II SO/Wa 31/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Maciejuk po rozpoznaniu w dniu 19 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. B. z dnia 19 czerwca 2011 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi A.B. na decyzję Rektora [...] w W. w przedmiocie powtórzenia egzaminu dyplomowego postanawia 1. odmówić zwolnienia od kosztów sądowych, 2. odmówić ustanowienia adwokata. A. B. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Rektora [...] w W. w przedmiocie powtórzenia egzaminu dyplomowego. Na podstawie informacji zawartych w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz w dodatkowych oświadczeniach strony z dnia 15 lipca 2011 r. i z dnia 10 sierpnia 2011 r. ustalono, co następuje. Skarżąca we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z matką. Majątek stanowi mieszkanie należące do matki o powierzchni 39,60 m2 znajdujące się w K. Strona nie wykazała w urzędowym formularzu żadnych dochodów swoich ani matki, oświadczając, że dochodów nie uzyskują. Nie wykazano żadnych oszczędności. Z uwagi na to, że informacje podane w urzędowym formularzu nie pozwalały na pełną ocenę sytuacji materialnej strony, skarżąca wezwana została pismem z dnia 7 czerwca 2011 r. do nadesłania w terminie 7 dni: kserokopii wyciągu z posiadanych rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z okresu ostatnich dwóch miesięcy (maj, kwiecień 2011 r.); oświadczenia z jakiego źródła wnioskodawczyni czerpie środki na codzienne utrzymanie; oświadczenia, czy korzysta ze świadczeń z pomocy społecznej; oświadczenia, czy matka strony zarejestrowana jest jako osoba bezrobotna oraz czy korzysta ze świadczeń z zakresu pomocy społecznej. W przypadku pozytywnej odpowiedzi należało wskazać rodzaje uzyskiwanych świadczeń oraz ich miesięczną wysokość. Strona obowiązana była też oświadczyć, czy ponosi jakiekolwiek opłaty. W przypadku pozytywnej odpowiedzi należało podać wysokość ponoszonych opłat. W odpowiedzi na wezwanie wnioskodawczyni oświadczyła, że podczas studiów utrzymuje ją matka oraz otrzymuje alimenty. Wskazała jednak, że od listopada 2009 r. nie uzyskiwała alimentów od ojca. Podała, że zgodnie z wyrokiem Sądu, obowiązek alimentacyjny ojca wobec niej wygasł od kwietnia 2011 r. Oświadczyła, że w chwili obecnej utrzymuje się z uzyskanych w dniu 10 czerwca 2011 r., w wyniku postępowania egzekucyjnego, alimentów za okres 5 miesięcy. Nie podała wysokości uzyskanych środków. Oświadczyła, że nie posiada rachunku bankowego. Wskazała, że matka, która jest nauczycielką, zarejestrowana jest jako osoba bezrobotna i do kwietnia 2011 r. otrzymywała zasiłek. Zarówno skarżąca jak i matka nie korzystają ze świadczeń z zakresu pomocy społecznej. Jednocześnie, wnioskodawczyni oświadczyła, że kształci się w W. na studiach podyplomowych, za które miesięczna opłata wynosi 750 zł (strona wskazała, że opłatę ponosiła w kwietniu, maju, czerwcu), wynajęcie mieszkania to wydatek w wysokości 1000 zł, opłata za telefon 40 zł miesięcznie. Strona nie podała wydatków związanych z utrzymaniem mieszkania w K. Wobec tego, że oświadczenie strony nie było pełne, zwłaszcza w zakresie wysokości środków, jakimi dysponuje, wnioskodawczyni wezwana została pismem z dnia 27 lipca 2011 r. do złożenia, w terminie 7 dni, dodatkowych dokumentów i oświadczeń, tj. kserokopii dokumentu wskazującego wysokość alimentów uzyskanych za okres 5 miesięcy (np. dowód wpłaty); zaświadczenia z PUP o zarejestrowaniu matki jako osoby bezrobotnej z wykazaniem do kiedy uzyskiwała zasiłek dla osób bezrobotnych i w jakiej wysokości; oświadczenia, czy wnioskodawczyni zarejestrowana jest jako osoba bezrobotna. W przypadku pozytywnej odpowiedzi należało nadesłać zaświadczenie. W odpowiedzi na wezwanie skarżąca nadesłała kserokopię sentencji nieprawomocnego wyroku Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] stwierdzającego wygaśnięcie obowiązku alimentacyjnego wobec strony z dniem [...] oraz decyzję [...] o utracie przez matkę skarżącej prawa do zasiłku od dnia [...] r., mylnie wskazaną w piśmie strony jako zaświadczenie. Oświadczyła jednocześnie, że jej matka nie ma obowiązku pokrywać kosztów reprezentowania jej przez pełnomocnika. Wskazała, że od ukończenia studiów [...] nieprzerwanie kontynuuje naukę na studiach podyplomowych i została zakwalifikowana do II etapu rekrutacji na studia doktoranckie. Wnioskodawczyni nie nadesłała na żądanie dokumentu wskazującego wysokość środków, jakie uzyskała z tytułu alimentów za okres 5 miesięcy, nie nadesłała również zaświadczenia z PUP o zarejestrowaniu matki jako osoby bezrobotnej z wykazaniem kwoty zasiłku uzyskiwanego do dnia [...] Strona nie złożyła oświadczenia i zaświadczenia, z których wynikałoby, że jest osobą bezrobotną. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej również P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, przysługuje osobie fizycznej, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 i art. 245 § 3 P.p.s.a.). Prawo pomocy powinno być przyznawane wówczas, gdy strona jest w bardzo trudnej sytuacji materialnej, a odmowa przyznania prawa pomocy uniemożliwiałaby dostęp do sądu. Ocena, czy spełniona została przesłanka warunkująca przyznanie prawa pomocy, następuje na podstawie informacji przedstawionych przez stronę. Rzeczywista sytuacja majątkowa wnioskodawcy nie może budzić żadnych wątpliwości. Sąd nie jest zobowiązany do przeprowadzania z urzędu postępowania w celu uzyskania odpowiednich dokumentów poświadczających rzeczywistą sytuację finansową i możliwości płatnicze strony. To na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. W niniejszej sprawie skarżąca nie wykazała, że spełnia przesłankę warunkującą przyznanie prawa pomocy. Wnioskodawczyni nie nadesłała na wezwanie dokumentu wskazującego wysokość środków, jakie uzyskała w dniu 10 czerwca 2011 r. z tytułu alimentów za okres 5 miesięcy, nie nadesłała również zaświadczenia z urzędu pracy wskazującego wysokość zasiłku uzyskiwanego przez matkę do dnia [...] Strona nie oświadczyła również, że sama nie jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna. Brak dokumentów i oświadczeń we wskazanym wyżej zakresie w kontekście wszystkich przedstawionych wcześniej przez stronę informacji, nie pozwala na pełną ocenę sytuacji finansowej w gospodarstwie domowym. Istnieją wątpliwości, co do faktycznej sytuacji finansowej strony. Wnioskodawczyni i prowadząca z nią wspólne gospodarstwo domowe matka do dnia [...] utrzymywały się, w świetle nadesłanych oświadczeń i dokumentów, wyłącznie z uzyskiwanego przez matkę zasiłku dla osób bezrobotnych, którego wysokości strona nie podała (brak zaświadczenia). Wnioskodawczyni podała bowiem, że sama żadnych dochodów nie uzyskiwała, nie otrzymywała też od listopada 2009 r. do dnia 10 czerwca 2011 r. alimentów od ojca. Jednocześnie jednak wnioskodawczyni w roku akademickim ponosiła koszty studiów (750 zł miesięcznie), wynajęcia mieszkania w W.(1000 zł miesięcznie) i telefonu (40 zł miesięcznie) będąc na utrzymaniu matki. Koszty te ponoszone były przez skarżącą jeszcze w kwietniu, maju i czerwcu tego roku, tj. w okresie, w którym matka nie uzyskiwała już zasiłku dla osób bezrobotnych, a skarżąca nie otrzymywała, zgodnie z oświadczeniem, do 10 czerwca 2011 r., alimentów od ojca. Nie wykazano przy tym kosztów utrzymania mieszkania matki, znajdującego się w K. Powyższe ustalenie, w świetle oświadczeń strony, że wraz z matką nie korzystają ze świadczeń z zakresu pomocy społecznej oraz nie posiadają oszczędności, wywołuje wątpliwości, co do faktycznych możliwości płatniczych skarżącej. Dla stwierdzenia, że spełniona jest ustawowa przesłanka warunkująca przyznanie prawa pomocy nie jest wystarczające samo oświadczenie strony, że sytuacja finansowa jest bardzo trudna. Podstawę oceny możliwości płatniczych wnioskodawcy stanowią bowiem dokładne dane o wysokości dochodu i stanie majątkowym wszystkich osób w gospodarstwie domowym (art. 252 § 1 P.p.s.a.). Twierdzenie skarżącej, iż jej matka nie ma obowiązku pokrywać kosztów reprezentowania wnioskodawczyni przez pełnomocnika wywołuje dodatkowe wątpliwości, co do rzeczywistej sytuacji majątkowej osób prowadzących wspólne gospodarstwo domowe. Na podstawie wszystkich przedstawionych przez skarżącą informacji stwierdzić należy, że strona nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów sądowych. Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 254 § 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w punkcie 1 i 2 postanowienia.