II SO/Wa 31/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku O. S. o wymierzenie Dyrektorowi Schroniska na [...] im. [...] w [...] grzywny za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia 1. wymierzyć Dyrektorowi Schroniska na [...] im. [...] w [...] grzywnę w wysokości 100 zł (sto złotych), 2. zasądzić od Dyrektora Schroniska na [...] im. [...] w [...] na rzecz O. S. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. O. S. skierowała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o wymierzenie Dyrektorowi Schroniska na [...] im. [...] w [...] grzywny za nieprzekazanie sądowi w ustawowym terminie skargi na bezczynność Dyrektora Schroniska na [...] im. [...] w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z [...] stycznia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej, wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę. Wnioskodawczyni wskazała, że [...] kwietnia 2024 r. przesłała, za pośrednictwem platformy e-PUAP, do Schroniska na [...] im. [...] w [...] skargę wraz potwierdzeniem wniesienia stosownej opłaty. W dniu [...] czerwca 2024 r. otrzymała z Wydziału Informacji Sądowej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie informację, że przedmiotowa skarga nie została przez organ przekazana, a zatem zasadny jest wniosek o wymierzenie grzywny. W odpowiedzi z dnia [...] sierpnia 2024 r. na powyższy wniosek o wymierzenie grzywny Dyrektor Schroniska na [...] im. [...] w [...] wniósł o jego oddalenie wskazując, że w dniu [...] lipca 2024 r. przekazano do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Wyjaśnił, że bezspornie skarga O. S. wpłynęła do jednostki, jednak na skutek błędu nie nadano jej biegu w ustawowym terminie. Wynikało to z bardzo dużej liczby spraw i ciągłych braków kadrowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 54 § 1 w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935); zwanej dalej P.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 P.p.s.a.). Zgodnie z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902, z późn. zm.) do skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Przepis art. 55 § 1 P.p.s.a. stanowi, że w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 ww. ustawy, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy, tj. do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Grzywna, o której mowa w art. 55 § 1 P.p.s.a. ma charakter mieszany: dyscyplinująco-restrykcyjny. Jest to więc środek, którego zastosowanie ma doprowadzić do wykonania przez organ obowiązku z art. 54 § 2 ustawy, jednakże wyłączną, materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie tego obowiązku w terminie przewidzianym w tym przepisie (takie stanowisko przyjął Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 5 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 1024/06, ONSAiWSA, 2006 r., Nr 6, poz. 156, które Sąd w tym składzie podziela i przyjmuje jako własny). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że fakt przekazania skargi przed rozpoznaniem wniosku o nałożenie na organ grzywny nie może przesądzać o braku przesłanek do jej wymierzenia. Podobnie, przyczyny które spowodowały nieprzekazanie sądowi skargi w zakreślonym przez prawo terminie oraz okres uchybienia, nie mają znaczenia dla możliwości wymierzenia grzywny, a mogą jedynie rzutować na jej wysokość (Sąd podziela pogląd wyrażony w tym względzie przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach z dnia 25 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OZ 278/13; z dnia 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OZ 232/13; z dnia 19 lutego 2013 r., sygn. akt: I OZ 68/13 oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w postanowieniu z dnia 12 listopada 2015 r., sygn. akt II SO/Wa 169/15, dostępnych pod adresem: https://cbois.nsa.gov.pl). Oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 P.p.s.a. pełni również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy bowiem także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy (tak też przyjął Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09, ONSA/WSA 2010/1/2). Sąd orzeka o grzywnie według swego uznania i wymierza ją w wysokości adekwatnej do stopnia niewypełnienia przez organ obowiązku przesłania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie, z uwzględnieniem okresu w jakim organ pozostawał w zwłoce oraz okoliczności faktycznych, które legły u podstaw uchybienia przez organ temu obowiązkowi. Jak wynika z akt sprawy skarga na bezczynność w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] stycznia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej, skierowana za pośrednictwem platformy e-PUAP, wpłynęła na skrzynkę elektroniczną Schroniska na [...] im. [...] w [...] w dniu [...] kwietnia 2024 r. (dowód: urzędowe poświadczenie przedłożenia – UPP), a nie jak wskazał organ w odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny w dniu 24 kwietnia 2024 r,. co przyjęto błędnie z prezentaty umieszczonej na skardze. Termin do wykonania obowiązku określonego w art. 54 § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej upływał w dniu [...] maja 2024 r. (poniedziałek). Zgodnie z art. 83 § 1 P.p.s.a., do obliczania terminów stosuje się przepisy prawa cywilnego z zastrzeżeniem określonym w art. 83 § 2 P.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, ponieważ kalendarzowo liczony 15-dniowy termin na wykonanie obowiązku wynikającego z art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej przypadał na [...] maja 2024 r. (piątek), a zatem koniec tego terminu przesunął się na najbliższy dzień roboczy, czyli [...] maja 2024 r. Odpowiedź na skargę wraz z aktami sprawy zostały złożone osobiście na biurze podawczym tut. Sądu w dniu 25 lipca 2024 r. Opóźnienie wyniosło zatem 80 dni. Dodatkowo należy odnotować, że wraz z tą odpowiedzią organ nie przekazał do Sądu oryginału skargi. W związku z tym pismem z dnia 29 lipca 2024 r., sygn. akt II KO/Wa 189/24 Sąd wezwał organ do jej nadesłania wraz z informacją, że jeśli skarga została nadana za pośrednictwem Poczty Polskiej S.A. należy nadesłać kopertę, w której została nadana, w przypadku zaś złożenia skargi drogą elektroniczną, za pośrednictwem platformy e-PUAP, należy nadesłać jej oryginał w takiej formie w jakiej została wniesiona do organu wraz z pełnym adresem e-PUAP skarżącej. Przedmiotowa skarga wraz z UPP i adresem e-PUAP wpłynęła do Sądu w dniu 5 sierpnia 2024 r. (data stempla pocztowego) i została zarejestrowana pod sygn. akt II SAB/Wa 447/24. Wskazane okoliczności świadczą zatem, że organ nie dochował obowiązku przekazania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w ustawowym terminie, o którym mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a w zw. z art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W związku z powyższym wniosek o wymierzenie grzywny zasługuje na uwzględnienie. W kwestii grzywny za nieprzekazanie skargi oraz akt sprawy wraz z odpowiedzią na skargę należy wyjaśnić, że wymierzając ją organowi na podstawie art. 55 § 2 P.p.s.a. należy mieć na uwadze, że zgodnie z art. 154 § 6 P.p.s.a. ww. grzywnę ustala się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Wynagrodzenie to w 2023 r. wyniosło 7.155,48 zł (Komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z 9 lutego 2024 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2023 r. – M.P. z 2024 r. poz. 110). Jak trafnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 23 sierpnia 2016 r. sygn. akt I OZ 731/16 sąd administracyjny – rozważając zasadność grzywny i miarkując jej wysokość – może brać pod uwagę takie okoliczności, jak m.in.: 1) charakter, pozycję i sytuację organu administracji; 2) przykład, jaki postępowanie tego organu daje innym; 3) wagę uchybienia w świetle standardów państwa prawnego; 4) potrzebę kształtowania autorytetu wymiaru sprawiedliwości w optyce organów; 5) to, czy wnioskujący o wymierzenie grzywny będzie mógł mieć obiektywne poczucie, że wymierzona grzywna i związana z nią dolegliwość dla organu jest proporcjonalna do negatywnych konsekwencji, jakie wnioskującemu o wymierzenie grzywny przyniosło niedopełnienie przez organ dyspozycji art. 54 § 2 P.p.s.a. (tj. czy grzywna spełni wymogi sprawiedliwości naprawczej). W związku z powyższym uznano, że grzywną adekwatną w przypadku niniejszej sprawy jest kwota 100 zł. W ocenie Sądu taka dolegliwość finansowa, choć obiektywnie może jawić się jako raczej symboliczna, będzie wystarczająca, aby zapobiec na przyszłość uchybieniom w zakresie obowiązków dotyczących przekazywania skarg wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwłaszcza w sprawach dotyczących dostępu do informacji publicznej, w których ten termin jest zdecydowanie bardziej restrykcyjny. W tej mierze Sąd miał przede wszystkim na uwadze, że wskazane uchybienie nie wynikało ze złej woli podmiotu obowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, który nie jest organem administracji publicznej. Grzywna w trybie art. 55 § 1 P.p.s.a., o czym była już mowa wyżej, ma charakter mieszany (prewencyjno - dyscyplinująco - restrykcyjny), co oznacza, że jej celem jest zarówno ukaranie organu za brak jego aktywności w realizacji spoczywających na nim obowiązków ustawowych, jak i zmobilizowanie go do ich wykonania w sytuacji, gdy tego jeszcze nie uczynił (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 września 2014 r., sygn. akt I OZ 759/14). Ponadto Sąd uwzględnił okoliczność, że przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie grzywny, organ obowiązek wypełnił, a także to, iż nieprzekazanie skargi nie wynikało z lekceważenia prawa skarżącej do uzyskania informacji publicznej. W ocenie Sądu wymierzona w niniejszej sprawie grzywna w podanej wysokości wskazane cele w całości spełni. Z przyczyn wskazanych wyżej, w ocenie Sądu, wymierzenie grzywny w wysokości 100 zł pozwala na osiągnięcie celów, dla których środek ten został przewidziany. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 64 § 3 P.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł w pkt 2 sentencji orzeczenia na mocy art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a.