II SO/Wa 30/17

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Paulina Paczkowska po rozpoznaniu w dniu 23 sierpnia 2017 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku K. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata postanawia: odmówić przyznania K. Z. prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. K. Z. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wznowienia postępowania z powodu nieważności wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 2016 r. sygn. akt I OSK 3084/15, złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek o wyznaczenie adwokata z urzędu. W dniu 2 sierpnia 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny przekazał do tut. Sądu wniosek K. Z., celem załatwienia zgodnie z właściwością. W wykonaniu zarządzenia referendarza sądowego wnioskodawca nadesłał formularz PPF. We wniosku wskazał, że jego dotychczasowy pełnomocnik nie złożył skargi o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie I OSK 3084/15, dlatego wypowiedział pełnomocnictwo temu adwokatowi i zaczął szukać innego adwokata, który sporządzi wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Wnioskodawca wyjaśnił, że nie zdołał znaleźć adwokata, który podjąłby się napisania wymaganych wniosków. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca podał, że posiada mieszkanie własnościowe 53 m2 o wartości ok. 300.000 zł. Z oświadczenia wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe jednoosobowe. Podał, że na dochód gospodarstwa domowego składają się środki otrzymywane przez niego z emerytury w wysokości 2.946,41 zł oraz z wynagrodzenia za pracę w wysokości 1.810,60 zł - łącznie 4.757,01 zł miesięcznie netto. Oświadczył, że do stałych kosztów utrzymania należą czynsz za mieszkanie 355,44 zł oraz opłata za media 190,00 zł. Wnioskodawca podał ponadto, że posiada oszczędności w walucie obcej 553 Euro i 1408 USD oraz oszczędności bankowe – ok. 100 tyś. zł (103.778 zł) w tym fundusze inwestycyjne. Wysokość funduszy inwestycyjnych wnioskodawca określił na 70.000 zł. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i winno sprowadzać się jedynie do przypadków, w których strona rzeczywiście nie posiada środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym i wykaże to w sposób przekonywujący. Instytucja prawa pomocy jest zatem wyjątkiem od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania przez stronę i ma zastosowanie w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Zwrócić należy uwagę, że prawo dostępu do sądu nie oznacza konieczności zagwarantowania stronom bezwarunkowego prawa do uzyskania bezpłatnej pomocy prawnej, czy zwolnienia od kosztów sądowych. Stosownie do art. 199 p.p.s.a., generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie przez stronę kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. Dlatego też pomoc państwa, wyrażona w przepisach o prawie pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym, skierowana jest do osób, które albo mają bardzo niskie dochody, albo ich w ogóle nie posiadają, tj. do osób, które z uwagi na bardzo ciężką sytuację materialną, często nie mają zaspokojonych nawet podstawowych potrzeb życiowych. Sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiedzialny za zasadność i legalność ich wydatkowania, ma obowiązek zbadania, czy strona wnioskująca o przyznanie prawa pomocy, rzeczywiście spełnia przesłanki do przyznania jej tego prawa. Ze złożonego w niniejszej sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, posiada mieszkanie własnościowe 53 m2 o wartości ok. 300.000 zł oraz uzyskuje stałe dochody w łącznej wysokości 4.757,01 zł. Wnioskodawca zgromadził także oszczędności w wysokości 103.778 zł, w skład których wchodzą fundusze inwestycyjne na kwotę 70.000 zł. Posiada również oszczędności w walucie obcej - 553 Euro i 1408 USD. Stałe miesięczne wydatki wnioskodawca określił na kwotę 545,44 zł. W ocenie referendarza sądowego, całokształt opisanej sytuacji finansowej wskazuje, że wnioskodawcy nie można zaliczyć do osób ubogich, a tylko takim należy przyznawać prawo pomocy, jako umożliwienie dostępu do sądu. Niemożność znalezienia pełnomocnika, który sporządziłby w imieniu skarżącego wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, nie stanowi ustawowej przesłanki przyznania prawa pomocy. Instytucja ta bowiem (prawo pomocy) służy ułatwieniu dostępu do sądu osobom ubogim, które nie są w stanie sfinansować samodzielnie związanych z tym wydatków. Wnioskodawca nie zalicza się do takich osób, tym samym jego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak postanowieniu.