. 210 § 2 w zw. z art. 64 § 3 i art. 206 p.p.s.a. Sąd zasądził łącznie koszty postępowania w wysokości 357 zł, na które składa się wpis sądowy od wniosku w wysokości 100 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł oraz koszty zastępstwa procesowego w wysokości 240 zł, odpowiadające połowie stawki minimalnej określonej w § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c, rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2018 r., poz. 1800). W realiach niniejszej sprawy Sąd obniżył wysokość wynagrodzenia adwokata, ustanowionego w sprawie, wynikającej z § 14 ust. 1 pkt lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, ponieważ, zgodnie z art. 206 p.p.s.a. sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. Nie ulega wątpliwości, że na podstawie tego przepisu wojewódzki sąd administracyjny działa w ramach uznania, dokonując oceny na tle konkretnych okoliczności, czy występują szczególnie uzasadnione względy przemawiające za odstąpieniem od zasądzenia kosztów postępowania w całości lub w części. "Uzasadniony przypadek", o którym mowa w art. 206 p.p.s.a. nie jest ograniczony tylko do sytuacji częściowego uwzględnienia skargi. W ocenie Sądu możliwe jest zastosowanie tego przepisu nawet w sytuacji uwzględnienia skargi w całości. Art. 206 p.p.s.a. dotyczy kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw, o czym mowa w art. 205 p.p.s.a., obejmuje on swoim zakresem także miarkowanie wysokości wynagrodzenia zawodowego pełnomocnika procesowego. Określając wysokość wynagrodzenia takiego pełnomocnika sąd uwzględnia zarówno stopień zawiłości sprawy jak i nakład pracy pełnomocnika, przyczyniający się do wyjaśnienia sprawy pod względem faktycznym, jak i wyjaśnienia istotnych zagadnień prawnych, które mogą budzić wątpliwości judykatury bądź doktryny. Biorąc pod uwagę, że tożsame działania podjęte były w innych sprawach wnioskodawcy zasadnie jest miarkowanie wysokości wynagrodzenia zawodowego pełnomocnika. Ustalając kwotę wynagrodzenia pełnomocnika wnioskodawcy, Sąd wziął pod uwagę fakt wniesienia przez P. J., w imieniu którego działa ten sam zawodowy pełnomocnik, dziesięciu wniosków o wymierzenie temu samemu organowi grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. w sprawach dotyczących nieprzekazania skargi, odpowiedzi na skargę oraz akt sprawy. Powyższe skutkowało zastosowaniem miarkowania wynikającym z art. 206 p.p.s.a.