II SO/Wa 3/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Maciejuk po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. Z. reprezentowanego przez przedstawiciela ustawowego A. Z. o wymierzenie Ministrowi Zdrowia grzywny za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia 1) wymierzyć Ministrowi Zdrowia grzywnę w wysokości 200,00 zł (słownie: dwieście złotych); 2) zasądzić od Ministra Zdrowia na rzecz M. Z. reprezentowanego przez przedstawiciela ustawowego A. Z., kwotę 100,00 zł (słownie: sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. M. Z. reprezentowany przez przedstawiciela ustawowego A. Z. (dalej: "wnioskodawca") pismem z dnia [...] stycznia 2022 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o wymierzenie Ministrowi Zdrowia (dalej: "organ") grzywny za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę (sygn. akt II SAB/Wa 562/21). Wnioskodawca wniósł o wymierzenie organowi grzywny w wysokości 5000,00 zł oraz o zasądzenie od Ministra Zdrowia zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych prawem. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że dnia [...] czerwca 2021 r. (data nadania w placówce operatora pocztowego) złożył za pośrednictwem organu skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Ministra Zdrowia w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] maja 2021 r. o udostepnienie informacji publicznej. Podał, że organ skargę otrzymał [...] czerwca 2021 r., a [...] lipca 2021 r. (za pośrednictwem platformy ePUAP) skargę wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę przekazał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zdaniem wnioskodawcy organ obowiązany był przekazać skargę do Sądu do dnia [...] lipca 2021 r., a przekazał ją [...] lipca 2021 r., czyli z dwunastodniową zwłoką. Tym samym naruszył termin określony w art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t. j. Dz. U. z 2020 r., poz.2176 ze zm. dalej: "u.d.i.p."). Pismem z dnia [...] marca 2022 r. Sąd przesłał Ministrowi Zdrowia odpis wniosku z dnia [...] stycznia 2022 r. o wymierzenie organowi grzywny i zobowiązał do nadesłania odpowiedzi na wniosek wraz z odpisem dla wnioskodawcy w terminie 7 dni. Minister Zdrowia w odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny, pismem z dnia [...] marca 2022 r., reprezentowany przez radcę prawnego wniósł o niewymierzanie grzywny i oddalenie wniosku skarżącego w całości. Pełnomocnik organu wskazał, że organ przekazał skargę M. Z. wraz z uporządkowanymi aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę [...] lipca 2021 r. Pełnomocnik organu przyznał, że organ nie dotrzymał terminu, o którym mowa w art. 21 pkt 1 u.d.i.p. przy przekazaniu skargi. Wskazał, że opóźnienie to było nieznaczne i został dotrzymany termin 30- dniowy, o którym mowa w art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 dalej: "P.p.s.a."). Pełnomocnik organu wskazał także, że w sprawie zainicjowanej ww. skargą, prowadzonej pod sygn. akt II SAB/Wa 562/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w dniu 7 grudnia 2021 r. wydał wyrok. Pełnomocnik organu podkreślił, że skarżący nie poniósł żadnych negatywnych konsekwencji w związku z nieznacznym opóźnieniem w przekazaniu skargi. Dodał, że skarga wpłynęła do organu w czasie, w którym jego działalność była utrudniona z uwagi na pandemię wirusa SARS –CoV-2 i wywołaną przez nią chorobę COVID – 19. Organ wprowadził w tym okresie szereg zmian w funkcjonowaniu biura. Pandemia COVID-19 oraz szybkie jej rozprzestrzenianie się na terenie kraju spowodowało m. in. spiętrzenie dodatkowych zadań w resorcie zdrowia przy jednoczesnym braku zwiększenia personelu realizującego zadania merytoryczne. Podał, że pracownicy resortu zapadali na COVID -19, jak również rezygnowali z pracy w urzędzie obsługującym Ministra Zdrowia. Miało to istotny wpływ na terminową realizację zadań. Podniósł też m. in., że personel pracował nierzadko w ponadstandardowym wymiarze czasu pracy, realizując oprócz normalnych zadań, także te związane z monitorowaniem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem pandemii COVID-19 w Polsce, między innymi opracowując dla Ministra Zdrowia szereg analiz i raportów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej: "P.p.s.a.") skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 P.p.s.a.). Przewidziany w art. 54 § 2 P.p.s.a. obowiązek przekazania sądowi skargi, akt sprawy i odpowiedzi na skargę ma charakter bezwzględny. Wskazania wymaga przy tym, że w sprawie, w odniesieniu do terminu, w którym powinno nastąpić przekazanie sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, zastosowanie znajduje przepis szczególny - art. 21 pkt 1 u.d.i.p. Przedmiotem skargi z dnia [...] czerwca 2021r. jest bowiem bezczynność Ministra Zdrowia w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] maja 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej. Zgodnie z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. do skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej stosuje się, z zastrzeżeniem przypadku, o którym mowa w art. 22, przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Przepis art. 55 § 1 P.p.s.a. stanowi, że w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 tej ustawy, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., tj. do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Grzywna, o której mowa w art. 55 § 1 P.p.s.a. ma charakter mieszany: dyscyplinująco-restrykcyjny. Jest to środek, którego zastosowanie ma doprowadzić do wykonania przez organ obowiązku z art. 54 § 2 ustawy, jednakże wyłączną, materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie tego obowiązku w terminie przewidzianym w tym przepisie (v. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2006 r. sygn. akt II OSK 1024/06, ONSAiWSA, 2006 r., Nr 6, poz. 156, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 sierpnia 2010 r. sygn. akt II OZ 621/10 publ. cbois.nsa.gov.pl). W uchwale z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09 (ONSA/WSA 2010/1/2) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 P.p.s.a. pełni również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy bowiem także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości. Rozstrzygając, sąd bierze pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a., a także czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 381). Skarga M. Z. z dnia [...] czerwca 2021 r. na bezczynność Ministra Zdrowia w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] maja 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej wpłynęła do organu w dniu [...] czerwca 2021 r. Zatem termin do wykonania obowiązku określonego w art. 54 § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. upływał w dniu [...] lipca 2021 r. Skarga (w postaci kserokopii) wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy została przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie [...] lipca 2021r. Oryginał skargi organ przekazał do Sądu przy piśmie z dnia [...] sierpnia 2021 r. Ustawowy obowiązek wypełniony został zatem po terminie określonym w art. 21 pkt 1 u.d.i.p. Zaszła tym samym podstawa do wymierzenia grzywny (v. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2021 r. sygn. akt III OZ 1131/21, orzeczenia NSA.gov.pl) Przekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę jest bezwzględnym obowiązkiem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono. Nieprzekazanie skargi ogranicza stronie skarżącej możliwość realizacji jej konstytucyjnego prawa do sądu. Grzywnę za naruszenie powyższego obowiązku, zgodnie z art. 154 § 6 P.p.s.a. w związku z art. 55 § 1 P.p.s.a., wymierza się w wysokości do dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Należy jednak podkreślić, że wysokość grzywny sąd miarkuje w zależności od stopnia winy organu w niedokonaniu czynności. Wniosek o wymierzenie grzywny został złożony w 2022 r., a zatem do ustalenia wysokości grzywny należało zastosować przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2021 r. ogłoszone komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 lutego 2021 r. (M. P. z 2022 r., poz. 175). Stosownie do tego obwieszczenia przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2021 r. wyniosło 5662,53 zł. Ustalając wysokość grzywny Sąd wziął pod uwagę, że kserokopia skargi została przekazana wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy 14 dni po upływie ustawowego terminu, zaś oryginał skargi na wezwanie Sądu, przy piśmie organu z dnia [...] sierpnia 2021 r. Wymierzając grzywnę w wysokości 200 zł Sąd wziął też pod uwagę, że nieprzekazanie w terminie skargi przez Ministra Zdrowia miało związek z wyjątkową sytuacją, jaka wystąpiła na skutek panującej na obszarze kraju epidemii. Czasowe trudności funkcjonowania organu administracji publicznej, w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, przebywanie pracowników na zwolnieniach lekarskich miały wpływ na zwłokę organu w wykonaniu ustawowego obowiązku o którym mowa w art. 55 § 1 P.p.s.a. Sąd nie stwierdził, aby naruszenie art. 21 pkt 1 u.d.i.p. było celowe, czy też miało na celu pozbawienie strony prawa do Sądu. Prawo do Sądu zostało zrealizowane. W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd stwierdził, że grzywna w wysokości 200 zł jest adekwatna do stwierdzonego uchybienia. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł jak w punkcie 1 postanowienia, na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 P.p.s.a. O kosztach postępowania – na które złożył się wpis od wniosku – orzeczono w punkcie 2 postanowienia na podstawie art. 200 w zw. z art. 64 § 3 P.p.s.a.