II SO/Wa 3/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA - Adam Lipiński po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. S. o wymierzenie grzywny Dyrektorowi Szkoły Podstawowej Nr [...] im. [...] w [...] za nieprzekazanie sądowi skargi z dnia 19 grudnia 2014 r. wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia 1. Wymierzyć Dyrektorowi Szkoły Podstawowej Nr [...] im. [...] w [...] grzywnę w wysokości 1000 zł (słownie tysiąc złotych), 2. zasądzić od Dyrektora Szkoły Podstawowej Nr [...] im. [...] w [...] na rzecz wnioskodawcy kwotę 100 zł (słownie sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. K. S. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o wymierzenie grzywny Dyrektorowi Szkoły Podstawowej Nr [...] im.[...] [...] w [...] za nieprzekazanie sądowi skargi z dnia 19 grudnia 2014 r. wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. W uzasadnieniu wniosku wyjaśniono, że wskazana wyżej skarga wpłynęła do Dyrektora Szkoły w dniu 19 grudnia 2014 r. zatem termin do jej przekazania do Sądu upłynął w dniu 3 stycznia 2015 r. natomiast z informacji uzyskanych w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie wynika, że organ nie przekazał skargi w ustawowym terminie. Brak reakcji organu uniemożliwia rozpoznanie sprawy przez Sąd co uzasadnia wymierzenie grzywny. W odpowiedzi na powyższe Dyrektor Szkoły podniósł, że wniosek o wymierzenie grzywny winien zostać oddalony. Organ stwierdził, że K. S. pismem z dnia 15 października 2014 r. żądała od Dyrektora Szkoły dostarczenia informacji publicznej w zakresie wszystkich protokołów z posiedzeń Rad Pedagogicznych w latach 2012 - 2014. Na powyższy wniosek Dyrektor Szkoły odpowiedział pismem z dnia 28 października 2014 r. w którym przedstawił trudności wiążące się realizacją wniosku. Na powyższe pismo skarżąca odpowiedziała pismem z dnia 12 listopada 2014 r. zatytułowanym "Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa" polemizującym ze stanowiskiem dyrektora szkoły. W związku z powyższym Dyrektor Szkoły wystosował do skarżącej kolejne pismo nr [...] z dnia 25 listopada 2014 r., obniżając opłatę za udostępnienie żądanych informacji. Strona nie uiściła żądanej kwoty 45 zł. Dyrektor Szkoły zaznaczył, że wnioskowane przez K. S. dokumenty zostały przygotowane, jednakże nie przekazano ich stronie z uwagi na nieuiszczenie opłaty. Stwierdził, że przedmiotowa skarga na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej wpłynęła do placówki w dniu 19 grudnia 2014 r. czyli w okresie ferii świątecznych. Trwające do 6 stycznia 2015 r. ferie miały wpływ na opóźnienie w przekazaniu skargi do sądu administracyjnego. Organ stwierdził ponadto, że K. S. od kilku miesięcy torpeduje pracę Dyrektora, Rady Pedagogicznej oraz Rady Rodziców. Liczne doniesienia kierowane do organu prowadzącego placówkę, organu nadzoru pedagogicznego oraz organów ścigania nie przyniosły rezultatu, żaden ze stawianych zarzutów nie został potwierdzony. Składane skargi i trwające w związku z tym w szkole kontrole, konieczność składania wyjaśnień na policji, kolejne wnioski o udostępnienie informacji oraz inne działania niemal sparaliżowały pracę placówki, cieszącej się od wielu lat opinią jednej z najlepszych szkół podstawowych w Warszawie. Dyrektor Szkoły stwierdził ponadto, że nie dysponuje fachową wiedzą z zakresu prawa administracyjnego, ani też odpowiednią pomocą prawną, która pozwoliłaby mu na uniknięcie uchybienia polegającego na nieprzesłaniu skargi do sądu administracyjnego w wymaganym terminie. Organ podkreśla, że zarzucanego mu uchybienia w postaci nieprzekazania skargi do Sądu dopuścił się nieumyślnie. Wobec powyższego w okolicznościach niniejszej sprawy, mając na uwadze świadome i konsekwentne, wielomiesięczne działanie skarżącej na szkodę szkoły, jak również zakres pracy, jaką wykonać musiał organ realizując wniosek o udostępnienie informacji, Dyrektor wniósł o niewymierzanie grzywny. Jednocześnie poinformowano, że skarga wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę została przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przy piśmie z dnia 27 stycznia 2015 r. nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do treści art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (art. 54 § 2 ustawy). Zgodnie natomiast z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz. U. z 2014 r., poz. 782) do skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Art. 55 § 1 ppsa stanowi zaś, że w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 ww. ustawy, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy, tj. do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Grzywna, o której mowa w art. 55 § 1 powołanej ustawy ma charakter mieszany: dyscyplinująco-restrykcyjny. Jest to więc środek, którego zastosowanie ma doprowadzić do wykonania przez organ obowiązku z art. 54 § 2 ustawy, jednakże wyłączną, materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie tego obowiązku w terminie przewidzianym w tym przepisie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2006 r. sygn. akt II OSK 1024/06, ONSAiWSA, 2006 r., Nr 6, poz. 156). Stosownie jednak do treści art. 55 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi "sąd może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny, co oznacza, że rozstrzygając w tej kwestii, sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 ustawy, a także czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 381). Ponadto w uchwale z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09 (ONSA/WSA 2010/1/2) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 powołanej ustawy pełni również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy bowiem także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy. W ocenie Sądu wniosek K. S. o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę zasługuje na uwzględnienie. Sprawa ze skargi K. S. z dnia 19 grudnia 2014 r. na bezczynność Dyrektora Szkoły Podstawowej została zarejestrowana w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie pod sygnaturą akt II SAB/Wa 324/15. Z akt tej sprawy wynika, że organ przekazał skargę wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy w dniu 28 stycznia 2015 r. Natomiast, przedmiotowa skarga wpłynęła do organu w dniu 19 grudnia 2014 r. (data prezentaty organu). Termin do wykonania obowiązku określonego w art. 54 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej upływał w tej sytuacji w dniu 5 stycznia 2015 r. Opóźnienie organu wyniosło zatem 23 dni. Podkreślić trzeba, że fakt przekazania przez organ skargi, wraz z odpowiedzią na nią i aktami sprawy, w żadnym wypadku nie czyni orzekania w przedmiocie wymierzenia grzywny bezprzedmiotowym, toteż postępowanie nie podlega umorzeniu na podstawie art. 161 §1 pkt 3 ppsa (zob. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009 r. o sygn. akt II GPS 3/09, publ. "Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego i wojewódzkich sądów administracyjnych" 2010, nr 1, poz. 2; D. Onyśk, Problemy z dyscyplinującym wymierzaniem grzywny organowi przez sądy administracyjne, "Przegląd Prawa Publicznego" 2009, nr 10, s. 73-78). Nie zmienia on bowiem zaistniałego uchybienia terminowi ustanowionemu w art. 54 § 2 tej ustawy. Przekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę jest bezwzględnym obowiązkiem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono. Nie może w żaden sposób wpływać na realizację tego obowiązku przekonanie organu zobowiązanego, iż skarga ta jest bezzasadna. To, czy skarga jest zasadna, czy też nie, jest bowiem przedmiotem oceny sądu, do którego skarga jest kierowana. Ocena taka może być przeprowadzona dopiero po przekazaniu przez organ skargi do Sądu. Adresatem skargi K. S. z 19 grudnia 2014 r. był Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, natomiast z jej treści wynikało, że dotyczy ona postępowania w przedmiocie dostępu do informacji publicznej. Wobec powyższego nie powinno budzić wątpliwości organu, że przedmiotową skargę należało przekazać wraz z aktami sprawy w terminie 15 dni od dnia jej otrzymania zgodnie z art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Doręczenie organowi skargi w okresie trwania ferii świątecznych również nie jest usprawiedliwieniem zwłoki organu. Ferie są bowiem przerwą w nauce uczniów, nie wiążą się natomiast z zawieszeniem pracy samej szkoły. Sam fakt umieszczenia na egzemplarzu skargi pieczęci Szkoły świadczy o tym, że mimo przerwy świątecznej administracja szkoły funkcjonowała. Biorąc pod uwagę okoliczność, że organ ostatecznie przekazał do Sądu skargę wraz aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, wymierzenie grzywny w tej sytuacji ma przede wszystkim charakter restrykcyjny, ale także prewencyjny. Nie jest bowiem pożądane, aby zaniedbania jakich dopuścił się organ, występowały w przyszłości. Wobec powyższego Sąd uznał przedmiotowy wniosek za uzasadniony i nałożył na Dyrektora Szkoły Podstawowej grzywnę w wysokości 1000 zł. Wyjaśnić przy tym należy, że przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej w 2014 r. według obwieszczenia Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 10 lutego 2015 r. wyniosło 3783,46 zł. Wymierzając grzywnę we wskazanej wyżej wysokości Sąd wziął pod uwagę skalę opóźnienia organu, brak okoliczności, które mogłyby usprawiedliwiać zaistniałe opóźnienie, a także fakt przekazania do Sądu przedmiotowej skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 55 § 1 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 powołanej ustawy.