II SO/Wa 3/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. H. o wymierzenie grzywny T. S.A. za nieprzekazanie w terminie skargi z dnia 11 grudnia 2011 r. wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia 22 listopada 2011 r. o udostępnienie informacji publicznej p o s t a n a w i a: 1. wymierzyć T. S.A. grzywnę w wysokości 500 zł (słownie: pięćset złotych) z tytułu nieprzekazania do Sądu skargi w terminie, 2. zasądzić na rzecz M. H. od T. S.A. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia 14 stycznia 2012 r. nadanym w polskiej placówce pocztowej w dniu 16 stycznia 2012 r. M. H. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o wymierzenie grzywny Prezesowi Zarządu T. S.A. za nieprzekazanie do Sądu skargi z dnia 11 grudnia 2011 r. na bezczynność T. S.A. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia 22 listopada 2011 r. o udostępnienie informacji publicznej, wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że mimo obowiązku wynikającego z art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, organ nie przekazał jego skargi do Sądu w ustawowym terminie 15 dni. W odpowiedzi na wniosek organ wniósł o jego oddalenie, wskazując, że T. S.A. udzieliła odpowiedzi na wniosek skarżącego. Jednocześnie Prezes Zarządu T. S.A. podniósł, że nie posiada zdolności sądowej i tym samym nie może być stroną postępowania. Wskazał, że ewentualna grzywna mogłaby zostać nałożona na T. S.A., gdyż podmiot ten jest jednoosobową spółką akcyjną Skarbu Państwa. W piśmie z dnia 23 lutego 2012 r. skarżący podniósł, że omyłkowo wskazał jako stronę przeciwną Prezesa Zarządu T. S.A. i podkreślił, że nie budzi wątpliwości, iż podmiotem zobowiązanym jest sama spółka. Jednocześnie wskazał, że organ – T. S.A. nie zachował ustawowego obowiązku przekazania skargi i podtrzymał swój wniosek o wymierzenie organowi grzywny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej "ppsa"), skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (art. 54 § 2 ppsa). Przy czym mając na uwadze charakter prawa do dostępu do informacji publicznej, ustawodawca w art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) zwiększył gwarancje procesowe nadania biegu sprawie i skrócił termin przewidziany w art. 54 § 2 ppsa do 15 dni. W myśl zaś art. 55 § 1 ppsa w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ppsa, czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Wniosek o wymierzenie grzywny rozpatrywany w niniejszej sprawie dotyczy nieterminowego wykonania obowiązku przekazania do Sądu skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami, w sprawie dostępu do informacji publicznej. Ustalenia terminowości wykonania tego obowiązku należy zatem dokonać mając na względzie termin piętnastodniowy. Z przytoczonego powyżej art. 55 § 1 ppsa, wynika, iż wyłączną przesłanką orzeczenia o wymierzeniu organowi grzywny jest niewypełnienie przez organ obowiązków określonych w art. 54 § 2 ppsa. Sformułowanie "sąd może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny oznacza, że rozstrzygając w tej kwestii, sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 ppsa, a także czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 259). Niemniej jednak należy podkreślić, że wymierzenie grzywny organowi może nastąpić w każdym przypadku niewypełnienia obowiązków, nawet jeżeli dopełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 ppsa nastąpiło jeszcze przed rozpoznaniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny. Sformułowanie zawarte w art. 55 § 1 ppsa nakazuje bowiem przyjąć, że grzywna, o której mowa w tym przepisie, ma charakter mieszany: dyscyplinująco – restrykcyjny (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2006 r. o sygn. akt II OSK 1024/06, ONSAiWSA, nr 6 z 2006, poz. 156). Do jej wymierzenia wystarcza niewykonanie obowiązku przewidzianego w art. 54 § 2 ppsa. Wskazać ponadto należy, że przewidziany w art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej obowiązek przekazania sądowi akt sprawy i odpowiedzi na skargę, poza nadzwyczajnym przypadkiem wymienionym w art. 54 § 3 ppsa, ma charakter bezwzględny. W konsekwencji organ, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi musi w taki sposób wykonać nałożony na niego obowiązek przekazania dokumentów Sądowi, aby w sytuacji, gdy skarżący skorzysta z przyznanego mu na mocy art. 55 § 1 ppsa uprawnienia, móc skutecznie udowodnić dochowanie ustawowego terminu przekazania akt sprawy, skargi i odpowiedzi na skargę. Musi przy tym przekazać dokładnie te dokumenty, które wymieniono zarówno w treści art. 54 § 2 ppsa, jak i w art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W ocenie Sądu wniosek M. H. o wymierzenie grzywny T. S.A. zasługuje na uwzględnienie, bowiem skarga została złożona w organie 12 grudnia 2011 r., natomiast organ skargę tę przekazał Sądowi wraz z odpowiedzią na skargę oraz aktami administracyjnymi dopiero w dniu 12 stycznia 2012 r. Ostatnim dniem terminu do spełnienia obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 ppsa w związku z art. 21 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, był dzień 27 grudnia 2011 r., a zatem uchybienie terminu przekazania skargi do Sądu wyniosło 16 dni. W niniejszej sprawie, organ ostatecznie przekazał określone w art. 54 § 2 ppsa dokumenty, jednak z uchybieniem terminu. W konsekwencji, wymierzenie grzywny w przedmiotowej sprawie ma przede wszystkim charakter restrykcyjny. Wskazać należy, że Sąd, wymierzając grzywnę, winien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności danej sprawy, w tym przyczyny niewypełnienia przez organ ciążącego na nim obowiązku. Okoliczności te mogą mieć wpływ na wysokość grzywny, gdyż sądowi orzekającemu w przedmiocie wymierzenia grzywny ustawodawca pozostawił swobodny zakres ustalenia jej wysokości w ramach granic wynikających z art. 55 § 1 w związku z art. 154 § 6 ppsa. Pozwala to zatem na wymierzenie grzywny w wysokości adekwatnej do stopnia uchybienia przez organ obowiązkowi przesłania skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę w wyznaczonym w ustawie terminie, w tym uwzględnienia okresu, w jakim organ pozostawał w zwłoce oraz okoliczności faktycznych, które legły u podstaw uchybienia przez organ temu obowiązkowi. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd uznał wniosek skarżącego za uzasadniony i wymierzył grzywnę w wysokości 500 zł. Sąd, określając wysokość grzywny wziął pod uwagę szczególny przedmiot sprawy, tj. dostęp do informacji publicznej oraz okoliczność, iż organ ostatecznie wykonał przed rozpoznaniem wniosku o wymierzenie grzywny przewidziany w ustawie obowiązek przekazania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w sposób umożliwiający rozpoznanie sprawy. Zdaniem Sądu, wysokość grzywny jest adekwatna do stopnia uchybienia przez organ obowiązkowi określonemu w art. 54 § 2 ppsa. Dodać należy, że jednokrotność przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim (Komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z 9 lutego 2012 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2011 r. – M. P. z 2012 r., poz. 63) wyniosła 3.399,52 zł (art. 154 § 6 ppsa). Z tych względów, na podstawie art. 55 § 1 ppsa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 1, oraz art. 210 § 2 w zw. z art. 64 § 3 ppsa.