II SO/Wa 29/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Łukasz Krzycki po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Stowarzyszenia [...] z siedzibą w J. o wymierzenie Dyrektorowi Publicznej Szkoły Podstawowej nr [...] im. [...] w R. grzywny za nieprzekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie skargi z [...] marca 2022 r. wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy postanawia: 1. wymierzyć Dyrektorowi Publicznej Szkoły Podstawowej nr [...] im. [...] w R. grzywnę w kwocie 300 (trzysta) złotych; 2. zasądzić od Dyrektora Publicznej Szkoły Podstawowej nr [...] im. [...] w R. na rzecz Stowarzyszenia [...] z siedzibą w J. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Stowarzyszenie K. z siedzibą w J. (zwane dalej "Stowarzyszenie") w oparciu o art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., zwana dalej "P.p.s.a.") pismem z [...] kwietnia 2022 r., nadesłanym za pomocą środków komunikacji elektronicznej, złożyło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o wymierzenie grzywny Dyrektorowi Publicznej Szkoły Podstawowej nr [...] im. [...] w R. (zwany dalej "organ"), za nieprzekazanie skargi z [...] marca 2022 r. na bezczynność organu w sprawie udostępnienia informacji publicznej. W uzasadnieniu wniosku Stowarzyszenie wyjaśniło, że [...] lutego 2022 r. zwróciło się do organu z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w zakresie 1) wynagrodzenie brutto dyrektora szkoły w miesiącu styczeń, 2) kopii protokołów z zebrań Rady Pedagogicznej z okresu od dnia 1 września 2021 r. do dnia wniosku, 3) kopii protokołów z kontroli, decyzji oraz zaleceń pokontrolnych przeprowadzonych przez sanepid (PSSE/WSSE) oraz właściwą jednostkę straży pożarnej w okresie od dnia 1 września 2020 r. do dnia wniosku. Następnie [...] marca 2022 r. skierowana została skarga na bezczynność organu do Sądu. Odpis skargi wraz potwierdzeniem jej nadania załączono do wniosku. Stowarzyszenie dodało, że zgodnie z informacją otrzymaną od Wydziału Informacji Sądowej skarga nie została przekazana do Sądu. Stowarzyszenie podniosło, że stan faktyczny sprawy wskazuje, że skarga nie została przekazana w terminie. Konsekwencją zaniechania przekazania skargi jest więc możliwość wymierzenia grzywny podmiotowi zobowiązanemu, na co wskazuje wprost art. 55 § 1 P.p.s.a. Obowiązek przekazania złożonej skargi na bezczynność organu istnieje niezależnie od tego, czy wnioskodawca otrzymał sporządzoną następnie odpowiedź. W orzecznictwie sądów administracyjnych jasno wskazuje się też, że nawet sam fakt przekazania skargi nie wyłącza możliwości nałożenia grzywny na organ. Różnić może się natomiast wysokość tejże grzywny, którą to miarkuje sąd, biorąc pod uwagę indywidualne okoliczności sprawy (m.in. okres pozostawania w zwłoce, jej przyczyny i wyjaśnienia organu). W odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny organ poinformował, że 30 marca 2022 r. pracownik sekretariatu po skompletowaniu dokumentów omyłkowo złożył komplet do urny przeznaczonej do składania dokumentów do Sądu Rejonowego w R. przy ul. [...] - przy jednoczesnym braku możliwości uzyskania potwierdzenia złożenia tych dokumentów - potrzebnych do nadania biegu skardze. Przyczyny omyłki zostały opisane w oświadczeniu, które zostało załączone do odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny. W ww. oświadczeniu wskazano, że przyczyną tej pomyłki była duża ilość korespondencji wymienianej pomiędzy organem a Sądem Rejonowym w [...], która zwiększyła się wraz z pojawieniem się w szkole dzieci pochodzących z terenów ogarniętej wojną [...]. Po złożeniu dokumentacji w Sądzie Rejonowym w R. oprgan pozostawał w przekonaniu, że skarga została przekazana do rozpoznania w terminie wskazanym w art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902, zwanej dalej "u.d.i.p.") aż do [...] maja 2022 r. tj. wpływu odpis wniosku Stowarzyszenia o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie skargi z [...] marca 2022 r. wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy. Ponadto wskazano, że skierowano pismo do Prezesa Sądu Rejonowego w R. z prośbą o dokonanie analizy wpływającej do Sądu Rejonowego korespondencji i odnalezienie przedmiotowej skargi. Wyjaśniono również, że po otrzymaniu odpisu przedmiotowego wniosku organ, mając na celu niezwłoczne załatwienie sprawy oraz po powzięciu informacji o tym, że pracownik sekretariatu dostarczył skargę na bezczynność do niewłaściwego sądu 24 maja 2022 r. przesłał poświadczoną za zgodność kopię skargi Stowarzyszenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Podkreślono także, że [...] marca 2022 r. organ udzielił odpowiedzi na wniosek wskazując, kwotę wynagrodzenia brutto dyrektora szkoły za miesiąc styczeń oraz udzielił wyczerpującej informacji w punkcie 3. wniosku. W zakresie dotyczącym punktu 2. przedmiotowego wniosku wskazał na możliwość udostępnienia informacji poprzez osobiste stawiennictwo wnioskującego w siedzibie szkoły i zapoznanie się z protokołami zebrań Rady Pedagogicznej oraz sporządzenia ich kopii, wskazując na zbyt duży nakład pracy i ewentualnych kosztów potrzebnych do zrealizowania wniosku w tym zakresie. Tym samym organ skorzystał z uprawnienia przewidzianego w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. bowiem powiadomił wnioskującego o możliwości udostępnienia informacji publicznej w innej formie. Sąd zważył, co następuje: Wniosek o wymierzenie organowi grzywny jest zasadny. W pierwszej kolejności wskazać należy, że skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 P.p.s.a). Organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (art. 54 § 2 P.p.s.a.). W razie niezastosowania się przez organ do obowiązku przekazania w terminie skargi, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. (art. 55 § 1 P.p.s.a.). Pamiętać jednak należy, że w niniejszej sprawie skarga dotyczy bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, a w myśl art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902) – w skrócie: "u.d.i.p." – przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Przepis art. 21 pkt 1 u.d.i.p. stanowi zatem lex specialis w stosunku do przepisu art. 54 § 2 P.p.s.a. W tym miejscu podkreślić należy, że każda skarga do sądu administracyjnego wszczyna postępowanie sądowoadministracyjne i tylko sąd jest uprawniony do rozpoznania sprawy sądowoadministracyjnej. Innymi słowy, to sąd, a nie organ administracji jest dysponentem skargi i to rolą sądu jest ocena, czy w danej sprawie bezczynność lub przewlekłość postępowania miała miejsce, czy też nie. Zatem bez względu na to, czy organ pozostaje w przekonaniu, że załatwił sprawę co do meritum, jego obowiązkiem było przekazanie skargi na bezczynność do sądu wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie określonym ustawą. Grzywna, o jakiej mowa w art. 55 § 1 P.p.s.a. ma charakter mieszany tj. dyscyplinująco – restrykcyjny, a wyłączną, materialnoprawną przesłanką wymierzenia tejże grzywny jest niewypełnienie obowiązku przekazania skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi do sądu. W tej sytuacji przyczyny, które spowodowały nieprzekazanie sądowi skargi pozostają bez znaczenia w sprawie wymierzenia grzywny, mogą mieć jedynie wpływ na jej wysokość. Z załączonej do wniosku o wymierzenie grzywny dokumentacji, jak również z dokumentów nadesłanych przez organ wynika, że skargę na bezczynność w sprawie udostępnienia informacji publicznej złożono do organu [...] marca 2022 r. (data wpływu), a zatem organ winien był przekazać skargę do sądu wraz z aktami i odpowiedzią na skargę najpóźniej do [...] marca 2022 r., czego jednak nie uczynił. W tych okolicznościach zaistniały przesłanki zastosowania grzywny na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a. Natomiast w kontekście zasadności wymierzenia grzywny nie ma znaczenia zachowanie organu polegające udostępnieniu Stowarzyszeniu żądanej informacji publicznej. W ocenie sądu wysokość grzywny w kwocie 300 zł jest adekwatna do stopnia naruszenia obowiązku ciążącego na organie, dlatego sąd, na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Jak wynika z wyjaśnień organu uchybienie spornemu obowiązkowi nie było bowiem wynikiem lekceważącego stosunku do wnioskodawcy, czy też świadomego lekceważenia prawem określonych obowiązków, leczy wynikało jedynie z błędnego przekonania, że skarga została przekazana do właściwego sądu. Pamiętać jednak należy, że wymierzenie grzywny nie zwalnia organu z obowiązku przekazania skargi na bezczynność, jeżeli do dnia wydania postanowienia w tym przedmiocie, organ ciążącego na nim obowiązku nie wykonał. W niniejszej sprawie, pomimo uświadomienia organowi przez doręczenie wniosku o wymierzenie grzywny, że skarga na bezczynność nie została do sądu przekazana, organ nadal nie wywiązał się z ustawowego obowiązku. Załączenie do odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny dowodu udostępnienia Stowarzyszeniu żądanej informacji publicznej nie stanowi wypełnienia obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. Dlatego podkreślić należy, że jeżeli organ nie przekaże sądowi skargi mimo wymierzenia grzywny, sąd może na żądanie skarżącego rozpoznać sprawę na podstawie nadesłanego odpisu skargi, gdy stan faktyczny i prawny przedstawiony w skardze nie budzi uzasadnionych wątpliwości (art. 55 § 2 P.p.s.a.). O rażących przypadkach naruszenia obowiązków, o których mowa w § 2 lub w art. 54 § 2, skład orzekający lub prezes sądu zawiadamia organy właściwe do rozpatrywania petycji, skarg i wniosków (art. 55 § 3 P.p.s.a.). Mając powyższe okoliczności na względzie, zdaniem Sądu, zaistniały przesłanki zastosowania grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. W ocenie Sądu wysokość grzywny w kwocie 300 zł jest adekwatna do stopnia naruszenia obowiązku ciążącego na organie, dlatego na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji (pkt 1). O zwrocie kosztów postępowania, obejmujących uiszczony wpis od wniosku w kwocie 100 zł, orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a. (pkt 2 sentencji).